I SA/Łd 816/13

PostanowienieWSA w Łodzi2014-01-09

Skład orzekający: Teresa Porczyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, posiadająca na rachunku bankowym znaczną kwotę pochodzącą z odszkodowania, może zostać uznana za niezdolną do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, uzasadniając tym samym wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, uznając, że posiadanie na rachunku bankowym kwoty 200.000 zł, pochodzącej z odszkodowania, bez względu na jej przeznaczenie, wyklucza możliwość stwierdzenia, iż strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd uznał, że sytuacja majątkowa skarżącej pozwala na poniesienie kosztów związanych ze skargą i reprezentacją przez profesjonalnego pełnomocnika.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) po tym, jak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą ustalenia stawki karty podatkowej. Skarżąca podała, że pobiera emeryturę, a jej mąż rentę, posiadają nieruchomości i samochód, a na rachunku bankowym zgromadzili 200.000 zł z odszkodowania, które zamierzają przeznaczyć na remont. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a skarżąca wniosła sprzeciw.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Porczyńska po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. G. o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości stawki karty podatkowej na rok podatkowy 2013 p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wyrokiem z dnia 28 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę J. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]r. w przedmiocie ustalenia wysokości stawki karty podatkowej na rok podatkowy 2013. Wobec treści wyroku skarżąca wystąpiła z wnioskiem o jego uzasadnienie, a ponadto wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, dochodach i majątku, zawartym na urzędowym formularzu (PPF), skarżąca podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem. Pobiera emeryturę w wysokości 1.239,67 zł, a jej mąż otrzymuje rentę inwalidzką w kwocie 826,89 zł. Skarżąca wskazała przy tym, że majątek rodziny stanowią nieruchomości w postaci budynku mieszkalnego znajdującego się na działce o pow. 324,82 m2, nieruchomości rolnej o pow. 1,1135 ha przeliczeniowego (oddana w użyczenie) oraz nieruchomości o pow. 3.311 m2, a ponadto samochód osobowy marki Renault (rok produkcji 2004). Uzasadniając wniosek skarżąca dodatkowo wyjaśniła, że zgodnie z orzeczeniem ZUS z dnia 29 czerwca 2012 r. jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji do dnia 30 czerwca 2014 r. Ponadto oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku skarżąca w piśmie z dnia 26 listopada 2013 r. wyjaśniła, że wykazana kwota 200.000 zł na rachunku bankowym stanowi pozostałość z przyznanego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]r. odszkodowania i jest przeznaczona na remont pomieszczeń piwnicznych z powodu występującej wilgoci i śladów zagrzybienia ścian. Ewentualna pozostała kwota zostanie wykorzystana na wyposażenie pustych lokali mieszkalnych usytuowanych na poziomie wysokiego parteru. Jednocześnie skarżąca wskazała, że nie uzyskuje dochodu z tytułu prowadzenia zakładu fryzjerskiego, o którym mowa w zaskarżonej decyzji. Dodała, że podstawowa kwota wydatków przeznaczanych na utrzymanie rodziny z okresu ostatnich trzech miesięcy wynosi 992,48 zł i nie obejmuje kosztów związanych z rozpoczętym już sezonem grzewczym. Do pisma skarżąca załączyła wyciąg z posiadanego rachunku bankowego i zeznania podatkowe za rok 2012. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 5 grudnia 2013 r. odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżąca złożyła sprzeciw od powyższego postanowienia, w którym podniosła, że kwota 200.000 zł stanowi pozostałość po odszkodowania przyznanego jej mężowi z tytułu wywłaszczenia nieruchomości położonej w Ł. przy A 2. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżąca opisała sprawy sądowe dotyczące zwrotu ww. nieruchomości, która zdaniem skarżącej jest użytkowana niezgodnie z celem wywłaszczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 13 marca 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie jako: "P.p.s.a." w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Z przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 P.p.s.a. wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 P.p.s.a.). Z przywołanych przepisów wynika, że na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy zatem od tego, czy strona wykaże przesłanki, o których mowa w powołanym wyżej art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Wykazanie tych przesłanek powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Analiza danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym przez skarżącą pozwala stwierdzić, że wniosek jest niezasadny. Z oświadczania zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji do dnia 30 czerwca 2014 r. (zgodnie z orzeczeniem ZUS z dnia 29 czerwca 2012 r.), prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem. Pobiera emeryturę w wysokości 1.239,67 zł, a jej mąż otrzymuje rentę inwalidzką w kwocie 826,89 zł. Majątek rodziny stanowią zaś nieruchomości w postaci budynku mieszkalnego znajdującego się na działce o powierzchni 324,82 m2, nieruchomości rolnej o pow. 1,1135 ha przeliczeniowego (oddana w użyczenie) oraz nieruchomości położonej o powierzchni 3.311 m2, a także samochód osobowy marki Renault (rok produkcji 2004). Ponadto na posiadanym rachunku skarżąca zgromadziła kwotę 200.000 zł, stanowiącą pozostałość z przyznanego decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. odszkodowania. Kwotę tę skarżąca zamierza przeznaczyć na remont pomieszczeń piwnicznych z powodu występującej wilgoci i śladów zagrzybienia ścian, a pozostałość tej kwoty ma być przeznaczona na wyposażenie pustych lokali mieszkalnych usytuowanych na poziomie wysokiego parteru. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności należało odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w niniejszej sprawie. Wobec faktu posiadania na rachunku bankowym kwoty 200.000 zł, bez względu na jej przeznaczenie, nie sposób bowiem uznać, że skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w niniejszej sprawie. W ocenie sądu zestawienie wysokości powyższego odszkodowania z kwotą wpisu od skargi kasacyjnej (100 zł), nawet przy uwzględnieniu niewątpliwej konieczności ponoszenia kosztów utrzymania własnego i pozostałych wydatków, dowodzi niezbicie, że sytuacja majątkowa skarżącej pozwala jej na poniesie kosztów związanych ze skargą inicjującą postępowanie przed sądem odwoławczym i reprezentacją przez profesjonalnego pełnomocnika w tym postępowaniu. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 i art. 260 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. AK.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło