I SA/Łd 815/12
PostanowienieWSA w Łodzi2012-10-19
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazał trudną sytuację materialną, powinien zostać częściowo zwolniony z kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest zasadny, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie, biorąc pod uwagę niskie dochody, wysokie koszty utrzymania, znaczną kwotę wpisów od skarg oraz posiadany majątek podlegający zabezpieczeniu, skarżący wykazał tę przesłankę.Stan faktyczny
Skarżący G.O. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą określenia nadwyżki podatku należnego nad naliczonym. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 2098 zł, skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Złożył oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wskazując na niskie dochody z umowy o pracę i rentę żony, posiadanie domu i stacji paliw zabezpieczonych przez organy podatkowe, a także zadłużenie.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu G.O. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 19 października 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 19 października 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku G. O. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie określenia nadwyżki podatku należnego nad naliczonym do wpłaty za miesiąc czerwiec 2003 roku p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – G. O. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
G.O., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia nadwyżki podatku należnego nad naliczonym do wpłaty za miesiąc czerwiec 2003 roku.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 2098 zł podatnik wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną W. Osiąga dochód z tytułu umowy o pracę w wysokości 1.050 zł netto, a jego żona uzyskuje rentę w wysokości 491,60 zł netto. Podał przy tym, że majątek rodziny stanowią: dom o pow. 80 m2 i stacja paliw w G. wraz ze znajdującym się na jej terenie mieszkaniem o pow. 56 m2, a ponadto samochód osobowy (rok produkcji 1997). Jednocześnie skarżący wskazał, że posiadany przez małżonków majątek został w całości zabezpieczony w związku z decyzjami podatkowymi. Poza zaległościami podatkowymi oboje z żoną posiadają także zadłużenie wynikające z braku możliwości bieżącego regulowania płatności. Dotychczas jedyne źródło utrzymania rodziny stanowiła renta jego żony, obniżona obecnie do kwoty 491,46 zł z tytułu jej częściowego zajęcia przez komornika z powodu braku środków na spłatę kredytu obrotowego, uzyskanego w 2005 r. na prowadzoną przez niego działalność. Skarżący oświadczył przy tym, że oboje z żoną starają się regulować, niestety z opóźnieniem, opłaty za wodę i energię elektryczną. Dodał, że prowadzą bardzo skromne życie, nie posiadają żadnych lokat i kont bankowych, a także środków na zakup lekarstw.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy jest zasadny.
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej jako "p.p.s.a.".
Stosownie do postanowień art. 243 § 1 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (rubryka nr 4 formularza PPF). Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z kolei stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Podkreślić przy tym należy, że wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz dodatkowych informacji i dokumentów załączonych do akt sprawy o sygn. I SA/Łd 558/12 - które Referendarz sądowy wziął pod uwagę z urzędu - wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Osiąga dochód z tytułu umowy o pracę w wysokości 1.050 zł, jego żona natomiast uzyskuje rentę rodzinną w wysokości 491,60 zł. Małżonkowie ponoszą wydatki związane z utrzymaniem domu w wysokości ok. 210 zł (opłaty za światło, wodę oraz wywóz nieczystości). Posiadają przy tym zaległości podatkowe, a ponadto na skarżącym spoczywa obowiązek spłaty kredytu konsumpcyjnego, którego miesięczna rata wynosi 144 zł. Natomiast w skład majątku rodziny wchodzą następujące składniki: dom o pow. 80 m2, stacja paliw w G. wraz ze znajdującym się na jej terenie mieszkaniem o pow. 56 m2 oraz samochód osobowy (rok produkcji 1997). Majątek ten podlega zabezpieczeniu.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w tym zwłaszcza kwotę dochodu i niezbędnych wydatków rodziny, a także kwotę wpisów od skarg wniesionych aktualnie przez skarżącego (ponad 21.000 zł), Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W świetle przedstawionej sytuacji majątkowej skarżącego należało bowiem przyjąć, że skarżący wykazał dostatecznie, że nie w jest stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Spełnienie zaś tej przesłanki obligowało do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 504).
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
(MSi)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło