I SA/Łd 827/13

Dnia 4 października 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 4 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" spółka cywilna A. D., T. Z. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A" spółka cywilna A. D., T. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za poszczególne miesiące 2008 roku p o s t a n a w i a: 1. przyznać "A" spółce cywilnej A. D., T. Z. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 200 (dwieście) złotych; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 6 czerwca 2013 "A" spółka cywilna A. D. T. Z. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2008 roku. W skardze zawarty został wniosek o zwolnienie strony od kosztów sądowych. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPPr oświadczenia o majątku i dochodach oraz dodatkowych informacji udzielonych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że spółka z uwagi na postępowanie organów skarbowych i zajęcie rachunków bakowych zmuszona została do zawieszenia prowadzonej działalności transportowej od lutego 2012 roku, w związku z tym jej dochód za rok 2012 wyniósł 1.887 zł. Spółka nie posiada rachunku bankowego, majątku ani środków finansowych. Wspólnicy spółki wobec zawieszenia jej działalności znaleźli zatrudnienie w innych firmach. T. Z. jest zatrudniony na 1/2 etatu z wynagrodzenie w wysokości 800 zł brutto na czas nieokreślony od dnia 1 czerwca 2010 roku, mieszka w wynajętym mieszkaniu, za które czynsz wynosi 200 zł i jest obciążony obowiązkiem alimentacyjnym wobec córki w wysokości 350 zł miesięcznie. A.D. zamieszkuje z matką emerytką, której dochodów z tytułu emerytury wynosi 800 zł. On sam jest zatrudniony na ¼ etatu na czas nieokreślony w zakładzie mechaniki pojazdowej z wynagrodzeniem w wysokości 375 zł brutto, dorabia wykonując prace dorywcze, z których dochód oszacował na około 200 zł miesięcznie, jest obciążony obowiązkiem alimentacyjnym wobec córki w wysokości 1.000 zł miesięcznie, oświadczył, że od dłuższego czasu ma zaległości w opłatach za alimenty. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek skarżącej jest częściowo zasadny. Zgodnie z przepisem art. 25 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r, poz. 270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a." zdolność sądową mają także inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania im uprawnień. Skoro skarżąca spółka cywilna była podatnikiem podatku od towarów i usług to ma zdolność sądową, a wobec tego w sprawach dotyczących tego podatku jest stroną postępowania, a złożony przez nią wniosek o przyznanie prawa pomocy uznać należy za dopuszczalny. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 245 § 3 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zaś stosownie do art. 245 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane, gdy spółka wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające do udzielenie prawa pomocy. Należy podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe. Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych na wezwanie dokumentów wynika, że skarżąca spółka zawiesiła w lutym 2012 roku prowadzoną działalność gospodarczą uzyskując za rok 2012 dochód w wysokości 1.887 zł spółka nie posiada środków trwałych ani rachunków bankowych. Wobec powyższego przyjąć należało, że spółka nie posiada bieżących środków finansowych na pokrycie wymagalnego w terminie 7 dni od wezwania sądu wpisu sądowego od skargi w wysokości 1.154 zł i ewentualnych dalszych kosztów sądowych. W sytuacji jednak, gdy spółka cywilna nie ma dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania, należy przy ocenie zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy, wziąć również pod uwagę sytuację majątkową jej wspólników odpowiedzialnych całym swoim majątkiem za jej zobowiązania. W rozstrzyganej sprawie wspólnicy spółki mają inne stałe źródła dochodów pozwalające im na częściową partycypację w kosztach postępowania. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uznać należało, że w celu zachowania prawa strony do rozpatrzenia jej sprawy przez sąd zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych ponad kwotę 200 zł. Mimo, iż skarżąca nie prowadzi obecnie działalności i nie uzyskuje dochodów jej wspólnicy mają dodatkowe źródła utrzymania z tytułu zatrudnienia oraz prac dorywczych, pozwalające im na wygospodarowanie kwoty 200 zł, zwłaszcza że kwota ta stanowić będzie jedyną opłatę sądową w toku zainicjowanego przez nich postępowania. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. AK.