I SA/Łd 830/10

Dnia 17 września 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: sędzia NSA Teresa Porczyńska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Bożena Kasprzak sędzia WSA Cezary Koziński Protokolant: asystent sędziego Maciej Dębski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2010 roku przy udziale sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz radcy prawnego B. N.- D. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu wraz z należnym podatkiem od towarów i usług liczonym od tej kwoty. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. odmówiło J. K. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. ustalającej podatek od nieruchomości na rok 1998. Przedmiotowa decyzja została doręczona podatnikowi w dniu 14 czerwca 1999 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia jej odbioru. W piśmie, które wpłynęło do organu pierwszej instancji w dniu 26 lipca 2006 r. J. K. zawarł odwołanie od powyższej decyzji podatkowej oraz wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Wyjaśnił, że o decyzji dowiedział się dopiero 17 lipca 2006 r. z pisma Urzędu Miasta Ł. Delegatura Ł.-P. z dnia 5 lipca 2006 r. Stwierdził także, że 14 czerwca 1999 r. otrzymał inne decyzje, od których odwołał się w dniu 28 czerwca 1999 r., więc uczyniłby to również gdyby otrzymał decyzję z dnia 7 czerwca 1999 r. Postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. odmówiło stronie przywrócenia terminu stwierdzając, że nie zostały spełnione wymagane przesłanki. Na powyższe postanowienie podatnik wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł.. Wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt [...] Sąd uchylił zaskarżone postanowienie uznając, że materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania przed organami administracji, jak i uzupełniony w postępowaniu sądowym nie daje podstawy do uznania, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. W aktach sprawy znajduje się pismo skarżącego z dnia 24 lipca 2006 r., zatytułowane odwołanie, zawierające również podanie o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Na piśmie tym znajduje się odcisk pieczątki wpływu do Urzędu Miasta Ł.-Delegatury P. Referatu Finansowego z datą 26 lipca 2006 r. Brak jednak na tej pieczęci informacji, czy zostało ono złożone bezpośrednio w kancelarii urzędu, czy za pośrednictwem poczty. Jedyna adnotacja o treści "doręczono osobiście 26.07.06" podpisana przez podinspektora ds. wymiaru podatku od nieruchomości S. P. jest umieszczona poza prezentatą. Sąd ocenił, że na takiej podstawie nie można jednoznacznie ustalić, że adnotacja ta dotyczy faktycznego złożenia odwołania oraz podania o przywrócenie terminu do jego wniesienia, a nie np. przekazania pisma określonej osobie będącej pracownikiem organu pierwszej instancji. Tym bardziej, że na rozprawie w dniu 18 czerwca 2006 r. skarżący przedłożył potwierdzenie nadania w dniu 24 lipca 2006 r. przesyłki poleconej nr 8953 adresowanej do Delegatury Ł.-P. Referatu Finansowego, twierdząc że zawierała sporne pismo, co może świadczyć, że zostało ono jednak wniesione z zachowaniem wymaganego terminu. Ponadto treść pism skarżącego oraz zaświadczenia lekarskie znajdujące się w aktach sprawy świadczą o pewnej jego nieporadności, co obligowało organ administracji do szczególnie wnikliwego wyjaśnienia podnoszonych przez skarżącego kwestii. Pismem z dnia 26 listopada 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wezwało stronę do przedłożenia dowodu nadania w dniu 24 lipca 2006 r. przesyłki poleconej nr 8953 adresowanej do Delegatury Ł.-P., Referatu Finansowego, która miała zawierać odwołanie od decyzji oraz wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Mimo dwukrotnego awiza strona nie odebrała pisma, co skutkowało zwrotem korespondencji. Ponadto Kolegium zwróciło się do organu pierwszej instancji o wyjaśnienie okoliczności złożenia odwołania od przedmiotowej decyzji i wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W piśmie z dnia 3 grudnia 2007 r., Prezydenta Miasta poinformował, że odwołanie od decyzji z dnia [...] r. podatnik złożył osobiście w siedzibie organu podatkowego w dniu 26 lipca 2006 r. Dodatkowo organ stwierdził, że nigdy nie był w posiadaniu koperty, bądź jakiegokolwiek innego dowodu świadczącego o złożeniu odwołania za pośrednictwem poczty. W związku z powyższym Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że brak było podstaw do uwzględnienia wniosku. Twierdzenia wnioskodawcy nie zostały poparte żadnymi dowodami, które uprawdopodobniłyby prawdziwość podniesionych argumentów i wskazywałyby, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Strona ograniczyła się wyłącznie do poinformowania organu odwoławczego o przyczynie uchybienia terminu do wniesienia odwołania sugerując, że doszło do manipulacji doręczenia zaskarżonej decyzji i nie podając na tę okoliczność żadnych dowodów. Z akt sprawy wynikało, że podatnik otrzymał decyzję wymiarową z dnia [...]r. w dniu 14 czerwca 1999 r. Z pisma strony zatytułowanego odwołanie wynika, że o decyzji dowiedział się 17 lipca 2006 r., a zatem termin do wniesienia podania o przywrócenie terminu upłynął 24 lipca 2006 r. Tymczasem strona złożyła to podanie osobiście w dniu 26 lipca 2006 r. Kolegium podkreśliło, że skierowane do strony wezwanie do przedłożenia dowodu nadania przesyłki poleconej nr 8953 adresowanej do organu pierwszej instancji, mimo dwukrotnego awizowania nie zostało odebrane, lecz w myśl art. 150 § 1a i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) zwana dalej: o.p. - należy je uznać za doręczone. Ustosunkowując się do faktu, że na rozprawie w dniu 18 czerwca 2006 r. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Ł. strona okazała potwierdzenie nadania w dniu 24 lipca 2006 r. przesyłki poleconej nr 8953, adresowanej do Delegatury Ł. - P. Referatu Finansowego, Kolegium stwierdziło, że potwierdzenie to nie stanowi dowodu zachowania terminu, gdyż nie wynika z jego treści, że przedmiotowe pismo znajdowało się w tej przesyłce. Organ podkreślił, że podatnik często wysyłał do organu podatkowego różne pisma. Ocenił, że zachowanie terminu do złożenia podania o przywrócenie terminu nie podlega uprawdopodobnieniu lecz musi być bezsporne. J. K. zaskarżył powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł.. Postanowieniem z dnia [...] r., sygn. akt [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny, na zgodny wniosek stron, zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne z uwagi na fakt, iż w tożsamym stanie faktycznym i prawnym WSA w Ł. wydał wyrok z dnia [...] r., sygn. akt [...], oddalający skargę J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości, zaś rozstrzygnięcie to nie było prawomocne. W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku z dnia [...] r., sygn. akt [...], Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...]r., sygn. akt [...] uchylił powyższe rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Ł. wskazując na naruszenie art. 153 w związku z art. 170 p.p.s.a (niezwrócenie uwagi na treść oceny prawnej oraz wskazań zawartych dla organu odwoławczego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2007 r., sygn. akt 82/07). Postanowieniem z dnia [...]r., sygn. akt [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. podjął zawieszone postępowanie w sprawie będącej przedmiotem rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Rozpatrując ponownie przedmiotową sprawę Sąd, stosownie do art. 153 p.p.s.a., jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego prowadzenia sprawy zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia [...] r. Wskazania te dotyczą w szczególności ustalenia, czy odwołanie zawierające wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia, datowane na 24 lipca 2006 r. zostało wniesione z zachowaniem siedmiodniowego terminu od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, o którym stanowi art. 162 § 2 o.p. Ustalenie, że podatnik złożył odwołanie zawierające podanie o przywrócenie terminu w dniu 26 lipca 2006 r. a więc z uchybieniem powyższego terminu, Kolegium oparło na prezentacie wpływu tego pisma do organu pierwszej instancji. Na piśmie tym znajduje się też odcisk pieczątki wpływu do Urzędu Miasta Ł. - Delegatury P. Referatu Finansowego z datą "26 lipca 2006 roku" Brak jest jednakże na tej pieczęci informacji, czy zostało ono złożone bezpośrednio w organie pierwszej instancji, czy też nadane na poczcie. Jedyna zaś adnotacja o treści "doręczono osobiście 26.07.06 roku" podpisana przez podinspektora ds. wymiaru podatku od nieruchomości - S. P. jest umieszczona poza prezentatą. W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę w dniu 18 czerwca 2007 r. (wyrok w sprawie sygn. akt [...]) a także Sądu w składzie obecnie ją rozpoznającym nie można na tej podstawie jednoznacznie przyjąć, iż adnotacja ta dotyczy daty faktycznego złożenia przez skarżącego odwołania oraz podania o przywrócenie terminu do jego wniesienia, a nie np. przekazania pisma określonej osobie będącej pracownikiem organu pierwszej instancji w celu załatwienia sprawy. W dalszym ciągu aktualna pozostaje ocena, że wątpliwości w powyższym zakresie są tym bardziej uzasadnione, iż na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Ł. w dniu 18 czerwca 2007 r. skarżący przedłożył potwierdzenie nadania w dniu 24 lipca 2006 r. "przesyłki poleconej nr 8953" adresowanej do Delegatury Ł. P. - Referatu Finansowego, która miała zawierać sporne pismo. Powyższe może świadczyć o tym, iż wbrew wywodom Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zostało ono wniesione z zachowaniem terminu określonego w art. 162 § 2 o.p. Zagadnienie to nie zostało należycie wyjaśnione przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, któremu sprawa została przekazana w następstwie wyroku tutejszego Sądu z dnia [...] r. W ocenie Sądu wyjaśnienia zawarte w piśmie Prezydenta Miasta z dnia 3 grudnia 2007 r., nie pozwalały ustalić, w jaki sposób i w jakiej dacie został złożony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Powyższe kwestie należy wyjaśnić w kontekście przedłożonego na rozprawie i załączonego do akt sprawy [...] potwierdzenia nadania przesyłki poleconej nr 8953 oraz nieporadności skarżącego. Z uwagi na przedłożenie wyżej wymienionego potwierdzenia przez skarżącego na rozprawie w dniu 18 czerwca 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. bezpodstawnie wskazało jako przyczynę odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania okoliczność nieprzedstawienia dowodu nadania spornej przesyłki w dniu 24 lipca 2006 r. Treść potwierdzenia nie wskazuje przedmiotowo jakie pismo zostało nadane pod wskazany adres, ponieważ dokument ten nie zawiera ani stosownej rubryki dla tego przeznaczonej, ani miejsca na umieszczenie takiej adnotacji. W ocenie Sądu, bez dokładnego zbadania przez organ pierwszej instancji poszczególnych akt spraw toczących się z udziałem skarżącego, a także księgi korespondencji nie można bezspornie ustalić, że przedmiotowa przesyłka – nr nadania 8953 – zawierała inne pisma niż odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Nie można w tej sytuacji jednoznacznie stwierdzić, że ww. wniosek o przywrócenie terminu wraz z odwołaniem został dostarczony organowi pierwszej instancji bez pośrednictwa poczty. Wobec powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno przeprowadzić analizę akt podatkowych oraz ksiąg korespondencji, a gdyby te działania nie dały odpowiedzi to w dalszej kolejności należy zbadać dokumentację pocztową przesyłki Nr 8953 z dnia 24 lipca 2006 r., co do oznaczenia, nazwy pisma przesłanego za tym potwierdzeniem odbioru, a także ewentualnie przesłuchać w charakterze świadka S. P. bądź inną osoby, która była autorem adnotacji zamieszczonej na odwołaniu, znajdującej się po lewej stronie prezentaty. W ocenie Sądu ponownej oceny wymaga również przesłanka przywrócenia terminu, zawarta w art. 162 § 1 o.p. Zgodnie z wymienionym przepisem, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podkreślić przy tym należy, na co zwrócił uwagę również WSA w wyroku z dnia [...] r., że uprawdopodobnienie braku winy nie jest tożsame z jej udowodnieniem. Kolegium nie może zatem uzależniać przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od udowodnienia przez podatnika okoliczności świadczących o braku winy. Na gruncie art. 162 § 1 o.p. wystarczającym jest, jeśli podatnik uprawdopodobni, że uchybienie terminowi nie było zawinione. Jeżeli zatem postępowanie, które przeprowadzi Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie doprowadzi do ustalenia, że skarżący w spornej przesyłce nadał pismo inne niż podanie o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z odwołaniem, nieuprawnionym jawił się będzie wniosek, że przesyłka polecona nr 8953, nie zawierała zawartości, którą wskazuje podatnik. Dokonując oceny omawianej przesłanki Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno uwzględnić ocenę prawną zawartą w przywoływanym już wielokrotnie wyroku tutejszego Sądu z dnia [...] r., w którym zaakcentowano problemy zdrowotne skarżącego, które utrudniały mu realizację uprawnień przysługujących mu w ramach innych toczących się postępowań administracyjnych. Wobec stwierdzonego naruszenia przepisów postępowania podatkowego, tj. art. 123 § 1, 162 § 1 i 2 w związku z art. 122, 187 § 1 i art. 191 i art. 194 § 2 o.p., w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. Problematykę wynagrodzenia radcy prawnego z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu reguluje art. 250 w związku z § 15 pkt 1 i 2 oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1349 ze zm.). Stosownie do pierwszego z powołanych przepisów wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków, zgodnie zaś z drugim z nich koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-4 rozporządzenia oraz niezbędne, udokumentowane wydatki radcy prawnego. Na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) tego rozporządzenia natomiast stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w innej sprawie niż sprawa, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego - 240 zł. Sąd zasądza tak ustalone koszty, jeśli pełnomocnik, stosownie do treści § 16 powołanego rozporządzenia, złoży wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej wraz z oświadczeniem, iż opłaty nie zostały zapłacone w całości lub części. Złożony przez radcę prawnego wniosek o zwrot kosztów udzielonej z urzędu skarżącemu pomocy prawnej zawiera oświadczenia o powyższej treści. Tym samym zostało wykazane, iż skarżący nie uiścił w całości lub części opłaty tych kosztów. W tym stanie należało, stosownie do powołanych przepisów, przyznać radcy prawnemu wynagrodzenie w wysokości 240 zł wraz z należnym od tej kwoty podatkiem VAT. Sąd nie uwzględnił natomiast wniosku pełnomocnika o podwyższenie wynagrodzenia do kwoty 150% minimalnej stawki, nie zaistniały bowiem przesłanki z § 2 wskazanego rozporządzenia, charakter sprawy, której przedmiotem jest jedynie przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, nie jest bowiem ani skomplikowany, zawiły, ani też nie wymagał on od pełnomocnika znacznego nakładu pracy, biorąc pod uwagę, iż przygotowanie tej sprawy nie wymagało dokonywania analizy obszernych akt administracyjnych (a zaledwie kilku stron), a sprawa była już przedmiotem rozpoznania WSA. Sz.Ch.