I SA/Łd 823/17

PostanowienieWSA w Łodzi2017-10-12

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, prowadzący dochodową działalność gospodarczą i posiadający znaczący majątek, wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Pomimo spłacania zaległości podatkowych, jego dochodowa działalność gospodarcza, wysokie obroty i posiadany majątek wskazują na możliwość pokrycia kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy w takiej sytuacji byłoby nieuzasadnionym przerzuceniem ciężaru kosztów na Skarb Państwa.
Stan faktyczny
Skarżący P. P. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. dotyczącą podatku od towarów i usług. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawca przedstawił oświadczenie o swoim stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach, wskazując na prowadzoną działalność gospodarczą, posiadany dom, gospodarstwo rolne i samochody ciężarowe. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący nie wykazał braku możliwości poniesienia kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu P. P. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 12 października 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 12 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. P. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] UNP: [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2011 roku oraz I,II i III kwartał 2012 roku p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu P. P. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 18 lipca 2017 roku P. P. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą mu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2011 roku oraz I,II i III kwartał 2012 roku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 1.013 zł skarżący nadesłał wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularz PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, że wspólnie z żoną, oraz dwiema córkami prowadzi gospodarstwo domowe. Źródłem utrzymania rodziny wnioskodawcy jest prowadzona przez niego działalność gospodarcza, z której zadeklarował dochód na poziomie 6.500 zł netto żona wnioskodawcy poszukuje pracy. Skarżący jest właścicielem domu o powierzchni ok. 150 m2 i wartości ok. 400.000 zł, którego koszty miesięcznego utrzymania udokumentowane przez stronę wynoszą ok. 344 zł do których w sezonie zimowym dochodzą koszty ogrzewania w wysokości 1.130 zł miesięcznie. Wnioskodawca pozostaje także właścicielem gospodarstw rolnego o powierzchni 10,64 ha i 5 samochodów ciężarowych wykorzystywanych w prowadzonej działalności gospodarczej. Skarżący wskazał, że ok 700 zł miesięcznie rodzina wydaje na wyżywienie i środki czystości. Dodatkowo strona w ratach po 5.000 zł miesięcznie spłaca zaległości podatkowe na rzecz urzędu skarbowego. Z nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego dokumentów wynika, że z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego wnioskodawca uzyskuje dopłaty unijne, które w 2016 rok wyniosły 11.026 zł. Z zeznań podatkowych wnioskodawcy wynika, że w 2015 roku z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej osiągnął on przychody w wysokości 3.121.414 zł, poniósł koszty w wysokości 2.996.492 zł uzyskując dochód w wysokości 124.922 zł. W 2016 roku z tytułu działalności gospodarczej osiągnął przychód w wysokości 2.610.356 zł poniósł koszty w kwocie 2.470.342 zł co dało dochód na poziomie 140.014 zł. Z podsumowania księgi przychodów i rozchodów za okres styczeń- lipiec 2017 roku, wynika, że działalność ta przyniosła mu przychód w wysokości 1.329.163 zł i jest ona w dalszym ciągu dochodowa, dochód na koniec lipca oscylował w okolicy 11.000 zł. Z deklaracji VAT-7K za II kwartał 2017 roku wynika, że kwartalne przychody wnioskodawcy w tym okresie wyniosły 600.014 zł, wydatki zaś wynosiły od 293.801 zł. Z nadesłanych wyciągów z firmowego rachunku bankowych strony wynika że, obroty na tym rachunku w okresie 2 miesięcy wyniosły ponad 160.000 zł., jego saldo na dzień 27 września było dodatnie i wynosiło 3.455 zł, oraz, że skarżący posiada także rachunek osobisty, z którego wyciągów bankowych, mimo wystosowanego w tym zakresie wezwania, nie przedstawił, a na rachunek ten w badanym okresie przelał kwotę 7.000 zł. Nadto w badanym okresie z rachunku firmowego skarżący dokonywał spłat rat kredytowych swojej żony w wysokości ok. 2.200 zł oraz przekazał na rachunki bankowe należące do żony kwotę blisko 4.000 zł . Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek skarżącego nie jest zasadny. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz.1369) – dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza PPF), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że P. P. wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe. Źródłem utrzymania rodziny jest prowadzona przez niego działalność gospodarcza, z której zadeklarował dochód na poziomie 6.500 zł netto, żona wnioskodawcy poszukuje pracy. Skarżący jest właścicielem domu o powierzchni ok. 150 m2 i wartości ok. 400.000 zł, którego koszty miesięcznego utrzymania udokumentowane przez stronę wynoszą ok. 344 zł do których w sezonie zimowym dochodzą koszty ogrzewania w wysokości 1.130 zł miesięcznie. Wnioskodawca pozostaje także właścicielem gospodarstw rolnego o powierzchni 10, 64 ha i 5 samochodów ciężarowych wykorzystywanych w prowadzonej działalności gospodarczej. Skarżący wskazał, że ok 700 zł miesięcznie rodzina wydaje na wyżywienie i środki czystości. Dodatkowo strona w ratach po 5.000 zł miesięcznie spłaca zaległości podatkowe. Dodatkowych dochodem gospodarstwa domowego skarżącego są dopłaty unijne, które w 2016 rok wyniosły 11.026 zł. Z nadesłanego zeznania podatkowego za 2015 rok wynika, że z prowadzonej działalności gospodarczej osiągnął on przychody w wysokości 3.121.414 zł, poniósł koszty w wysokości 2.996.492 zł uzyskując dochód w wysokości 124.922 zł. W 2016 roku osiągnął przychód w wysokości 2.610.356 zł poniósł koszty w kwocie 2.470.342 zł co dało dochód na poziomie 140.014 zł. Z podsumowania księgi przychodów i rozchodów za okres styczeń- lipiec 2017 roku, wynika, że działalność ta przyniosła mu przychód w wysokości 1.329.163 zł i jest ona w dalszym ciągu dochodowa, dochód na koniec lipca oscylował w okolicy 11.000 zł. Z deklaracji VAT-7K za II kwartał 2017 roku wynika, że kwartalne przychody wnioskodawcy w tym okresie wyniosły 600.014 zł, Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie (1.013 zł) oraz fakt, że przed tutejszym sądem z skarg wnioskodawcy równocześnie zawisły 4 sprawy z łączną kwota wpisów 2.692 zł, stosowanie do treści art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wielkość obrotów z działalności gospodarczej prowadzonej przez wnioskodawcę przeczy jego twierdzeniom o braku środków umożliwiających poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozmiar prowadzonej działalności gospodarczej wskazuje na możliwość przeznaczenia część środków pieniężnych służących finansowaniu działalności gospodarczej na pokrycie kosztów obecnego procesu, fakt posiadania stosownych środków potwierdzają także nadesłane wyciągi z rachunku bankowego. Należy podkreślić, że opłaty sądowe, do których zalicza się także wpis od skargi, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od obowiązku ich ponoszenia stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego uiszczania, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. (por.: M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 594). Skarżący jest przedsiębiorcą z sukcesem od kilku lat prowadzącym swoją działalność, a przeprowadzonej postępowanie wykazało, że mimo spłacanych w ratach zaległości podatkowych dysponuje środkami umożliwiającym pokrycie kosztów zainicjowanych postępowań sądowych. W tej sytuacji przyznanie pierwszeństwa innym zobowiązaniom wnioskodawcy prowadziłoby do ich nieuzasadnionego uprzywilejowania i przerzucenia całości kosztów toczonego postępowania na Skarb Państwa czyli współobywateli. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 1 i 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Ake.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło