I SA/Łd 831/16

PostanowienieWSA w Łodzi2017-01-04

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona nie udokumentowała wysokości ponoszonych kosztów utrzymania i nie przedstawiła informacji o aktualnych dochodach, mimo wezwania sądu?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) nie może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. Brak udokumentowania kosztów utrzymania i nieprzedstawienie informacji o dochodach, mimo wezwania sądu, uniemożliwia ocenę możliwości finansowych strony i czyni jej twierdzenia o braku środków gołosłownymi.
Stan faktyczny
Skarżący E. Z. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. odmawiającą wznowienia postępowania podatkowego. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na brak majątku i dochodów. Oświadczenie zostało uznane za niepełne, a skarżący został wezwany do jego uzupełnienia. Pełnomocnik oświadczył, że skarżący przebywa w Wielkiej Brytanii, poszukuje pracy i nie ma kontaktu z rodziną. Mimo wezwań, skarżący nie udokumentował kosztów utrzymania ani nie przedstawił informacji o dochodach.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu E. Z. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (zwolnienia od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 4 stycznia 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. Z. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] UNP [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną ustalającą zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu E. Z. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W dniu 29 sierpnia 2016 roku E. Z. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku odmawiającą wznowienia postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną ustalającą zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł pełnomocnik skarżącego zwrócił się w jego imieniu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularz PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, że wnioskodawca nie posiada żadnego majątku, ani dochodów znajduje na utrzymaniu najbliższej rodziny i poszukuje pracy za granicą. Z uwagi na fakt, że oświadczenie wnioskodawcy zawarte w formularzu PPF było niepełne nie wskazywało bowiem w ogóle ponoszonych kosztów utrzymania, ani wysokości dochodów członków rodziny, na których utrzymaniu pozostaje wnioskodawca został on zobowiązany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: udokumentowanie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego wnioskodawcy oraz sytuacji majątkowej i wysokości dochodów członków rodziny skarżącego, na których utrzymaniu się on znajduje pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik skarżącego oświadczył, że podatnik aktualnie przebywa w Wielkiej Brytanii gdzie poszukuje pracy. Oświadczył także, że z ostatnio przekazanych informacji wynika, że zamieszkuje u znajomych, a z rodziną nie ma kontaktów. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek skarżącego nie jest zasadny. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza PPF), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy E. Z. wskazał, jedynie, że nie posiada żadnego majątku, nie uzyskuje dochodów i znajduje się na utrzymaniu najbliższej rodziny. Wnioskodawca nie wywiązał się z nałożonych na niego wezwaniami referendarza sądowego obowiązków, w żaden sposób nie udokumentował wysokości ponoszonych wydatków swojego niezbędnego utrzymania, nie przedstawił także informacji dotyczących aktualnie uzyskiwanych dochodów. Powyższe uniemożliwia dokonanie oceny czy obciążająca wnioskodawcę na obecnym etapie postępowania kwota 200 zł tytułem wpisu sądowego od skargi przekracza jego możliwości finansowe. W tym miejscu należy wskazać, iż w wypadku, gdy oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżącego okaże się niewystarczające dla oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych bądź wzbudza wątpliwości strona jest obowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe. Początkowo skarżący twierdził, iż jego źródłem utrzymania jest pomoc rodziny, obecnie wskazuje, że zerwał kontakty w rodziną i zamieszkuje u znajomych, w dalszym ciągu nie ujawniając wysokości dochodów oraz kosztów swojego utrzymania Podkreślić także należy, że rzeczą strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest wiarygodne wykazanie swojej rzeczywistej sytuacji życiowej, materialnej, która zrealizuje ustawowe przesłanki przyznania tego prawa. Wiarygodne wykazanie rzeczywistej sytuacji materialnej wymaga co do zasady, wiarygodnego wykazania ponoszonych wydatków niezbędnego utrzymania oraz takiegoż wykazania rzeczywiście posiadanych środków finansowych służących ich poryciu z podaniem źródła ich pochodzenia. Postawa skarżącego w przedmiotowym postępowaniu, w których konsekwentnie odmawia udzielenia jakichkolwiek informacji dotyczących sytuacji majątkowej i finansowej swojej oraz członków jego rodziny czyni jego twierdzenia o braku środków umożliwiających pokrycie kosztów postępowania całkowicie gołosłownymi. Przyznanie prawa pomocy następuje na wniosek strony zatem to w jej interesie leży całościowe przedstawienie swojej rzeczywistej sytuacji rodzinnej, majątkowej i możliwości płatniczych. W przeciwnym razie musi się ona liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami. Skarżący nie udzieli w zasadzie żadnych informacji pozwalających ustalić jego koszty utrzymania, nie wskazał źródeł pokrycia tych wydatków, wobec powyższego stosownie do treści art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Ake.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło