I SA/Łd 835/09

PostanowienieWSA w Łodzi2009-12-23

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy, wspólnicy spółki cywilnej, którzy złożyli oświadczenie o stanie majątkowym i dochodach, wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie im prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Wnioskodawcy nie wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dysponowanie przez nich znacznymi środkami pieniężnymi na rachunkach bankowych, w tym kwotami wypłat gotówkowych, świadczy o tym, że ich kondycja finansowa pozwala na uiszczenie kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi. W związku z tym, wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługują na uwzględnienie.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy, wspólnicy spółki cywilnej A s.c., złożyli skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą zobowiązania w podatku od towarów i usług. Wnieśli o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, przedstawiając oświadczenia o swoim stanie majątkowym i dochodach. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosków, pełnomocnik przedstawił dodatkowe wyjaśnienia i dokumenty. Referendarz sądowy, analizując złożone dokumenty i wyciągi z rachunków bankowych, uznał, że wnioskodawcy dysponują środkami finansowymi pozwalającymi na pokrycie kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania W. K. i K. Sz. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 23 grudnia 2009 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosków W. K. i K. Sz. wspólników Spółki Cywilnej A s.c. W. K., K.Sz. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A s.c. W. K., K. Sz. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące styczeń –kwiecień 2004 roku p o s t a n a w i a: odmówić przyznania W. K. i K. Sz. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W.K. i K.S. złożyli wnioski o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi A s.c. W.K., K.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące styczeń – kwiecień 2004 roku. W złożonym na urzędowym formularzu wniosku (PPF) oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach W.K. podał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, źródłem jego utrzymania są dochody ze stosunku pracy w wysokości 1.300 zł miesięcznie. Nie posiada żadnego majątku poza udziałami w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością o wartości nominalnej około 45.500 zł. Udziały te zostały jednak zajęte przez organ egzekucyjny. Wnioskodawca dodał, że z uwagi na zapaść gospodarczą, która znacznie zmniejszyła jego dochody, nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych w sprawie. Z kolei K.S. w złożonym na urzędowym formularzu wniosku (PPF) oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną B.S.. Oboje z żoną osiągają dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w łącznej kwocie 3.750 zł brutto miesięcznie. Oświadczył, że nie posiada żadnego majątku poza udziałami w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością o wartości nominalnej około 45.500 zł, które zostały zajęte przez organ egzekucyjny. Podkreślił przy tym, że sytuacja majątkowa jego żony jest bardzo trudna, gdyż jej wynagrodzenie za pracę zostało w 50% obciążone z tytułu zajęć komorniczych. Wskazał ponadto, że z uwagi na zapaść gospodarczą, która znacznie zmniejszyła jego dochody, oraz znaczne wydatki, nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych w sprawie. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wnioskach oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawców, zarządzeniem z dnia 30 listopada 2009 roku wezwano pełnomocnika strony skarżącej do uzupełnienia wniosków o przyznanie prawa pomocy poprzez udokumentowanie faktu zajęcia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego posiadanych przez wnioskodawców udziałów w Spółce A s.c., nadesłanie rachunków bankowych należących do wnioskodawców, w tym także rachunków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, z okresu ostatnich 3 miesięcy oraz wskazanie przez W.K. kwoty dochodu osiąganego przez żonę I.K. - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie, pełnomocnik wnioskodawców w drodze pisma procesowego z dnia 10 grudnia 2009 roku wyjaśnił, że skarżący od kilku miesięcy nie posiadają żadnych prywatnych rachunków bankowych ani rachunków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Ze Spółką A s.c. skarżący są związani umową o pracę, z tytułu której otrzymują wynagrodzenie miesięczne w kwocie wskazanej we wniosku i nie czerpią żadnych innych korzyści majątkowych związanych z funkcjonowaniem tej Spółki. Pełnomocnik wyjaśnił także, iż organ egzekucyjny zajął udziały skarżących w A Sp. z o.o. (powstałej na skutek przekształcenia z A s.c.). Ponadto wskazał, że I.K. uzyskuje dochody z tytułu umowy o pracę w wysokości 3.699,54 zł brutto (2.653,34 zł netto) i na mocy prawomocnego orzeczenia sądowego zobowiązana jest do świadczeń alimentacyjnych względem swej matki w kwocie 1.500 zł miesięcznie. Do wniosku załączono postanowienie Sądu Rejonowego dla Ł. w Ł. z dnia 20 października 2009 r. dotyczące zajęcia udziałów w A Sp. z o.o. oraz wyciągi z rachunków bankowych. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Ze złożonych wniosków o przyznanie prawa pomocy oraz akt sprawy wynika, że wnioskodawcy są wspólnikami A s.c., prowadzącej działalność gospodarczą w zakresie handlu artykułami przemysłowymi. K.K. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, źródłem jego utrzymania są dochody ze stosunku pracy w wysokości 1.300 zł miesięcznie. Jego majątek stanowią udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością o wartości nominalnej około 45.500 zł, zajęte przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. w Ł.. Żona wnioskodawcy uzyskuje dochód z tytułu umowy o pracę w wysokości 3.699,54 zł brutto (2.653,34 zł netto). Ciąży na niej obowiązek alimentacyjny względem matki w kwocie 1.500 zł miesięcznie. Z kolei K.S. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną B.S.. Małżonkowie osiągają dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w łącznej kwocie 3.750 zł brutto miesięcznie. Przy czym wynagrodzenie za pracę żony wnioskodawcy zostało w 50% obciążone z tytułu zajęć komorniczych. Majątek wnioskodawcy stanowią natomiast udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością o wartości nominalnej około 45.500 zł, zajęte przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. w Ł. Jednocześnie analiza załączonych wyciągów z rachunków bankowych dowodzi, że w okresie składania wniosków o przyznanie prawa pomocy wnioskodawcy dysponowali środkami pieniężnymi w kwotach: 18.690,88 zł oraz 99.531,26 zł (operacje na rachunku bankowym w dniach: 22-23.10.2009 r.) i następnie w kwotach: 23.258,08 zł, 84.782 zł, 27.902,62 zł, 15.961,50 zł, 78.583,25 zł oraz 10.485,78 zł (operacje na rachunku bankowym w okresie choćby: 30.10.2009 r. – 23.11.2009 r.). Uwagę zwraca przy tym kwota środków figurujących pod tytułem "wypłata gotówkowa": 18.000 zł (w dniu 23.10.2009 r. – dokonana w 2 dniu od dnia doręczenia wezwania o uiszczeniu wpisu od skargi); 20.000 zł (28.10.2009 r.), 24.000 zł (02.11.2009 r. ), 30.000 zł (10.11.2009 r.). Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, a także kwotę opłaty sądowej w sprawach objętych skargami, Referendarz sądowy uznał, iż wnioski o przyznanie prawa pomocy nie zasługują na uwzględnienie i odmówił przyznania wnioskodawcom prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawcy nie wykazali bowiem, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Co więcej, w ocenie Referendarza sądowego, fakt dysponowania środkami pieniężnymi o znacznej wysokości nie tylko nie uzasadnia zwolnienia od kosztów sądowych, a wręcz przeciwnie świadczy o tym, iż kondycja finansowa wnioskodawców będących wspólnikami Spółki A s.c. pozwala bezspornie przyjąć, że dysponują oni środkami umożliwiającymi uiszczenie kosztów sądowych, w tym zwłaszcza wpisu sądowego od wniesionej skargi. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. . (MSi)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło