I SA/Łd 826/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda (spr.) Sędzia WSA Joanna Tarno Sędzia WSA Paweł Kowalski Protokolant Szymon Chrostek po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi P. G. na uchwałę Rady Miasta S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty targowej 1) stwierdza nieważność § 2 ust. 1 pkt 2 zaskarżonej uchwały; 2) zasądza od Rady Miasta S. na rzecz P. G. kwotę 557 zł (pięćset pięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sygnatura akt I SA/Łd 826/12 UZASADNIENIE Rada Miejska w S. podjęła w dniu [...] r. uchwałę nr [...] w sprawie opłaty targowej. Zgodnie z treścią § 2 niniejszego aktu określono dzienną stawkę opłaty targowej obowiązującej na terenie miasta S. w ten sposób, że przy dokonywaniu sprzedaży na terenie targowisk [...], [...], [...] z wozu konnego, samochodu, ciągnika, platformy, przyczepy, naczepy – 15 zł od każdego z nich, a od pozostałych – 2,50 zł za 1m2 zajmowanej powierzchni. Natomiast przy dokonywaniu sprzedaży nie wymienionej na wskazanych targowiskach stawkę opłaty targowej ustalono w wysokości 20 zł za 1m2 zajmowanej powierzchni. P. G. wezwał Radę Miasta do usunięcia naruszenia prawa dokonanego powołaną na wstępie uchwała. Organ nie znalazł podstaw do uwzględnienia żądania Wzywającego. Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając uchwale z dnia 28 marca 2012 r. naruszenie art. 1,7, 8 ust. 2, art. 20, 32, 37 i 168 Konstytucji RP. Nadto zarzuciła naruszenie warunków umowy dzierżawy zawartej między Skarżącym a Miastem S. z dnia [...] r. oraz ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z dnia 16 lutego 2007 r. Z uwagi na charakter i zakres naruszeń P. G. wniósł o stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazał, iż rozpatrywana uchwała w istotny sposób zmieniła sytuację prawną licznych podmiotów trudniących się handlem, w tym również jego jako dzierżawcy. Na każdym bowiem, kto nie handluje na terenie Przedsiębiorstwa Komunalnego w S. (tj. targowisk [...], [...], [...]) ciąży obowiązek zapłaty 8-krotnie wyższej stawki za 1 m2 zajmowanej powierzchni. W ocenie skarżącego takie uregulowanie narusza jedną z podstawowych i najważniejszych zasad obowiązujących w Polsce – zasadę równości (art. 32 Konstytucji RP). W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w S. wniosła o jej odrzucenie ewentualnie o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wskazała, iż posiada uprawnienie do wydania uchwały o ustaleniu wysokości opłaty targowej. P. G. wiedział o przygotowywanym akcie prawnym, miał możliwość wypowiedzenia się na komisjach a także na sesji, na której zaskarżony akt uchwalono. Nadto Prezydent Miasta S. rozwiązał za wypowiedzeniem łączącą strony umowę, co powoduje że skarżący nie ma już interesu prawnego w rozstrzygnięciu o treści uchwały. W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że po rozwiązaniu umowy ze skarżącym Gmina Miasto S. zamierza zlikwidować handel w tym miejscu, które ma służyć zgodnie z przeznaczeniem jako parking, pasaż pieszy oraz teren zieleni. Organ podniósł również, iż uchwała swą treścią nie narusza także Konstytucji RP ani zasady "co nie jest zakazane jest dozwolone" – jak wskazywała na to w swej skardze strona. Dnia 9 listopada 2012 r. organ złożył pismo, w którym wniósł o umorzenie postępowania, gdyż stało się ono bezprzedmiotowe. Wskazał bowiem, że dnia 30 października 2012 r. Rada Miejska w S. podjęła uchwałę, której odpis załączono do pisma, zgodnie z którą zmieniono treść § 2 ust. 1 pkt. 1 i ujednolicono wysokość opłaty targowej do poziomu jaki obowiązywał na terenie targowisk [...], [...] i [...]. Na rozprawie w dniu 14 listopada 2012 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wskazując, iż brak jest w uchwale z dnia 30 października 2012 r. przepisów intertemporalnych, co wskazuje, że do czasu wejścia w życie nowej uchwały nadal obowiązują stawki określone w zaskarżonym akcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż § 2 ust. 1 pkt. 2 zaskarżonej uchwały jest sprzeczny z prawem. Zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. (t.j. Dz.U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.) opłatę targową pobiera się od osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, dokonujących sprzedaży na targowiskach. Targowiskami, w myśl niniejszej ustawy, są wszelkie miejsca, w których jest prowadzona sprzedaż. Opłaty targowej nie podlega sprzedaż dokonywana w budynkach lub w ich częściach (ust. 1, 2 i 2b cytowanego art.). Rada gminy w drodze uchwały określa zasady ustalania i poboru oraz termin płatności i wysokość stawek opłat określonych w omawianej ustawie, z tym że stawka opłaty targowej nie może przekroczyć 597,86 zł dziennie (art. 19 ust. 1 lit. a)). Z przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych dotyczących opłaty targowej nie wynika, aby stawki podatku mogły być rożne dla odrębnych typów targowisk. Mogą być one inne np. dla targowisk znajdujących się w centrum danej miejscowości i dla targowisk występujących na peryferiach miasta. Należy jednak zwrócić uwagę, iż § 2 ust. 1 pkt. 2 zaskarżonej uchwały jest sprzeczny z art. 1 i 67 ust. 2 przepisów konstytucyjnych utrzymanych w mocy na podstawie art. 77 Ustawy konstytucyjnej z dnia 17 października 1992 r. o wzajemnych stosunkach między władzą ustawodawczą i wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorządzie terytorialnym (Dz.U. Nr 84, poz. 426). Zgodnie z treścią art. 1 niniejszego aktu Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawa. Natomiast według art. 67 ust. 2 niniejszej ustawy obywatele Rzeczypospolitej Polskiej mają równe prawa. Mając na uwadze powyższe regulacje ustawy zasadniczej, Sąd zwraca uwagę, iż stosowanie przez radę gminy przepisów prawnych różnicujących wysokość podatków, w tym także opłaty targowej, bez wyraźnego upoważnienia do takiego różnicowania zawartego w ustawie z dnia 12 stycznia 1991 r., a w szczególności ustalenie prawie 8-krotnie wyższej opłaty targowej dla podatników sprzedających towary na jednych targowiskach w stosunku do tych, którzy dokonują sprzedaży na sąsiednich targowiskach, stanowi bez wątpienia naruszenie wskazanych powyżej przepisów konstytucyjnych (tak NSA w wyroku z dnia 23 września 1993 r. w sprawie o sygn. akt SA/Gd 1056/93). Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych, podobnie jak i przepisy konstytucyjne nie zezwalają na to, aby opłata targowa na jednych targowiskach była tak znacząco wyższa aniżeli na innych. Tym bardziej, że celem powzięcia zaskarżonej uchwały było wyeliminowanie handlu w miejscach innych niż objęte obniżona stawką opłaty targowej. Tym samym niewątpliwie omawiana uchwala ingerowała w przedmiot dzierżawy skarżącego (umowa z dnia 1 grudnia 2005 r.), z którego uprawniony był pobierać pożytki (art. 693 § 1 Kodeksu cywilnego). Obowiązywanie zaskarżonej uchwały pozbawiałaby przedmiot dzierżawy przymiotu rzeczy przynoszącej dochód (§ 2 pkt. 2 umowy). W konsekwencji Strona byłaby zobowiązana do uiszczania stałego, określonego czynszu dzierżawnego, bez możliwości uzyskania ekwiwalentu w postaci przychodu uzyskiwanego z rzeczy. Niniejsza okoliczność niewątpliwie wskazuje na istnienie po stronie skarżącego interesu prawnego do wystąpienia z przedmiotowa skargą. Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela pogląd niejednokrotnie wyrażany w orzecznictwie, iż brak jest podstaw do przyjęcia, że ustawodawca pozbawił radę gminy możliwości zróżnicowania stawek opłaty targowej w zależności od położenia targowiska, rodzaju sprzedawanych towarów i sposobu sprzedaży. Jednakże, w ocenie Sądu, cytowane stanowisko nie ma zastosowania, gdyż 8-krotna różnica w wysokości opłaty targowej dotyczy handlu prowadzonego na sąsiadujących ze sobą targowiskach. Handel na nich prowadzony jest w sposób podobny i dotyczy podobnych artykułów. Brak jest zatem w tej sytuacji logicznego wytłumaczenia oraz podstaw do tak drastycznego różnicowania wspomnianych stawek. Tym bardziej, że w toku prowadzonego postępowania organ nie wskazywał na żadne różnice, które uzasadniałyby podjęcie uchwały w zaskarżonym zakresie. Na marginesie należy również zauważyć, iż wydaje się, że Rada Miejska w S. także zauważyła bezzasadność przyjętej uchwały w rozpatrywanym zakresie, gdyż dnia 30 października 2012 r. przyjęła uchwałę zmieniającą uchwałę w sprawie opłaty targowej z dnia 28 marca 2012 r. w ten sposób, że § 2 ust. 1 pkt. 1 otrzymał brzmienie dzięki któremu zrównano wysokość opłaty targowej na terenie targowisk [...] i [...], [...] ze sprzedażą na obszarze stref sąsiadujących, tj. I i II. Jednakże z uwagi na brak przepisów intertemporalnych, do czasu wejścia jej w życie obowiązują regulacje zawarte w zaskarżonej uchwale. Mając powyższe na uwadze, Sąd, w oparciu o regulację zawartą w art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") stwierdził nieważność § 2 ust. 1 pkt. 2 zaskarżonej uchwały z uwagi na fakt, iż niniejsza regulacja jest sprzeczna z prawem (z opisanymi przepisami ustaw i przepisami konstytucyjnymi). O kosztach Sąd orzekł zgodnie z treścią art. 200 p.p.s.a. t.n.