I SA/Łd 817/13

Dnia 18 września 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 18 września 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w N. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania oraz odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za okres od stycznia 2010 roku do maja 2011 roku p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącej – A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w N. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w N. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia zobowiązania oraz odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za okres od stycznia 2010 roku do maja 2011 roku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od powyższej skargi w kwocie 4.313 zł skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, złożyła na urzędowym formularzu (PPPr) wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku tym skarżąca podała, że przedmiotem działalności Spółki jest działalność związana z grami losowymi i zakładami wzajemnymi. Wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 2.500.000 zł. Wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok wynosi 4.657.599,66 zł. W ostatnim roku obrotowym Spółka poniosła stratę w wysokości -888.485,30 zł. Stan jej dwóch kont bankowych w A Bank [...] na koniec miesiąca poprzedzającego złożenia wniosku wynosi 0 zł. Pierwszy z rachunków jest zajęty w postępowaniu zabezpieczającym do wysokości 8.737.023,95 zł, drugi do wysokości 8.734,119,33 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że sytuacja prawna po wejściu w życie z dniem 1 stycznia 2010 roku ustawy o grach hazardowych zmieniła całkowicie warunki prowadzenia działalności Spółki. Obecnie obowiązujące przepisy nie dają możliwości uzyskiwania nowych zezwoleń na działalność w zakresie automatów o niskich wygranych oraz salonów gier. Istnieje jedynie możliwość kontynuowania działalności w oparciu o zezwolenia uzyskane na podstawie przepisów sprzed 1 stycznia 2010 roku. Spółka wskazała przy tym, że jeśli nie nastąpi zmiana przepisów prawa, to prowadzona przez nią działalność przy braku zmiany jej profilu zakończy się najpóźniej w 2015 roku. Jednocześnie skarżąca podkreśliła, że drastyczna zmiana przepisów prawnych doprowadziła ją do zapaści finansowej, z uwagi na poniesione znaczne nakłady finansowe na rozwój działalności w sektorze gier i zakładów wzajemnych, które zostały zniweczone krótkim trybem wprowadzenia nowelizacji przepisów regulujących ten sektor działalności. Mimo zapewnienia w przepisach przejściowych możliwości kontynuowania działalności w ramach uzyskanych wcześniej zezwoleń prowadzenie jej jest bardzo utrudnione z uwagi na działania różnych organów państwa, których kontrole są nastawione na likwidację tego segmentu rynku usług rozrywkowych. Ustawa spowodowała, że automaty o niskich wygranych posiadane przez Spółkę stały się rzeczami bez wartości. Spółka nabyła ich znaczną ilość, gdyż zgodnie z założeniami studium ekonomiczno-finansowego złożonego do każdego wniosku o udzielenie zezwolenia i zatwierdzonego przez dyrektora izby skarbowej przewidywano ich całkowite wykorzystanie. Skarżąca dodała, że walczy o przetrwanie na rynku i swoje prawa w różnorakich postępowaniach sądowych. Nie posiada środków na opłacenie tzw. wpisowego, gdyż jej przychody w związku z wprowadzeniem przepisów ustawy o grach hazardowych zmalały znacząco w stosunku do roku 2009 i 2010. Drastyczna podwyżka podatku od gier (POG) z 180 euro na 2000 złotych od każdego automatu eksploatowanego przez Spółkę spowodowała, że środki wpływające przeznaczone są na regulowanie danin publicznoprawnych. Wskazała przy tym, że Spółka eksploatuje obecnie około 200 automatów, co stanowi 7% stanu funkcjonujących pod rządami prawa do 31 grudnia 2009 roku, w konsekwencji czego brak jest środków na bieżącą działalność. Podała także, iż łączna miesięczna wysokość wydatków, do poniesienia których jest zobowiązana, znacząco przekracza ilość środków zgromadzonych na rachunku bankowym. Środki trwałe Spółki to w większości automaty do gier o niskich wygranych, których w obecnych warunkach nie da się zbyć ani w Polsce (zmiana przepisów i brak zapotrzebowania na automaty), ani za granicą. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 25 lipca 2013 roku wezwano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie przez skarżącą wyciągów z posiadanych rachunków i lokat bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, wskazanie źródła i kwoty środków przeznaczanych na finansowanie bieżącej działalność Spółki, złożenie odpisu aktualnego bilansu oraz rachunku zysków i strat Spółki, określenie miesięcznej kwoty dochodu osiąganego z tytułu prowadzonej działalności związanej z grami losowymi i zakładami wzajemnymi, przedstawienie odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego skarżącej za 2012 rok oraz nadesłanie dokumentów potwierdzających wskazaną we wniosku kwotę zajęcia rachunków bankowych Spółki - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca w drodze pisma z dnia 8 sierpnia 2013 roku nadesłała kopię zeznania podatkowego CIT-8 za 2012 rok, wydruki historii posiadania rachunków bankowych za maj, czerwiec, lipiec 2013 r. oraz kopie dokumentów potwierdzających zajęcia zabezpieczające i tytuły egzekucyjne. Jednocześnie poinformowała, że źródłem finansowania bieżącej działalności Spółki są środki z działalności w zakresie eksploatacji automatów o niskich wygranych. W ostatnich miesiącach (maj i czerwiec) zmuszona była do zamknięcia salonów gier w S. i w W., co naraziło ją na straty w skali miesięcznej rzędu 70.000 zł, z uwagi na koszty zwolnień pracowniczych. Oświadczyła również, że bilans oraz rachunek zysków i strat za 2012 rok będzie mogła przesłać po zakończeniu badania i weryfikacji przez biegłego rewidenta roku 2012. Z uwagi na trudną sytuację oraz trwającą restrukturyzację planowany termin zakończenia badania przez biegłego rewidenta przypada na koniec sierpnia 2013 roku. Uwzględniając powyższe informacje skarżącej w kwestii możliwości nadesłania bilansu oraz rachunku zysków i strat za 2012 rok Referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 14 sierpnia 2013 roku zarządził o przedstawieniu akt sprawy wraz z wnioskiem o prawo pomocy do decyzji z chwilą nadesłania przez skarżącą powyższych dokumentów, nie później jednak niż z upływem dnia 5 września 2013 roku. Do dnia rozpoznawania niniejszego wniosku skarżąca nie nadesłała bilansu oraz rachunku zysku i strat za 2012 rok. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 2 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, może być przyznane na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Podkreślić należy także, iż w świetle wskazanego powyżej art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania osobie prawnej prawa pomocy ma charakter uznaniowy. Oznacza to zatem, że nawet jeżeli zostałby spełniona przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, Referendarz sądowy nie musi przychylić się do żądania strony, a jedynie może przyznać jej prawo pomocy, gdy uzna, że zachodzi taka potrzeba z uwagi na konieczność zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu. Jednocześnie wskazać należy, że strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku powinna uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I GZ 1/10 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Odnosząc powyższe uwagi do złożonego wniosku stwierdzić należy, że w rozpatrywanej sprawie zachodzi brak przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, a tym samym wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Przed wszystkim wskazać należy, że skarżąca, wbrew zapewnieniom zawartym w piśmie z dnia 8 sierpnia 2013 roku, nie dopełnia obowiązku wyczerpującego przedstawienia swojej sytuacji majątkowej. Nie nadesłała bowiem bilansu oraz rachunku zysku i strat za 2012 rok, mimo iż taki obowiązek został na nią nałożony zarządzeniem z dnia 25 lipca 2013 roku. Natomiast z nadesłanych dokumentów oraz oświadczeń zawartych w dodatkowych dokumentach bezspornie wynika jedynie, że Spółki prowadzi działalność związaną z grami losowymi i zakładami wzajemnymi. Wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 2.500.000 zł. W ostatnim roku obrotowym Spółka poniosła stratę w wysokości -888.485,30 zł. Saldo należących do niej rachunków bankowych w A Bank [...] w analizowanym okresie wynosiło: -7.608.476,59 zł (31.05.2013 r.), -6.469.130,63 zł (29.06.2013 r.) i -6.508.008,31 zł oraz -8.732.420,03 zł (08.05.2013 r.), -8731.780,51 zł (14.05.2013 r.), -7.603.233,15 zł (31.05.2013 r.), -7.602.571,23 zł (31.05.2013 r.), -6.463.215,27 zł (14.06.2013 r.), -6500.828,65 zł (29.06.2013 r.) i -6.500.828,65 zł, według wyciągów o numerach od 9-10 i od 16-22. Pierwszy z tych rachunków jest zajęty w postępowaniu zabezpieczającym do wysokości 8.734,119,33 zł, drugi do wysokości 8.737.023,95 zł. Aktualnie źródłem finansowania bieżącej działalności Spółki są środki z działalności w zakresie eksploatacji automatów o niskich wygranych, jednakże wysokości tych środków skarżąca nie podała, uniemożliwiając tym samym dokonanie oceny jej realnych zdolności płatniczych w kontekście wysokości wpisu od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 4.313 zł. W tej sytuacji, wobec braku złożenia bilansu, rachunku zysków i strat za 2012 rok niesprecyzowania kwoty środków stanowiących źródło finansowania bieżącej działalności Spółki oraz nieokreślenie miesięcznej kwoty dochodu osiąganego z tytułu prowadzonej działalności, należało uznać, że skarżąca nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W tej sytuacji bez znaczenia dla oceny realnych możliwości płatniczych pozostaje wykazana strata za 2010 rok w wysokości –888.485,30 zł oraz wykazane salda środków na rachunkach bankowych skarżącej i kwoty zajęć dotyczące tych rachunków. Wobec bowiem nienadesłania powyższych dokumentów okoliczności te nie przesądzają o braku środków finansowych, a co za tym idzie, nie mogą, wbrew oczekiwaniom skarżącej, warunkować potrzeby udzielenia jej prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Podkreślić przy tym należy, że z akt sprawy i nadesłanych dokumentów źródłowych nie wynika, aby skarżąca zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej bądź złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki, mimo wskazanej we wniosku w sytuacji, która, jak podkreśliła, doprowadziła ją do zapaści finansowej. Niewątpliwie skarżąca funkcjonuje w obrocie gospodarczym i osiąga zysk, z którego - jak wskazała - pokrywa koszty bieżącej działalności. Uwagę zwraca przy tym fakt, iż mimo wezwania Referendarza sądowego, skarżąca nie sprecyzowała kwoty tych dochodów. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. AK.