I SA/Łd 811/16

PostanowienieWSA w Łodzi2017-02-15

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona nie uzupełniła wymaganych dokumentów i oświadczeń dotyczących jej sytuacji majątkowej pomimo wezwania sądu?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona nie wykazała przesłanek uzasadniających jego udzielenie. Niewykonanie wezwania sądu do uzupełnienia wniosku o dokumenty i oświadczenia dotyczące sytuacji majątkowej uniemożliwia ocenę realnych możliwości płatniczych strony i ustalenie, czy rzeczywiście nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Skarżący C. N. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od zażalenia, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Złożył oświadczenie o stanie majątkowym, wskazując na niskie dochody, wysokie alimenty, liczne egzekucje i status niewypłacalnego dłużnika. Referendarz sądowy wezwał do uzupełnienia wniosku o dodatkowe informacje dotyczące stanu rodzinnego, majątkowego i dochodów, jednak skarżący nie uzupełnił wniosku w wyznaczonym terminie.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu – C.N. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 15 lutego 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku C. N. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr UNP: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji uchylającej w całości decyzję określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za poszczególne miesiące 2009 roku, 2010 roku oraz za styczeń 2011 roku i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu – C.N. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. C. N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji uchylającej w całości decyzję określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za poszczególne miesiące 2009 roku, 2010 roku oraz za styczeń 2011 roku i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł od wniesionego przez skarżącego zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 grudnia 2016 roku o zawieszeniu postępowania sądowoadministracyjnego wszczętego powyższą skargą skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego, wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazano, że skarżący nie posiada lokat i rachunków bankowych. Pozostaje właścicielem jednej akcji w spółce A. S.K.A. Wszelkie pozostałe akcje tej spółki zostały przez niego wniesione do spółki cypryjskiej A. Uzyskuje wynagrodzenie za pracę w kwocie 1.680 zł. Jego wydatki związane z ponoszeniem alimentów na rzecz małoletniej córki wynoszą 250 euro i nie jest w stanie płacić ich w całości, gdyż na życie pozostawałoby mu ok. 400 zł miesięcznie. Wobec skarżącego są prowadzone liczne egzekucje (cywilne i administracyjne) na kwotę przekraczającą 30 min złotych. Ponadto skarżący jest ujawniony w KRS jako niewypłacalny dłużnik, co uniemożliwia mu sfinansowanie opłaty sądowej z kredytu lub pożyczki. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 26 stycznia 2017 roku wezwano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez jednoznaczne wyjaśnienie kwestii pozostawania z nim we wspólnym gospodarstwie domowym innych osób – z uwagi na braki w zakresie wypełnienia rubryki nr 6 urzędowego formularza PPF (zatytułowanej "Stan rodzinny"), wraz ze wskazaniem wszystkich składników majątkowych i dochodów ewentualnie należących do tych osób, podanie wartości posiadanych przez skarżącego akcji i udziałów we wskazanych we wniosku Spółkach, przedstawienie zaświadczenia o wysokości miesięcznego dochodu netto skarżącego z okresu ostatnich 3 miesięcy, określenie kwoty wydatków ponoszonych przez skarżącego na opłaty eksploatacyjne i utrzymanie oraz podanie tytułu prawnego do nieruchomości, pod adresem której skarżący zamieszkuje - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Wezwanie w powyższej kwestii wraz ze stosownym pouczeniem o skutkach jego niewykonania zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 31 stycznia 2017 roku. W zakreślonym terminie, który upływał w dniu 7 lutego 2017 roku, skarżący nie nadesłał wymaganych przez referendarza sądowego dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących jego sytuacji majątkowej. Nie wyjaśnił także przyczyny braku możliwości nadesłania tych dokumentów. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej jako: "p.p.s.a."). Z treści przepisów art. 243, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Odnosząc powyższe uwagi do złożonego wniosku należy stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie zachodzi brak przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, a tym samym wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, że stosownie do powołanych przepisów warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. Tymczasem oświadczenie skarżącego zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, uznać należało za niewystarczające, gdyż zawierało jedynie wskazanie, że skarżący nie posiada lokat i rachunków bankowych. Pozostaje właścicielem jednej akcji w spółce A. S.K.A. Wszelkie pozostałe akcje tej spółki zostały przez niego wniesione do spółki cypryjskiej A. Uzyskuje wynagrodzenie za pracę w kwocie 1.680 zł. Jego wydatki związane z ponoszeniem alimentów na rzecz małoletniej córki wynoszą 250 euro i nie jest w stanie płacić ich w całości, gdyż na życie pozostawałoby mu ok. 400 zł miesięcznie. Wobec skarżącego są prowadzone liczne egzekucje (cywilne i administracyjne) na kwotę przekraczającą 30 min złotych. Ponadto skarżący jest ujawniony w KRS jako niewypłacalny dłużnik. Z uwagi na powyższe zasadne było wezwanie wnioskodawcy do uzupełnienia wniosku o dane, które pozwoliłyby na dokładną ocenę jego realnych możliwości płatniczych, w tym do jednoznaczne wyjaśnienie kwestii pozostawania z nim we wspólnym gospodarstwie domowym innych osób, podanie wartości posiadanych przez skarżącego akcji i udziałów we wskazanych we wniosku Spółkach, przedstawienie zaświadczenia o wysokości miesięcznego dochodu netto skarżącego z okresu ostatnich 3 miesięcy, określenie kwoty wydatków ponoszonych przez skarżącego na opłaty eksploatacyjne i utrzymanie. Niewątpliwie wymagane oświadczenia i dokumenty pozwoliłyby – wobec wykazanej kwoty dochodu i wysokości wpisu od wniesionego zażalenia (100 zł) – jednoznacznie zweryfikować twierdzenia skarżącego w kwestii niezbędności przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Brak zaś realizacji obowiązków nałożonych zarządzeniem referendarza sądowego uniemożliwia faktyczną ocenę realnych możliwości płatniczych skarżącego i ustalenia, czy rzeczywiście nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tym samym uznać należało, iż wnioskodawca nie wykazał, iż znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Jedynie zaś wykazanie spełnienia tej przesłanki obligowałoby referendarza sądowego do przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 319). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 oraz § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. AKE.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło