I SA/Łd 817/13

Dnia 2 października 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Sędzia WSA Joanna Tarno po rozpoznaniu w dniu 2 października 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości układowej z siedzibą w N. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi tej Spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania oraz odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za okres od stycznia 2010 roku do maja 2011 roku postanawia: odmówić przyznania skarżącej Spółce prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 22 maja 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia zobowiązania oraz odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za okres od stycznia 2010 roku do maja 2011 roku. Wobec treści postanowienia, skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wniosła skargę kasacyjną, a następnie wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od tej skargi w kwocie 2.157 zł wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu (PPPr), skarżąca podała, że przedmiotem działalności Spółki jest działalność związana z grami losowymi i zakładami wzajemnymi. Wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 2.500.000 zł. Wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok wynosi 4.657.599,66 zł. W ostatnim roku obrotowym Spółka poniosła stratę w wysokości -888.485,30 zł. Stan jej dwóch kont bankowych w A Bank na koniec miesiąca poprzedzającego złożenia wniosku wynosi 0 zł. Oba posiadane przez nią rachunki bankowe są zajęte w postępowaniu zabezpieczającym do tej samej wysokości, tj. kwoty 6.626.868,86 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że sytuacja prawna po wejściu w życie z dniem 1 stycznia 2010 roku ustawy o grach hazardowych zmieniła całkowicie warunki prowadzenia działalności Spółki. Obecnie obowiązujące przepisy nie dają możliwości uzyskiwania nowych zezwoleń na działalność w zakresie automatów o niskich wygranych oraz salonów gier. Istnieje jedynie możliwość kontynuowania działalności w oparciu o zezwolenia uzyskane na podstawie przepisów sprzed 1 stycznia 2010 roku. Spółka wskazała przy tym, że jeśli nie nastąpi zmiana przepisów prawa, to prowadzona przez nią działalność przy braku zmiany jej profilu zakończy się najpóźniej w 2015 roku. Jednocześnie skarżąca podkreśliła, że drastyczna zmiana przepisów prawnych doprowadziła ją do zapaści finansowej, z uwagi na poniesione znaczne nakłady finansowe na rozwój działalności w sektorze gier i zakładów wzajemnych, które zostały zniweczone krótkim trybem wprowadzenia nowelizacji przepisów regulujących ten sektor działalności. Mimo zapewnienia w przepisach przejściowych możliwości kontynuowania działalności w ramach uzyskanych wcześniej zezwoleń, prowadzenie jej jest bardzo utrudnione z uwagi na działania różnych organów państwa, których kontrole są nastawione na likwidację tego segmentu rynku usług rozrywkowych. Ustawa spowodowała, że automaty o niskich wygranych posiadane przez Spółkę stały się rzeczami bez wartości. Spółka nabyła ich znaczną ilość, gdyż zgodnie z założeniami studium ekonomiczno-finansowego złożonego do każdego wniosku o udzielenie zezwolenia i zatwierdzonego przez dyrektora izby skarbowej, przewidywano ich całkowite wykorzystanie. Skarżąca dodała, że walczy o przetrwanie na rynku i swoje prawa w różnorakich postępowaniach sądowych. Nie posiada środków na opłacenie tzw. wpisowego, gdyż jej przychody w związku z wprowadzeniem przepisów ustawy o grach hazardowych zmalały znacząco w stosunku do roku 2009 i 2010. Drastyczna podwyżka podatku od gier (POG) ze 180 euro na 2000 złotych od każdego automatu eksploatowanego przez Spółkę, spowodowała, że środki wpływające przeznaczone są na regulowanie danin publicznoprawnych. Wskazała przy tym, że Spółka eksploatuje obecnie około 200 automatów, co stanowi 7% stanu funkcjonujących pod rządami prawa do 31 grudnia 2009 roku, w konsekwencji czego brak jest środków na bieżącą działalność. Podała także, iż łączna miesięczna wysokość wydatków, do poniesienia których jest zobowiązana, znacząco przekracza ilość środków zgromadzonych na rachunku bankowym. Środki trwałe Spółki to w większości automaty do gier o niskich wygranych, których w obecnych warunkach nie da się zbyć ani w Polsce (zmiana przepisów i brak zapotrzebowania na automaty), ani za granicą. Ponieważ oświadczenia zawarte w powyższym wniosku okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 23 lipca 2014 roku wezwano jej pełnomocnika do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie przez skarżącą wyciągów z posiadanych rachunków i lokat bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, wskazanie źródła i kwoty środków przeznaczanych na finansowanie bieżącej działalności Spółki, złożenie odpisu aktualnego bilansu oraz rachunku zysków i strat Spółki, określenie miesięcznej kwoty dochodu osiąganego z tytułu prowadzonej działalności związanej z grami losowymi i zakładami wzajemnymi, przedstawienie odpisu zeznania podatkowego skarżącej za 2013 rok oraz nadesłanie dokumentów potwierdzających wskazaną we wniosku kwotę zajęcia rachunków bankowych Spółki - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, pismem z dnia 1 sierpnia 2014 roku skarżąca nadesłała kopię zeznania podatkowego CIT-8 za 2013 rok, wyciągi z posiadanych rachunków i lokat bankowych za kwiecień, maj i czerwiec 2014 r. oraz sprawozdanie finansowe za 2012 rok. Jednocześnie skarżąca wyjaśniła, że z uwagi na trwającą wycenę majątku przez biegłych rzeczoznawców, sprawozdanie finansowe za rok 2013 jest w trakcie sporządzania. Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2014 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W sprzeciwie od postanowienia referendarza skarżąca podniosła, że obiektywnie nie dysponuje kwotą wymaganą od niej dla jednoczesnej zapłaty wpisów sądowych w sprawach toczących się równolegle i w żadnym razie kwoty tej nie jest w stanie zgromadzić. Ponadto zarzuciła naruszenie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", poprzez wadliwe odwołanie się przy orzekaniu do wcześniej wydanego w tej samej sprawie postanowienia odmawiającego Spółce prawa pomocy, mimo iż okoliczności sprawy zmieniły się zasadniczo w ten sposób, że w dniu 11 lutego 2014 roku Spółka została postawiona w stan upadłości. Wobec powyższego wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia kwoty 2.157 zł tytułem wpisu od skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Rozpatrując ponownie wniosek strony o przyznanie prawa pomocy obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych podkreślić należy, że strona skorzystała już z możliwości złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, a Sąd prawomocnym postanowieniem z dnia 13 listopada 2013 r. odmówił jej przyznania tego prawa. W takiej sytuacji ponowny (drugi) wniosek strony należało uznać za wniosek o zmianę wymienionego postanowienia Sądu. W art. 165 P.p.s.a. wskazano, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przy rozpatrywaniu kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, odmienna ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy jest możliwa wyłącznie po zmianie istotnych okoliczności dotyczących tej sytuacji. Przy czym okoliczności te muszą być rzetelnie udokumentowane. Na podstawie złożonych oświadczeń i dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, Sąd stwierdza, że nie zachodzą przesłanki do zmiany prawomocnego rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy. Skarżąca nie wykazała bowiem, by jej sytuacja materialna uległa pogorszeniu w stopniu uzasadniającym przyznanie jej wnioskowanego prawa. Mając na uwadze okoliczności wskazane we wcześniejszym wniosku o zwolnienie od kosztów, ze złożonych dokumentów wynika dodatkowo fakt ogłoszenia wobec Spółki upadłości układowej. Z przedstawionego aktualnie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że przedmiotem działalności Spółki jest działalność związana z grami losowymi i zakładami wzajemnymi. Wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 2.500.000 zł. Wartość środków trwałych według wskazanego przez skarżącą bilansu wynosi 4.657.599,66 zł. W ostatnim roku obrotowym Spółka poniosła stratę w wysokości -888.485,30 zł. Stan jej dwóch kont bankowych w A Bank na koniec miesiąca poprzedzającego złożenia wniosku wynosi 0 zł. Oba posiadane rachunki bankowe są zajęte w postępowaniu zabezpieczającym do kwoty 6.626.868,86 zł. Jednocześnie z nadesłanych dokumentów źródłowych wynika, że w 2013 roku skarżąca poniosła stratę w kwocie -112.487,38 zł, podczas gdy w 2012 roku strata ta zmykała się kwotą -888.485,30 zł. Dodatkowo uwagę zwraca przy tym fakt, że skarżąca uchyla się od złożenia oświadczenia w kwestii wskazania źródła i kwoty środków przeznaczanych na finansowanie bieżącej działalności Spółki, a także określenia miesięcznej kwoty dochodu osiąganego z tytułu prowadzonej działalności związanej z grami losowymi i zakładami wzajemnymi. Ponadto skarżąca nie nadesłała aktualnego bilansu oraz rachunku zysków i strat, powołując się jedynie na okoliczność, że z uwagi na trwającą wycenę majątku firmy - sprawozdanie finansowe za 2013 rok jest w trakcie sporządzania. Zauważyć należy jednak, że składając poprzedni wniosek o przyznanie prawa pomocy z dnia 19 lipca 2013 roku skarżąca podniosła tego rodzaju okoliczność, wskazując, że sprawozdanie finansowe za 2012 rok zostanie ukończone z końcem sierpnia 2013 roku. Mimo jednak upływu tego terminu i przedłużenia terminu do złożenia tego sprawozdania, skarżąca ani na etapie składania sprzeciwu, ani na etapie wnoszenia zażalenia w poprzednio zainicjowanym postępowaniu o prawo pomocy, dokumentu tego nie przedłożyła do akt sprawy. Podkreślić przy tym należy, że z nadesłanego aktualnie sprawozdania finansowego za 2012 roku (w miejsce wymaganego sprawozdania za 2013 rok), w tym z rachunku zysków i strat za 2012 rok, wynika, że strata skarżącej z działalności operacyjnej zmalała do kwoty -1.936.121,62 zł (wynoszącej poprzednio -4.306.649,43 zł), istotnie przy tym wzrosła kwota przychodów operacyjnych, tj. z kwoty 837.729,57 zł do kwoty 25.546.261,37 zł. Z kolei według rachunku przepływów pieniężnych na dzień 31 grudnia 2012 roku kwota środków pieniężnych wynosiła 3.014.022,95 zł (na koniec okresu). Przytoczone dane potwierdzają w istocie dobrą kondycję finansową skarżącej. W tak przedstawionych okolicznościach faktycznych Sąd zwraca uwagę, że orzeczenie upadłości układowej nie stanowi o braku możliwości ponoszenia przez skarżącą jakichkolwiek kosztów. Zaznaczenia bowiem wymaga, że ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu powoduje, że Spółka może dalej prowadzić działalność gospodarczą, gdyż nie zostanie ona pozbawiona możliwości zarządzania swoim majątkiem. Sądowi również wiadomym jest, że w postępowaniu upadłościowym Spółka zaprezentowała propozycje układowe, zakładające spłatę zobowiązań z dochodów pochodzących z prowadzonej działalności, która powinna umożliwić również pokrywanie bieżących kosztów funkcjonowania przedsiębiorstwa (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 maja 2014 r. sygn. akt I SA/Kr 2127/13, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie ulega wątpliwości, że do takich kosztów należy zaliczyć koszty postępowań sądowych zainicjowanych przez Spółkę. W ocenie Sądu powyższe nie wskazuje zatem, że obecna sytuacja majątkowa Spółki uległa pogorszeniu w stosunku do tej, jaka stanowiła podstawę wcześniejszego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. Przeciwnie, z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że Spółka nadal prowadzi działalność gospodarczą relatywnie znacznych rozmiarów (deklaracje VAT-7). W konsekwencji, brak jest podstaw do uznania, że doszło do zmiany okoliczności sprawy, o których mowa w art. 165 P.p.s.a. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z w związku z art. 245 § 3 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. mko