I SA/Łd 832/13

PostanowienieWSA w Łodzi2013-10-14

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest zasadny, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W niniejszej sprawie, mimo trudnej sytuacji finansowej skarżącej wynikającej z prowadzonej działalności gospodarczej i zajęcia rachunków bankowych, jej miesięczne obroty i zakupy, a także regulowanie zobowiązań z kredytu obrotowego, wskazują na istnienie środków, które mogą zostać przeznaczone na pokrycie części kosztów sądowych. Dlatego przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając od wpisu ponad kwotę 2.000 zł.
Stan faktyczny
Skarżąca S. O. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. określającą zobowiązanie podatkowe. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wysokiego wpisu sądowego, wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca przedstawiła swoją trudną sytuację finansową, wynikającą z prowadzonej działalności gospodarczej, która przynosiła stratę, oraz zajęcia jej rachunków bankowych. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek, uwzględniając częściowo jego zasadność.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej S. O. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 2.000 zł; oddalono wniosek w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 14 października 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 14 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. O. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]roku Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącej S. O. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 2.000 zł (dwa tysiące złotych); 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 11 czerwca 2013 roku S. O. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku określającą skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 16.049 zł podatniczka wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego na formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, a także dodatkowych informacji i dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że S. O. wspólnie z 13 letnim synem, prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącą w postaci stacji paliw P.H.U. "A",. Z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wnioskodawczyni do dnia 31 lipca br. poniosła stratę w wysokości ok. 19.000 zł, zaś ubiegły rok podatkowy zakończyła dochodem na poziomie 16.606 zł przy obrotach rzędu 4.404.717 zł. Skarżący wskazał, że mały zysk za rok ubiegły oraz bieżąca strata w działalności są efektem niezbędnych wydatków inwestycyjnych związanych z obowiązkową wymianą zbiorników i dystrybutorów paliwa. Skarżąca wskazał, że organy skarbowe zajęły jej wszystkie rachunki bankowe (firmowe i osobiste do kwoty ponad 4.000.000 zł) dlatego rozważa likwidację prowadzonej działalności. Obecnie prowadzona działalność jest finansowana z kredytu obrotowego uzyskanego w dniu 3 czerwca br w wysokości 150.000 zł, którego miesięczna rata związana z jego obsługą waha się w granicach 5.000 zł i jest przez wnioskodawczynie regulowana za pośrednictwem rachunku bankowego jej pracownika z uwagi na zajęcia jej rachunków bankowych. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 za okres od maja do czerwca br. wynika, że miesięczne przychody skarżącej za ten okres wahają się do 238.771 zł do 367.444 zł, zaś czynione w tym okresie zakupy towarów i usług kształtują się na poziomie od 184.550 zł do 350.999 zł miesięcznie. Skarżąca jest właścicielką mieszkania o powierzchni 67 m2, w którym zamieszkuje oraz dwóch samochodów VW Golf rok produkcji 2005 oraz VW Passat rok produkcji 2003, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Miesięczne udokumentowane koszty związane z eksploatacją mieszkania zamykają się kwotą ok. 675 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek skarżącej jest częściowo zasadny. Stosownie do przepisu art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy S. O. wskazała, że wspólnie z synem prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest prowadzona przez nią działalność gospodarcza, która w bieżącym roku przynosi stratę. Skarżąca mieszka w mieszkaniu będącym jej własnością, którego koszty utrzymania miesięcznie wynoszą ok. 675 zł. Wnioskodawczyni jest także właścicielką dwóch samochodów VW Golf rok produkcji 2005 oraz VW Passat rok produkcji 2003, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Zajęcie rachunków bankowych przez organy skarbowe uniemożliwia jej uzyskanie kredytu na sfinansowanie kosztów procesu. Uwzględniając powyższe, fakt, iż przed tutejszym sądem zawisła jeszcze jedna sprawa ze skargi wnioskodawczyni, a łączna wysokość obciążających ją wpisów przekracza kwotę 22.800 zł, stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 2.000 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości uznać należało za nieuzasadniony. Partycypacja w kosztach postępowania jest obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Przeprowadzone postępowanie wskazuje, że sytuacja materialna skarżącej ulega zmianom, a prowadzona działalność gospodarcza za rok ubiegły mimo poniesionych przez wnioskodawczynię wydatków inwestycyjnych przyniosła dochód. Dla oceny przedmiotowego wniosku nie bez znaczenia pozostaje także fakt, że skarżąca niedochodową obecnie działalność gospodarczą prowadzi przy wykorzystaniu kredytu obrotowego co miesiąc regulując swoje zobowiązania prywatnoprawne z tego tytułu w wysokości około 5.000 zł, a przyznania prawa pomocy nie może uzasadniać chęć zaspokojenia w pierwszej kolejności innych zobowiązań, preferencyjnie traktowanych przez skarżącą. Także miesięczne obroty z prowadzonej działalności gospodarczej i towarzyszące im comiesięczne zakupy, czynione mimo blokad rachunków bankowych na kwoty wielokrotnie przewyższające niezbędne koszty procesu, przeczą twierdzeniom skarżącej o braku jakichkolwiek środków z których mogłaby pokryć koszty postępowania. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. AK.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło