I SA/Łd 830/16

Dnia 29 września 2016 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 29 września 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego za 2010 rok w 19% podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącej – A. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę 350 (trzysta pięćdziesiąt) złotych; 2/ odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. A. K. złożyła na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego za 2010 rok w 19% podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości. We wniosku tym skarżąca oświadczyła, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej majątek stanowi las o pow. 0,3574 ha (we współwłasności), posiada także oszczędności w wysokości 1.500 zł. Osiąga dochód z tytułu emerytury w wysokości 2.441 zł. Jej wydatki związane z mieszkaniem i kosztami leczenia wynoszą łącznie 1.200 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżąca dodatkowo podniosła, że jest osobą starszą, utrzymuje się jedynie z emerytury. Jej stan zdrowia się pogarsza, z tego powodu z każdej emerytury stara się odłożyć trochę pieniędzy na późniejsze leczenie, rehabilitację czy dom opieki. Chciałaby także postawić pomnik na cmentarzu. Podkreśliła przy tym, że sprawa o podatek jest dla niej zaskoczeniem, gdyż w jej ocenie dokonała wszelkich formalności, aby skorzystać z ulgi i nie płacić podatku. Z tych względów wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Wniosek skarżącej zasługuje jedynie na częściowe uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym została uregulowana w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako: "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie należy do referendarza sądowego, przy czym ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Jednocześnie należy wskazać, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Pomoc finansowa ze strony Państwa przysługiwać będzie jedynie podmiotom, które nie mogą - z powodów od siebie niezależnych - pozyskać środków koniecznych do prowadzenia postępowania sądowego (postanowienie NSA z dnia 16 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OZ 326/08, opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej majątek stanowi las o pow. 0,3574 ha (we współwłasności). Skarżąca posiada także oszczędności w kwocie 1.500 zł. Jest osobą starszą, utrzymuje się jedynie z emerytury w wysokości 2.441 zł. Jej wydatki związane z mieszkaniem i kosztami leczenia wynoszą łącznie 1.200 zł. Stan jej zdrowia, jak podała, pogarsza się, więc z każdej emerytury stara się odłożyć trochę pieniędzy na późniejsze leczenie, rehabilitację czy dom opieki. Chciałaby także ze środków tych postawić pomnik na cmentarzu. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, referendarz sądowy przyjął, że skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i dlatego w celu zachowania prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy przez sąd uznał za zasadne przyznać skarżącej w niniejszej sprawie prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę 350 zł. Dokonując takiej oceny możliwości płatniczych skarżącej referendarz sądowy wziął w szczególności pod uwagę fakt, że obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania i poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic ich zabezpieczenia. W ocenie referendarza sądowego wykazany miesięczny dochód w gospodarstwie domowym skarżącej (2.441 zł) oraz kwota środków wykazanych jako oszczędności skarżącej (1.500 zł) - nie kwestionując przy tym niewątpliwie ważnego dla skarżącej celu ich wydatkowania - pozwalają na częściowe pokrycie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Jednocześnie okoliczności te uzasadniają odmowę przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Ake.