I SA/Łd 835/12

PostanowienieWSA w Łodzi2012-10-25

Skład orzekający: Referendarz sądowy Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona, która nie udokumentowała swoich dochodów i wydatków pomimo wezwania sądu, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie radcy prawnego) podlega oddaleniu, jeśli strona nie wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Brak udokumentowania dochodów i wydatków, pomimo wezwania sądu, uniemożliwia ocenę sytuacji materialnej strony i uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego, po tym jak Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wnioskodawca wskazał na wysokie dochody i wydatki, ale jego oświadczenie budziło wątpliwości. Sąd wezwał do uzupełnienia wniosku poprzez udokumentowanie dochodów i wydatków, czego strona nie uczyniła.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono T. O. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 25 października 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 25 października 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku T. O. o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. O. i T. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie: ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na 2012 rok. p o s t a n a w i a: odmówić T. O. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego. Wyrokiem z dnia 13 września 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. oddalił skargę M. O. i T. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. z dnia [...] w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na 2012 rok. W tym samym dniu do sądu wpłynął pochodzący od skarżącego formularz PPF z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego. W złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach T. O. wskazał, iż wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, jego jedynym źródłem utrzymania są emerytury małżonków w łącznej wysokości 10.000 zł miesięcznie. (emerytura skarżącego 2.500 zł emerytura zony 750 zł).Skarżący jest właścicielem domu o powierzchni 84 m2, mieszkania o powierzchni 78 m2 oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 4 ary, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Wskazując poziom wydatków swojego gospodarstwa domowego wnioskodawca oświadczył, że ok. 7.000 zł wydaje na media, lekarstwa na cukrzyce i ciśnienie, zaś około 3 tyś miesięcznie stanowią wydatki rodziny na wyżywienie. Wobec powyższego wnioskodawca wskazał, że nie stać go na opłacenie profesjonalnej obsługi prawnej. Zarządzeniem z dnia 28 września 2012 roku skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy poprzez udokumentowanie wysokości dochodów skarżącego i jego żony wskazanych we wniosku o prawo pomocy, nadesłania wyciągów z posiadanych przez małżonków kont i lokat bankowych z okresu ostatnich dwóch miesięcy; udokumentowania wysokości miesięcznych wydatków eksploatacyjnych oraz wydatków na leki i leczenie , na które wskazuje w swoim wniosku, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Do chwili obecnej skarżący nie złożył żadnego oświadczenia, ani nie nadesłał żądanych dokumentów. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy T. O. wskazał, że wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania są ich emerytury w łącznej wysokości 10.000 zł miesięcznie, wskazując jednak wielkość dochodów emerytalnych każdego z małżonków wnioskodawca wskazał, że jego świadczenie emerytalne wynosi 2.500 zł zaś świadczenie żony 750 zł. Równocześnie określając wielkość miesięcznych wydatków na utrzymanie rodziny T. Odrzywolski wskazał, że ok. 7.000 zł wydaje na media i lekarstwa zaś ok. 3.000 zł stanowią wydatki rodziny na wyżywienie. Wobec tego, że oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżącego okazało się niewystarczające dla oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych bowiem z uwagi na zawarte w nim rozbieżności budziło poważne wątpliwości strona została wezwana do nadesłania dokumentów obrazujących swoją rzeczywistą sytuację materialną, oraz poziom wydatków jej gospodarstwa domowego, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Skarżący nie wywiązał się jednak z nałożonego na niego obowiązku. W tej sytuacji brak jest możliwości przeprowadzenia całościowej oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego w celu ustalenia czy rzeczywiście obiektywnie odpowiada ona przesłankom uzasadniającym przyznanie mu prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego. Wskazać należy, iż w interesie skarżącego ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy leżeć powinno prawidłowe oraz pełne wyjaśnienie rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych. W przeciwnym razie musi się oni liczyć z negatywnym rozstrzygnięciem złożonego wniosku. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245§ 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że T. O.i nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący nie udokumentował w żaden sposób wysokości rzeczywiście uzyskiwanych dochodów oraz wydatków swojego gospodarstwa domowego, czyniąc niemożliwym weryfikację swoich twierdzeń o trudnej sytuacji materialnej i braku jakichkolwiek środków finansowych, z których mogłoby zostać pokryte wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru. Kwota zaś dochodów zadeklarowanych oraz wysokość wskazanych we wniosku wydatków, nie pozwala na zakwalifikowanie wnioskodawcy do kategorii ludzi ubogich, a wiec przede wszystkim osób bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionym (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego z jakichkolwiek źródeł. Skarżący posiadający stałe miesięczne dochody oraz będący właścicielem znacznej wartości majątku nie należy do tego kręgu podmiotów. Przyznania prawa pomocy nie może natomiast uzasadniać chęć zaspokojenia w pierwszej kolejności innych zobowiązań, preferencyjnie traktowanych przez wnioskodawcę. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. mk

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło