I SA/Łd 83/14

Dnia 11 marca 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku C. N. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za listopad 2010 roku oraz zobowiązania w podatku od towarów i usług za grudzień 2010 roku oraz styczeń 2011 roku p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącemu C. N. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 17 grudnia 2013 roku C. N. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku określającą skarżącemu nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za listopad 2010 roku oraz zobowiązanie w podatku od towarów i usług za grudzień 2010 roku oraz styczeń 2011 roku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 3.690 zł skarżący wystąpił z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych w całości Ze złożonego na urzędowym formularz PPF o stanie rodzinnym majątku i dochodach, oraz załączonych do niego dokumentów wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest jego wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.600 zł brutto. Skarżący oświadczył, że nie posiada żądnego majątku poza 4.978 akcjami A spółki komandytowo-akcyjnej o wartości 50 zł każda objętych w zamian za aport, które są jednak niezbywalne do czasu zatwierdzenia sprawozdania finansowego za pierwszy rok działalności spółki. Skarżący zawiesił prowadzoną uprzednio działalność gospodarczą, która w 2012 roku przyniosła mu dochód na poziomie 4.378 zł. Wyjaśnił, że nieruchomość stanowiąca jego miejsce zamieszkania jest własnością spółki, w której ma udziały. Zajmuje ją bez tytułu prawnego nie ponosząc żadnych kosztów związanych z jej utrzymaniem. Wnioskodawca oświadczył także, że w 2011 roku zbył udziały w dwóch spółkach B sp. z o.o. za kwotę 12.500 zł, którą zużył na własne potrzeby, oraz w C sp. z o.o., które to udziały zbył nieodpłatnie, przy czym strona nie przedstawiła umów potwierdzających dokonanie powyższych transakcji. Skarżący wskazał ponadto, że jest obciążony obowiązkiem alimentacyjnym na rzecz swojej córki na mocy orzeczenia sądu belgijskiego w kwocie 250 euro, jednak z uwagi na niskie dochody nie jest w stanie płacić alimentów w całości. Wnioskodawca przedstawił także wyciąg z KRS potwierdzający jego wpis do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych z dniem 29 listopada 2011 roku, wartość obciążających stronę zobowiązań kredytowych oraz podatkowych zamyka się kwota około 30.000.000. zł . Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek jest częściowo zasadny. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dołączonych dokumentów wynika, że C. N. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego obecnie jedynym źródłem utrzymania są jego dochody z tytułu umowy o pracę wysokości ok.1.680 zł brutto miesięcznie, bowiem z dniem 19 listopada 2013 roku zawiesił prowadzoną uprzednio działalność gospodarczą przynoszącą mu dochody na poziomie ok. 4.378 zł rocznie. Oświadczył, że zamieszkuje w domu stanowiącym własność spółki, której jest udziałowcem nie ponosząc z tego tytułu żadnych opłat. Jedyny majątek skarżącego stanowią akcje spółki A o wartości nominalnej 240.000 zł, które jednak zgodnie z oświadczeniem strony nie podlegają zbyciu do czasu zatwierdzenia sprawozdania finansowego za pierwszy rok działalności spółki. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej (3.690 zł), oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania, dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznać należy za przedwczesny i dlatego nieuzasadniony. Partycypacja w kosztach postępowania jest powinnością strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Skarżący jedynie zawiesił stanowiącą dodatkowe źródło dochodów działalność gospodarczą. W 2011 roku podjął czynności mające na celu uchronienie posiadanego majątku przed ewentualną egzekucją swoich zobowiązań. Sprzedaż posiadanych udziałów w spółkach prawa handlowego zbiegła się bowiem w czasie z postępowaniem skutkującym wpisem skarżącego do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych. Z kolei odnosząc się do nieodpłatnego wyzbycia się udziałów w spółce C wskazać należy, że zwolnienia od kosztów sądowych nie może uzasadniać okoliczność nieodpłatnego przekazania posiadanego wcześniej majątku. Co więcej, z treści art. 897 zd. pierwsze kodeksu cywilnego wyraźnie wynika, iż jeżeli po wykonaniu darowizny darczyńca popadnie w niedostatek, obdarowany ma obowiązek, w granicach istniejącego jeszcze wzbogacenia, dostarczać darczyńcy środków, których mu brak do utrzymania odpowiadającego jego usprawiedliwionym potrzebom. Skarżący w żaden sposób nie wykazał ponoszonych niezbędnych kosztów swojego utrzymania, oświadczając jedynie, że nie ponosi wydatków mieszkaniowych, gołosłownym pozostaje także jego oświadczenie dotyczące wypełnianego obowiązku alimentacyjnego. Wreszcie strona posiada majątek w postaci akcji spółki A o wartości nominalnej 240.000 zł, który po przyjęciu sprawozdania finansowego za pierwszy rok działalności spółki będzie mógł podlegać zbyciu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. AK.