I SA/Łd 812/12
PostanowienieWSA w Łodzi2012-10-19
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który ponosi znaczne koszty związane z utrzymaniem rodziny i spłatą zobowiązań, a także posiada majątek obciążony zabezpieczeniami, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest zasadny, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W przypadku skarżącego, biorąc pod uwagę jego niskie dochody, znaczne wydatki, wysokie koszty wpisów od wnoszonych skarg oraz obciążony majątek, należało uznać, że wykazał on dostatecznie przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.Stan faktyczny
Skarżący G. O. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. i w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym podał niskie dochody z umowy o pracę i rentę żony, posiadanie domu i stacji paliw zabezpieczonych przez wierzycieli, a także zadłużenie z tytułu kredytu. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę sytuację materialną skarżącego oraz wysokość wpisów od wnoszonych przez niego skarg.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu G. O. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 19 października 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 19 października 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku G. O. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie określenia nadwyżki podatku należnego nad naliczonym do wpłaty za miesiąc marzec 2003 roku p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – G. O. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
G. O., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia nadwyżki podatku należnego nad naliczonym do wpłaty za miesiąc marzec 2003 roku.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 2150 zł podatnik wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną W. Osiąga dochód z tytułu umowy o pracę w wysokości 1.050 zł netto, a jego żona uzyskuje rentę w wysokości 491,60 zł netto. Podał przy tym, że majątek rodziny stanowią: dom o pow. 80 m2 i stacja paliw w G. wraz ze znajdującym się na jej terenie mieszkaniem o pow. 56 m2, a ponadto samochód osobowy (rok produkcji 1997). Jednocześnie skarżący wskazał, że posiadany przez małżonków majątek został w całości zabezpieczony w związku z decyzjami podatkowymi. Poza zaległościami podatkowymi oboje z żoną posiadają także zadłużenie wynikające z braku możliwości bieżącego regulowania płatności. Dotychczas jedyne źródło utrzymania rodziny stanowiła renta jego żony, obniżona obecnie do kwoty 491,46 zł z tytułu jej częściowego zajęcia przez komornika z powodu braku środków na spłatę kredytu obrotowego, uzyskanego w 2005 r. na prowadzoną przez niego działalność. Skarżący oświadczył przy tym, że oboje z żoną starają się regulować, niestety z opóźnieniem, opłaty za wodę i energię elektryczną. Dodał, że prowadzą bardzo skromne życie, nie posiadają żadnych lokat i kont bankowych, a także środków na zakup lekarstw.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy jest zasadny.
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej jako "p.p.s.a.".
Stosownie do postanowień art. 243 § 1 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (rubryka nr 4 formularza PPF). Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z kolei stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Podkreślić przy tym należy, że wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz dodatkowych informacji i dokumentów załączonych do akt sprawy o sygn. I SA/Łd 558/12 - które Referendarz sądowy wziął pod uwagę z urzędu - wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Osiąga dochód z tytułu umowy o pracę w wysokości 1.050 zł, jego żona natomiast uzyskuje rentę rodzinną w wysokości 491,60 zł. Małżonkowie ponoszą wydatki związane z utrzymaniem domu w wysokości ok. 210 zł (opłaty za światło, wodę oraz wywóz nieczystości). Posiadają przy tym zaległości podatkowe, a ponadto na skarżącym spoczywa obowiązek spłaty kredytu konsumpcyjnego, którego miesięczna rata wynosi 144 zł. Natomiast w skład majątku rodziny wchodzą następujące składniki: dom o pow. 80 m2, stacja paliw w G. wraz ze znajdującym się na jej terenie mieszkaniem o pow. 56 m2 oraz samochód osobowy (rok produkcji 1997). Majątek ten podlega zabezpieczeniu.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w tym zwłaszcza kwotę dochodu i niezbędnych wydatków rodziny, a także kwotę wpisów od skarg wniesionych aktualnie przez skarżącego (ponad 21.000 zł), Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W świetle przedstawionej sytuacji majątkowej skarżącego należało bowiem przyjąć, że skarżący wykazał dostatecznie, że nie w jest stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Spełnienie zaś tej przesłanki obligowało do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 504).
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
A.K.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło