I SA/Łd 83/18
PostanowienieWSA w Łodzi2018-02-27
Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółce cywilnej, która odnotowała stratę w ostatnim roku obrotowym, ale w latach ubiegłych wykazywała zyski i nadal prowadzi działalność gospodarczą, można przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od wpisu i ustanowienie adwokata) w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Spółce cywilnej, która wykazała stratę w ostatnim roku obrotowym i posiada zajęte rachunki bankowe, ale w latach ubiegłych notowała zyski i nadal prowadzi działalność gospodarczą, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego i ustanowienie adwokata. Całkowite zwolnienie od kosztów jest przedwczesne, gdyż kondycja finansowa spółki może ulec poprawie.Stan faktyczny
Spółka cywilna złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. odmawiającą umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatku VAT. Do skargi dołączono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od wpisu sądowego i ustanowienie adwokata. Spółka wykazała stratę za rok 2017, zajęcie rachunków bankowych, ale także zyski z lat ubiegłych i kontynuowanie działalności gospodarczej. Jeden wspólnik nie miał innych dochodów poza spółką i ponosił koszty utrzymania, drugi wspólnik miał dochód z emerytury i również ponosił koszty utrzymania.Rozstrzygnięcie
Przyznano A. spółce cywilnej B. J., A. J. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi i ustanowienie adwokata; oddalono wniosek w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 27 lutego 2018 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. spółki cywilnej B. J., A. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. spółki cywilnej B. J., A. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] , UNP:[...] w przedmiocie: odmowy umorzenia odsetek za zwłokę naliczonych od zaległości w podatku od towarów i usług za I kwartał 2016 roku p o s t a n a w i a: 1. przyznać A. spółce cywilnej B. J., A. J. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi i ustanowienie adwokata; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie.
W dniu 2 stycznia 2018 roku A. spółka cywilna B. J., A. J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] r. odmawiającą umorzenia odsetek za zwłokę naliczonych od zaległości w podatku od towarów i usług za I kwartał 2016 roku. W skardze zawarty został wniosek o przyznanie prawa pomocy.
W złożonym urzędowym formularzu PPPr wspólnicy skarżącej wskazali, że wnoszą o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Ze złożonego oświadczenia o majątku i dochodach, dołączonych do niego dokumentów oraz dodatkowych dokumentów i oświadczeń złożonych na wezwanie referendarza sądowego w sprawie sygn. akt 1118/17 wynika, że spółka za 2017 roku odnotowała stratę z prowadzonej działalność gospodarczej w wysokości 19.752 zł, spółka nie zadeklarowała posiadania żadnego majątku ani środków finansowych wskazała, że toczą się wobec niej postępowania egzekucyjne i zajęciu uległy jej rachunki bankowe. Spółka wskazał, iż popadła w złą kondycję finansowa z uwagi na nierzetelność swoich klientów zalegających z płatnościami na rzecz spółki, ale skuteczność egzekucji komorniczych jest na poziomie kilku procent. W latach ubiegłych spółka notowała zysk na koniec 2015 roku ok. 85.335 zł., za 2016 rok ok. 33,732 zł. B. J. oświadczył, że nie posiada innego źródła utrzymania poza działalnością gospodarczą w formie skarżącej spółki cywilnej, wskazał, że jest obciążony obowiązkiem alimentacyjnym na rzecz swojej córki w wysokości 400 zł miesięcznie. Dodatkowo jest zobowiązany do ponoszenia ½ opłat czynszowych w wysokości 450 zł i opłaty za gaz ok. 150 zł miesięcznie. Drugi ze wspólników poza działalnością gospodarczą posiada dochód z tytułu emerytury w wysokości 1.612 zł miesięcznie, także jest zobowiązany do ponoszenia opłat czynszowych i za gaz w łącznej wysokości ok. 600 zł miesięcznie. Wspólnicy nie posiadają środków na rachunkach bankowych
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Wniosek jest częściowo zasadny.
Zgodnie z art. 25 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.) – dalej "p.p.s.a." zdolność sądową mają także inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień. Skoro skarżąca spółka jest podatnikiem podatku od towarów i usług to ma zdolność sądową, a wobec tego w sprawach dotyczących tego podatku jest stroną postępowania.
Z treści art. 243, art. 244, art. 245, art. 246 § 2 p.p.s.a. wynika, iż osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, w tym spółce cywilnej, może być przyznane na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego.
Należy również zauważyć, że wykładnia określenia "gdy wykaże" użytego w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. oznacza, iż to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Strona ma przekonać, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia poniesienie przez nią pełnych kosztów postępowania. Ponadto powinna należycie uzasadnić i wykazać okoliczności, które podaje we wniosku.
Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akt sprawy wynika, że spółka, notuje straty z prowadzenia działalności gospodarczej, i w toku prowadzonej wobec niej egzekucji ma zajęte rachunki bankowe, poza zobowiązaniami podatkowymi posiada także zaległości o charakterze cywilnoprawnym. B. J. oświadczył, że nie posiada innego źródła utrzymania poza działalnością gospodarczą w formie skarżącej spółki cywilnej, wskazał, że jest obciążony obowiązkiem alimentacyjnym na rzecz swojej córki w wysokości 400 zł miesięcznie. Dodatkowo jest zobowiązany do ponoszenia ½ opłat czynszowych w wysokości 450 zł i opłata za gaz ok. 150 zł miesięcznie. Drugi ze wspólników poza działalnością gospodarczą posiada dochód z tytułu emerytury w wysokości 1.612 zł miesięcznie, także jest zobowiązany do ponoszenia opłat czynszowych i za gaz w łącznej wysokości ok. 600 zł miesięcznie. Wspólnicy nie posiadają środków na rachunkach bankowych.
Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi (500 zł), stosownie do treści art. 245 § 1 i 3 oraz art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. uznać należało, że skarżąca wykazała, iż nie ma aktualnie środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie, dlatego zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi i ustanowienia adwokata. Wniosek w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznać należy za przedwczesny. Spółka odnotowała co prawda stratę za rok 2017, ale zyski spółki z lat ubiegłych wskazują że jej kondycja finansowa może ulec poprawie. Skarżąca w dalszym ciągu prowadzi również swoją działalność gospodarczą. Powyższe przedwczesnym czyni ocenę w zakresie całkowitego braku możliwości pokrycia kosztów procesu
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
AKE.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło