I SA/Łd 812/16

Dnia 10 stycznia 2017 roku P O S T A N O W I E N I E Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2017 roku na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia Starszego Referendarza Sądowego z dnia 28 listopada 2016 r. w sprawie ze skargi G. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] UNP: [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące w okresie od kwietnia do grudnia 2008 roku p o s t a n a w i a: zmienić postanowienie Starszego referendarza sądowego z dnia 28 listopada 2016 r. i przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w części dotyczącej wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 1000 (jeden tysiąc) złotych, a w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W dniu 20 maja 2016 roku G. S. reprezentowany przez fachowego pełnomocnika wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą mu zobowiązanie w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od kwietnia do grudnia 2008 roku. W dniu 13 lipca 2016 roku podatnik wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z 9 letnią córką. Jedynym źródłem utrzymania wnioskodawcy jest wynagrodzenie za pracę w wysokości ok. 1.400 zł. Oświadczył, że z żoną pozostaje w separacji. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku, zamieszkuje w mieszkaniu będącym własnością jego siostry, ponosząc koszty opłat za prąd, wodę i gaz w granicach 300 zł miesięcznie. Ponadto 500 zł miesięcznie przeznacza na utrzymanie córki, ok. 600 zł wydaje na transport i wyżywienie. Zarządzeniami z 19 września i 21 października 2016 roku wnioskodawca został wezwany do przedstawienia zeznań podatkowych za dwa ostatnie lata podatkowe; udokumentowanie czyją własnością jest nieruchomość będąca adresem zamieszkania wnioskodawcy i wysokości kosztów jej utrzymania ponoszonych przez skarżącego; udokumentowania faktu pozostawania przez skarżącego w separacji z małżonką, w przeciwnym wysadku udzielenie informacji o sytuacji majątkowej i dochodach żony skarżącego; udokumentowania wysokości świadczeń alimentacyjnych otrzymywanych przez córkę od matki niepozostającej z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, udokumentowanie wysokości wynagrodzenia za pracę skarżącego, na które wskazuje we wniosku o prawo pomocy, nadesłanie wyciągów z wszystkich posiadanych przez skarżącego rachunków i lokat bankowych za ostatnie 2 miesiące, oświadczenia siostry wnioskodawcy o prowadzeniu z nim wspólnego gospodarstwa domowego oraz udzielnie informacji dotyczących sytuacji majątkowej i wysokości dochodów miesięcznych siostry wnioskodawcy, wobec nieposiadania orzeczenia o separacji z żoną nadesłanie oświadczenia żony wnioskodawcy potwierdzającego, że ich córka pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z ojcem i wskazanie w jakiej wysokości środki finansowe żona wnioskodawcy łoży na jej utrzymanie, a ponadto udzielenie informacji o sytuacji majątkowej żony skarżącego i nadesłanie odpisów jej zeznań podatkowych za dwa ostatnie lata; udzielenie pełnej informacji dotyczącej działalności gospodarczej prowadzonej przez wnioskodawcę indywidualnie bądź w ramach spółek. W odpowiedzi wnioskodawca oświadczył, w 2014 roku nie uzyskiwał dochodów i nie składał zeznania podatkowego, przedstawił PIT-11 za 2015 rok, z którego wynika, że z tytułu zatrudnienia uzyskał dochód w wysokości 19.665 zł. Na dokumencie tym widnieje także adnotacja "24 II 2016. Odebrałem" opatrzona podpisem wnioskodawcy. Wnioskodawca nadesłał oświadczenie siostry, w którym wskazała ona, że nie prowadzi z nim wspólnego gospodarstwa domowego, bowiem mieszka ona w Z. przy ul A. 10, zaś jej brat mieszka w jej nieruchomości położonej w gminie P. Ś. R. 53. Skarżący udokumentował wysokość ponoszonych miesięcznie opłat za wodę na poziomie ok. 108 zł, oraz za energię elektryczną w wysokości ok. 267 zł miesięcznie. Wnioskodawca przedstawił także umowę zlecenia swojej żony oraz dotyczący jej rachunek za wrzesień br, z którego wynika, że w ramach zajęć prowadzonych w Prywatnym Medycznym Studium Zawodowym uzyskała wynagrodzenie za wrzesień w wysokości 600 zł, Wnioskodawca nadesłał także oświadczenie swojej żony, w którym wskazał, że zamieszkuje wspólnie ze swoimi rodzicami, nie przekazuje mężowi żadnych kwot na utrzymanie dziecka, bowiem córka zamieszkuje bądź z nią bądź z mężem i oboje ponoszą koszty jej utrzymania. Skarżący nadesłał także wykaz szczegółowej listy płac z zatrudniającej go spółki A. sp. z o.o., z którego wynika, że jego miesięczne wynagrodzenie wynosi 1.355 zł netto. Z danych Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, że wnioskodawca od 23 października 2013 roku wznowił prowadzenie indywidualnej działalności gospodarczej. Z kolei z danych Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że skarżący wbrew złożonym w sprawie oświadczeniom jest członkiem zarządu oraz udziałowcem w B. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z., w której posiada 40 udziałów o wartości 20.000 zł. Z kolei w zatrudniającej go spółce A.od 24 stycznia 2014 roku do 29 lutego 2016 roku pełnił funkcje Prezesa zarządu. W okresie od grudnia 2014 roku do października 2015 roku wyłącznym udziałowcem tej spółki była siostra wnioskodawcy. Postanowieniem z 28 listopada 2016 r. sygn. akt I SA/Łd 812/16 starszy referendarz sądowy odmówił skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podkreślono, że postawa wnioskodawcy w przedmiotowym postępowaniu konsekwentnie odmawiającego udzielenia pełnych informacji dotyczących swojej rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej czyni jego twierdzenia o braku środków umożliwiających pokrycie kosztów postępowania całkowicie niewiarygodnymi. Skarżący nie wywiązał się z nałożonych obowiązków w żaden sposób nie udokumentował wysokości dochodów uzyskiwanych w latach poprzednich z tytułu zatrudnienia i prowadzonej działalności gospodarczej oraz zataił fakt posiadania udziałów w spółce prawa handlowego. Wobec nieudzielenia wiarygodnych informacji we wskazanym zakresie w sprawie brak jest praktycznie możliwości przeprowadzenia kompleksowej oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy w celu ustalenia czy rzeczywiście obiektywnie jego sytuacja uzasadnia przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Od powyższego postanowienia skarżący złożył sprzeciw, w którym zarzucił naruszenie art. 255 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., poprzez dokonanie wadliwej oceny stanu majątkowego skarżącego i jego możliwości płatniczych i odmowę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie pomimo, iż skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Skarżący podtrzymał złożone przez siebie oświadczenia, iż nie uzyskał żadnego dochodu w roku 2014 r. wobec czego nie składał zeznania podatkowego a tym samym nie może sądowi przedłożyć zeznania podatkowego za ten rok. Z kolei w roku 2015 skarżący nie uzyskał innego dochodu niż wykazane w PIT-11 wynagrodzenie z tytułu pełnienia funkcji prezesa zarządu spółki A. Sp. z o.o. Do sprzeciwu załączył kopię deklaracji PIT-37 za 2015 r., wypis z CEiDG dotyczący przedsiębiorcy A. G. S. oraz zeznania CIT-8 za lata 2009-2015 dotyczące spółki z o.o. B. z siedzibą w Z.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprzeciw zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności sąd wyjaśnia, że w dniu 15 sierpnia 2015 roku weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 roku o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 roku, poz. 658). Z treści art. 2 ustawy zmieniającej wynika, że w rozpatrywanej sprawie zastosowanie ma przepis art. 260 § 1 p.p.s.a., w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy nowelizującej, bowiem sprawa została zainicjowana skargą nadaną w dniu 20 maja 2016 roku. W myśl art. 260 § 1 p.p.s.a., po nowelizacji rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie z art. 260 § 2 p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Z treści przepisów art. 243, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz przedstawionych dodatkowych oświadczeń i dokumentów wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z 9 letnią córką. Jedynym źródłem utrzymania wnioskodawcy jest wynagrodzenie za pracę w wysokości ok. 1.400 zł. Oświadczył, że z żoną pozostaje w separacji, nie posiada żadnego majątku, zamieszkuje w mieszkaniu będącym własnością siostry, ponosząc koszty opłat za prąd, wodę i gaz w granicach 300 zł miesięcznie. Ponadto 500 zł miesięcznie przeznacza na utrzymanie córki, ok. 600 zł wydaje na transport i wyżywienie. Przedstawił PIT-37 za 2015 rok, z którego wynika, że z tytułu zatrudnienia uzyskał dochód w wysokości 19.665 zł i oświadczył, że w 2014 roku nie uzyskiwał dochodów i nie składał zeznania podatkowego. Wskazał ponadto, że nie prowadził w roku 2014, 2015, 2016 samodzielnej działalności gospodarczej. Działalność taka była przez skarżącego prowadzona od 08.04.2002 roku do 31.12.2013r. Wykreślenie skarżącego z CEiDG nastąpiło w dniu 7 stycznia 2014 r. Skarżący nie prowadził również w roku 2014 i 2015 jak i obecnie działalności gospodarczej w ramach spółek z ograniczoną odpowiedzialnością. Spółka B. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. nie rozpoczęła działalności gospodarczej od chwili jej założenia w roku 2008. Wspólnicy nie zdołali pozyskać dla spółki ani gruntów ani wiatraków w celu wytwarzania energii elektrycznej. W roku 2009 wspólnicy wydatkowali kwotę 134.000,00 zł (kapitał zakładowy oraz dopłaty) na zbadanie wietrzności na terenie wysypiska śmieci w Z. w celu ustalenia opłacalności pomieszczenia na tym terenie wiatraków i uzyskania kredytu z banku. Wydatkowane środki nie przyniosły oczekiwanego rezultatu a trzej wspólnicy ponieśli stratę wobec niepodjęcia działalności w spółce. Spółka B. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. nie miała i nie ma majątku oraz nie prowadziła i nie prowadzi działalności. W tym miejscu wskazać należy, że kwota wpisu od skargi w niniejszej sprawie wynosi 4.644 zł. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności oraz treść art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w części dotyczącej wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 1000 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznać należało za nieuzasadniony. Partycypacja w kosztach postępowania jest bowiem obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Wnioskodawca posiada stałe źródło dochodów, które w zestawieniu z wykazanymi wydatkami koniecznego utrzymania pozwala w ocenie Sądu na uiszczenie kwoty stanowiącej zaledwie ułamek należnego wpisu od skargi. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 260, w związku z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. AKE.