I SA/Łd 822/15

Dnia 8 października 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział I w składzie następującym: Sędzia NSA: Anna Świderska po rozpoznaniu w dniu 8 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 rok od dochodu uzyskanego z odpłatnego zbycia papierów wartościowych p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu A. M. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 22 czerwca 2015 roku A. M. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 rok od dochodu uzyskanego z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 2.052 zł strona wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz informacji udzielonych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, jego źródło utrzymania stanowi wynagrodzenie za pracę w niepełnym wymiarze w wysokości 350 zł brutto miesięcznie oraz prace dorywcze. Wnioskodawca nie zadeklarował posiadania żadnego majątku oświadczył, że zamieszkuje w domu należącym do jego byłej konkubiny i nie ponosi z tego tytułu żadnych opłat (oświadczenie k-53 akt sądowych). Posiadane papiery wartościowe zbył w 2013 roku za kwotę 430.000 zł, a pieniądze uzyskane ze sprzedaży przeznaczył na zapłatę obciążających go alimentów oraz spłatę dwóch kredytów (oświadczenie k-55 akt sądowych). Wnioskodawca jest od kwietnia 2011 roku obciążany obowiązkiem alimentacyjnym w stosunku do dwójki swoich dzieci W. i M. po 1.200 zł miesięcznie. Oświadczył, że w miarę swoich możliwości płaci z tego tytułu kwotę 1.000 zł. Na dzień występowania z wnioskiem skarżący posiada zaległości alimentacyjne na kwotę 27.000 zł. Jest on także obciążony alimentami na rzecz syna H. w wysokości 150 zł miesięcznie, które zgodnie z jego oświadczeniem reguluje na bieżąco, choć również posiada z ich tytułu zaległości objęte zajęciem komorniczym. Referendarz sądowy postanowieniem z 11 września 2015 roku odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu argumentował, że gołosłowność twierdzeń wnioskodawcy dotyczących bieżących źródeł jego utrzymania, brak wskazania źródeł pokrycia realizowanego obowiązku alimentacyjnego wobec trójki dzieci w wysokości 1.150 zł miesięcznie, a także wysokość środków uzyskanych z tytułu zbycia papierów wartościowych w 2013 roku czynią niewiarygodnym jego oświadczenie o braku środków na pokrycie kosztów zainicjowanego postępowania sądowego. Od powyższego postanowienia w dniu 29 września 2015 roku skarżący złożył sprzeciw. W jego uzasadnieniu wskazał, że przy wydaniu zaskarżonego postanowienia nie wzięto pod uwagę, że kwota uzyskana ze zbycia papierów wartościowych została przeznaczona na spłatę kredytów oraz zapłatę alimentów. Do sprzeciwu załączył dokumenty potwierdzające spłatę kredytów we wrześniu 2013 roku na kwotę 50.488 zł oraz 14.556 zł oraz potwierdzenia wpłaty alimentów w wysokości 2.400 zł za miesiące od września do grudnia 2013 roku oraz styczeń i luty 2014 roku. Dodatkowo podniósł, że jest osobą pozbawioną stałego źródła dochodu, a ponosi koszty utrzymania (czynsz, opłaty za media itp.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a."., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z przepisu tego wynika zatem jednoznacznie, iż zaskarżenie postanowienia referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy wywołuje ten skutek, iż sąd wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpoznaje od początku, tzn. tak jakby wniosek ten nie był jeszcze przedmiotem analizy, oceny i rozpoznania. Sąd nie wypowiada się więc o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia i nie dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Przesłanki przyznania prawa pomocy są przy tym określone ogólnie, a więc uznaniu sądu pozostawił ustawodawca ocenę okoliczności przemawiających, zdaniem wnioskodawcy, za rozstrzygnięciem korzystnym dla niego. Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że nie jest w stanie pokryć kosztów procesu we własnym zakresie. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że wnioskodawca wskazał, że samodzielnie prowadzi gospodarstw domowe jego źródło utrzymania stanowi wynagrodzenie za pracę w niepełnym wymiarze w wysokości 350 zł brutto miesięcznie oraz prace dorywcze. Wnioskodawca nie zadeklarował posiadania żadnego majątku. Wbrew zawartym w sprzeciwie twierdzeniom w swoim oświadczeniu z 25 sierpnia br. skarżący oświadczył, że zamieszkuje w domu należącym do jego byłej konkubiny i nie ponosi z tego tytułu żadnych opłat, a prawdziwość powyższego oświadczenia została potwierdzona przez jego byłą partnerkę. Wskazując w sprzeciwie, że wnioskodawca ponosi koszty związane z utrzymaniem w postaci czynszu i opłat za media skarżący okoliczności tych w żaden sposób nie udokumentował. Wobec powyższego w kontekście złożonych wcześniej i udokumentowanych oświadczeń w tym zakresie uznać należało je ze niewiarygodne. Wnioskodawca oświadczył także, że opłaca świadczenia alimentacyjne wobec trójki swoich dzieci w łącznej wysokości 1.150 zł miesięcznie i posiada zaległości alimentacyjne z tego tytułu na kwotę 27.000 zł. Prawdziwość tych twierdzeń także potwierdziła przedstawicielka ustawowa małoletnich dzieci wnioskodawcy, do której rąk jest on zobowiązany regulować należności alimentacyjne. Skarżący oświadczył, że z tytułu zbycia papierów wartościowych w 2013 roku uzyskał kwotę 430.000 zł, a pieniądze uzyskane ze sprzedaży przeznaczył na spłatę dwóch kredytów w łącznej kwocie ok. 65.000 zł. Z pieniędzy tych uregulował także zobowiązania alimentacyjne, w łącznej kwocie 14.400 zł. Z akt administracyjnych sprawy niniejszej wnika, że skarżący ze sprzedaży papierów wartościowych w 2013 roku uzyskał dochód rzędu 430.000 zł, zaś w roku 2011 zbył inny pakiet akcji tej samej spółki za kwotę 700.000 zł. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej (2.052 zł), stosownie do art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Wnioskodawca udokumentował uzyskiwanie dochodów na poziomie 350 zł miesięcznie, nie wskazał źródeł porycia ponoszonych wydatków alimentacyjnych w wysokości 1.150 zł miesięcznie powyższe w kontekście wysokości dochodu uzyskanego przez niego na przestrzeni dwóch lat (2011 i 2013 roku) z tytułu zbycia papierów wartościowych (1.080.000zł) czyni niewiarygodnym jego oświadczenie o braku środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego oparty został na argumentacji odwołującej się do nieprawidłowego ustalenia sytuacji finansowej skarżącego jednak nie został poparty dowodami ocenę tę podważającymi. Wnioskodawca wykazał jedynie, iż z uzyskanej w we wrześniu 2013 roku kwoty 430.000 zł spłacił dwa kredyty i uregulował należności alimentacyjne w łącznej wysokości blisko 80.000 zł. Biorąc pod uwagę pozostałą kwotę uzyskaną z tej transakcji (350.000 zł) a także fakt, zbycia zaledwie dwa lata wcześniej pakietu akcji tej samej spółki za kwotę 700.000 zł, oraz nieudokumentowania okoliczności ponoszenia jakichkolwiek wydatków związanych ze swoim utrzymaniem za niewiarygodne uznać należy twierdzenia wnioskodawcy o braku jakichkolwiek środków na pokrycie opłat sądowych. Uwzględniając powyższe na podstawie art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Ake.