I SA/Łd 816/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Sędzia NSA Teresa Porczyńska po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. G. o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości stawki karty podatkowej na rok podatkowy 2013 p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Pismem z dnia 19 marca 2014 r. J. G., po raz drugi, wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. w przedmiocie ustalenia wysokości stawki karty podatkowej na rok podatkowy 2013. W nadesłanym następnie, na wezwanie Przewodniczącego Wydziału, wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonym na urzędowym formularzu (PPF), skarżąca oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem M. Pobiera emeryturę w wysokości 1.259,50 zł, a jej mąż otrzymuje rentę inwalidzką w kwocie 826,89 zł. Skarżąca wskazała przy tym, że majątek rodziny stanowią nieruchomości w postaci budynku mieszkalnego znajdującego się na działce o pow. 324,82 m2, nieruchomości rolnej o pow. 1,1135 ha przeliczeniowego (oddanej w użyczenie) oraz nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 11 o powierzchni 3311 m2. Jej mąż na rachunku bankowym posiada kwotę 195.000 zł. Natomiast stan zadłużenia na dzień dzisiejszy wynosi 580.117 zł. Uzasadniając wniosek skarżąca dodatkowo wyjaśniła, że zgodnie z orzeczeniem ZUS z dnia 29 czerwca 2012 r. jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji do dnia 30 czerwca 2014 r. Ponadto oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 1 kwietnia 2014 r. referendarz sądowy wezwał wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku poprzez nadesłanie wyciągów z posiadanych przez nią i jej męża rachunków bankowych, z okresu ostatnich 3 miesięcy, udokumentowanie wskazanej we wniosku kwoty zadłużenia (580.117 zł), wyjaśnienia kwestii ewentualnego pobierania opłat z tytułu oddania w użyczenie wskazanej we wniosku nieruchomości o pow. 1.1134 ha oraz wskazania kwoty wydatków przeznaczanych miesięcznie na utrzymanie rodziny, podstawowe opłaty i zakup lekarstw - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca w piśmie z dnia 10 kwietnia 2014 r. wyjaśniła, że wskazane na jej rachunku bankowym kwoty to jej dochód miesięczny brutto z tytułu emerytury oraz dochód męża z renty. Ponadto na wyciągu z rachunku jej męża znajdują się pozostałości z przyznanego należnego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość położoną przy Placu B 2 w Ł. Jednocześnie skarżąca wskazała, że przedstawia oświadczenie męża na okoliczność udokumentowania wskazanej we wniosku kwoty zadłużenia. Dodała, że nie pobiera żadnych opłat z tytułu oddania w bezpłatne użyczenie wskazanej we wniosku działki rolnej, jak również nie otrzymuje żadnych dopłat unijnych. Ogółem jej wydatki z okresu ostatnich trzech miesięcy wynoszą 5.748,90 zł, co w skali miesiąca daje kwotę 1.916,30 zł. Do pisma skarżąca załączyła wyciągi bankowe i oświadczenie jej męża dotyczące wydatków związanych z budową budynku mieszkalnego i pozostałych wydatków. Postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2014 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej prawa pomocy przez ustanowienie adwokata. Od powyższego postanowienia skarżąca wniosła sprzeciw, w którym podniosła, że referendarz niesłusznie odmówił jej przyznania prawa pomocy, bowiem podniesiona w postanowieniu okoliczność, iż małżonkowie dysponują znaczną kwotą środków pieniężnych na rachunku bankowym męża skarżącej, "...nie zasługuje na uwzględnienie...", ponieważ są to środki przyznane indywidualnie jej mężowi i podlegają zwrotowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 13 marca 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a." przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Analiza akt niniejszej sprawy wskazuje, że jest to drugi wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy złożony w niniejszej sprawie, aczkolwiek tym razem skarżąca wniosła jedynie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Prawomocnym postanowieniem z dnia 26 lutego 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 stycznia 2014 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, uznając za prawidłowe i zasługujące na aprobatę stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zgodnie z którym wnioskodawczyni nie wykazała, że spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 stycznia 2014 r. jest zatem prawomocne (art. 168 § 1 p.p.s.a.). Możliwość zmiany bądź uchylenia tego orzeczenia daje art. 165 p.p.s.a., jednakże tylko i wyłącznie przy spełnieniu wskazanego w nim warunku, czyli zmiany okoliczności sprawy. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy przy tym rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia (por. T. Ereciński, w: Komentarz do K.p.c. III, LexisNexis, s. 661). W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy będzie to w szczególności pogorszenie sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Analiza treści oświadczeń skarżącej zawartych w aktualnie złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazuje, że oświadczenia te de facto stanowią powtórzenie oświadczeń zamieszczonych we wcześniejszym wniosku skarżącej z dnia 13 listopada 2013 r. i w żadnej mierze nie wynika z nich, aby sytuacja materialna skarżącej uległa pogorszeniu. Ze złożonego aktualnie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji do dnia 30 czerwca 2014 r. Pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem. Pobiera emeryturę w wysokości 1.259,50 zł, a jej mąż otrzymuje rentę inwalidzką w kwocie 826,89 zł. Majątek rodziny stanowią nieruchomości w postaci budynku mieszkalnego znajdującego się na działce o pow. 324,82 m2, nieruchomości rolnej o pow. 1,1135 ha przeliczeniowego (oddana w użyczenie) oraz nieruchomości położonej przy ul. A 11 o pow. 3311 m2. Mąż skarżącej na rachunku bankowym posiada kwotę 195.000 zł. Natomiast stan zadłużenia na dzień dzisiejszy wynosi 580.117 zł. Jednocześnie z nadesłanych dokumentów źródłowych i oświadczeń skarżącej wynika, że wskazane na jej rachunku bankowym kwoty stanowią dochód miesięczny brutto z tytułu emerytury. Natomiast na wyciągu z rachunku jej męża znajdują się wpływy z renty inwalidzkiej oraz pozostałości z przyznanego należnego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość położoną przy Placu B 2 w Ł. Jednocześnie skarżąca nie pobiera żadnych opłat z tytułu oddania w bezpłatne użyczenie wskazanej we wniosku działki rolnej, jak również nie otrzymuje żadnych opłat unijnych. Ogółem jej wydatki z okresu ostatnich trzech miesięcy wynoszą 5.748,90 zł, co w skali miesiąca daje kwotę 1.916,30 zł. Mając na uwadze powyższe, uznać zatem należało, że ponowny wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata nie wskazuje na zmianę okoliczności faktycznych, ani też prawnych w stosunku do tych, które stanowiły podstawę odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w drodze postanowienia z dnia 9 stycznia 2014 r. Podkreślić przy tym należy, że małżonkowie nadal dysponują znaczną kwotą środków zgromadzonych na rachunku bankowym męża skarżącej. Nie ulega bowiem wątpliwości, że kwota 195.314,55 zł umożliwia poniesienie także kosztów związanych z ustanowieniem adwokata. Sąd nie dał wiary oświadczeniu skarżącej, iż na dzień złożenia wniosku o prawo pomocy zadłużenie wnioskodawczyni i męża wynosi 580.117 zł. W piśmie z dnia 11 kwietnia 2014 r. mąż skarżącej nie wyjaśnił na rzecz jakich podmiotów ani z jakiego tytułu wynika przedmiotowe zadłużenie. Wskazał natomiast, że w latach 2006-2012 małżonkowie ponieśli udokumentowane wydatki w wysokości 189.128,46 zł na budowę budynku mieszkalnego w Ł. przy ul. A 11. Powyższa kwota stanowiła podstawę wydania przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. dwóch decyzji w sprawie zwrotu wydatków poniesionych za zakup materiałów budowlanych, w wysokości 13.900 zł i 1.430 zł. Z wyjaśnień męża wnioskodawczyni wynika, że poniósł również wydatki zakup samochodu osobowego za 43.000 zł, sprzętu elektronicznego i gospodarstwa domowego za cenę 11.681,27 zł, a ponadto wykonanie pomników na cmentarzu o wartości 12.000 zł. W tej sytuacji uznać należało, że przedstawione okoliczności nadal bezspornie dowodzą, że sytuacja majątkowa skarżącej w analizowanym okresie nie uległa pogorszeniu uzasadniającym zmianę postanowienia z dnia 9 stycznia 2014 r. w żądanym zakresie. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z w związku z art. 245 § 3 i art. 260 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. ak