I SA/Łd 831/15

Dnia 28 sierpnia 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku I. C. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 rok p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – I. C. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. I. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 rok wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym, na urzędowym formularzu (PPF), wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną K., 15-letnim synem A. i 14-letnią córką M.. Oboje z żoną osiągają dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w łącznej kwocie 8.109,10 zł brutto. Jego majątek stanowią obciążone hipoteką nieruchomości w postaci domu o pow. 80 m2 (siedlisko gospodarstwa rolnego) oraz nieruchomości rolnej o pow. 7,20 ha. Skarżący dodał, że z żoną pozostaje w ustroju rozdzielności majątkowej. Jej jedyny majątek odrębny stanowi nieruchomość niezabudowana o pow. 0.34 ha, obciążona hipoteką z tytułu zaciągniętej przez niego pożyczki na działalność gospodarczą. W uzasadnieniu wniosku skarżący, powołując się na trudną sytuację finansową związaną z prowadzeniem do 2011 roku działalności gospodarczej, podniósł, że ciążące na nim zobowiązania są niewspółmierne do osiąganych dochodów. Zobowiązania te stanowią kredyt i pożyczka, a także zaległości z tytułu niezapłaconych składek ZUS i podatków. Po potrąceniach komorniczych z tytułu zaległości w ZUS do wypłaty pozostaje mu kwota jedynie 1.285,16 zł. Jego żona otrzymuje wynagrodzenie w kwocie 4.100 zł netto, po zapłaceniu rat kredytu i pożyczki w łącznej wysokości 2.840 zł na utrzymanie rodziny pozostaje kwota 2.545,16 zł. Kwota ta pozwala w podstawowym zakresie zaspokoić potrzeby czteroosobowej rodziny, tj. żywność (wydatki w wysokości ok. 1.000 zł miesięcznie), koszty dojazdu do pracy żony (500 zł miesięcznie), koszty mieszkaniowe (500 zł miesięcznie) oraz zakup środków czystości, higieny osobistej i odzieży, na który to cel przeznaczana jest pozostała kwota. W konkluzji skarżący stwierdził, że poniesienie przez niego opłaty sądowej spowodowałoby utratę bezpieczeństwa ekonomicznego i konieczność zaciągnięcia kolejnych długów, co zagroziłoby egzystencji jego rodziny. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 20 lipca 2015 roku wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie wyciągów z ewentualnie posiadanych przez niego i jego żonę rachunków oraz lokat bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy i przedstawienie odpisu zeznania podatkowego małżonków za 2014 rok - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w drodze pisma z dnia 3 sierpnia 2015 roku nadesłał dodatkowe dokumenty źródłowe dotyczące jego sytuacji majątkowej. Jednocześnie skarżący oświadczył, że nie posiada rachunku bankowego, a ponadto oboje z żoną nie posiadają lokat bankowych. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy jest zasadny. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym została uregulowana w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Stosownie do postanowień art. 243 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z kolei stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić przy tym należy, że wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz nadesłanych dodatkowych dokumentów, wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną K., 15-letnim synem A. i 14-letnią córką M.. Małżonkowie osiągają dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w łącznej kwocie 8.109,10 zł brutto. Jednakże ciążące na skarżącym zobowiązania są niewspółmierne do osiąganych dochodów. Zobowiązania te stanowią kredyt i pożyczka, a także zaległości z tytułu niezapłaconych składek ZUS i podatków. Po potrąceniach komorniczych z tytułu zaległości w ZUS skarżący dysponuje kwotą jedynie 1.285,16 zł. Natomiast żona skarżącego otrzymuje wynagrodzenie w kwocie 4.100 zł netto. W konsekwencji, po zapłaceniu rat w łącznej kwocie 2.840 zł, małżonkom pozostaje na utrzymanie kwota 2.545,16 zł. Kwota ta pozwala w podstawowym zakresie zaspokoić potrzeby czteroosobowej rodziny, tj. żywność (wydatki w wysokości ok. 1.000 zł miesięcznie), koszty dojazdu do pracy żony skarżącego (500 zł miesięcznie), koszty mieszkaniowe (500 zł miesięcznie) oraz zakup środków czystości, higieny osobistej i odzieży, na który to cel przeznaczana jest pozostała kwota. Majątek rodziny stanowią należące do skarżącego nieruchomości w postaci domu o pow. 80 m2 (siedlisko gospodarstwa rolnego) oraz nieruchomości rolnej o pow. 7,20 ha (obciążone hipoteką), a ponadto należąca do jego żony nieruchomość niezabudowana o pow. 0.34 ha, także obciążona hipoteką z tytułu zaciągniętej przez skarżącego pożyczki na działalność gospodarczą. Jednocześnie analiza wyciągów z rachunku bankowego żony skarżącego dowodzi, że nie posiada ona środków, które małżonkowie mogliby przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Ponadto w 2014 roku skarżący osiągnął dochód w kwocie 30.049,87 zł, a jego żona w kwocie 84.050,23 zł (według PIT-37). Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w tym zwłaszcza kwotę dochodu czteroosobowej trzyosobowej rodziny, niezbędnych wydatków i potrąceń, a także kwotę wpisów od wniesionych aktualnie czterech skarg do Sądu, referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący wykazał bowiem dostatecznie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Spełnienie zaś tej przesłanki obligowało do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. AKE.