I SA/Łd 835/15

Dnia 10 września 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 10 września 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za poszczególne miesiące 2008 roku p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącemu J. D. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 500 zł (pięćset złotych) oraz ustanowienie adwokata; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. J. D. wstąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą skarżącemu zobowiązanie w podatku od towarów i usług oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za poszczególne miesiące 2008 roku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 2.000 zł podatnik wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Ze złożonego na formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, a także dodatkowych informacji i dokumentów dołączonych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że wnioskodawca wspólnie z synem i synową prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest emerytura skarżącego oraz wynagrodzenia za prace syna i synowej w łącznej kwocie 6.300 zł brutto miesięcznie. Skarżący nie posiada żadnego majątku zamieszkuje w domu będącym własnością syna. Stałe miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego wnioskodawcy zamykają się kwotą ok. 700 zł, energia elektryczna, telefon i internet, woda i ścieki, podatek od nieruchomości) do tego dochodzi opłata składki ubezpieczeniowej w wysokości ok. 41 zł miesięcznie oraz wydatki na leki i rehabilitację skarżącego w związku z przebytym rok temu zawałem serca połączonym z wylewem krwi do mózgu, który powoduje zaburzenia psychiki wnioskodawcy i okresowe trudności z porozumiewaniem się. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek skarżącego jest częściowo zasadny. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012, poz. 270 ) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny- art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy J. D. wskazał, że wspólnie z synem i synową prowadzi gospodarstwo domowe, którego miesięczny dochód zamyka się kwota 6.300 zł brutto. Skarżący nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego wnioskodawcy zamykają się kwotą ok. 700 zł do tego dochodzi opłata składki ubezpieczeniowej w wysokości ok. 41 zł miesięcznie oraz wydatki na leki i rehabilitację skarżącego w związku z przebytym rok temu zawałem serca połączonym z wylewem krwi do mózgu. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi 2.000 zł, stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 500 zł oraz ustanowienie adwokata. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości uznać należało za nieuzasadniony. Partycypacja w kosztach postępowania jest obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Skarżący oraz pozostali członkowie jego rodziny dysponują stałym comiesięcznym dochodem który w zestawieniu z wykazanymi niezbędnymi kosztami utrzymania pozwala w ocenie referendarza sądowego na wygospodarowania kwoty 500 zł stanowiącej ułamek należnego wpisu od wniesionej skargi. Orzeczenie w przedmiocie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych na tym etapie postępowania uznać należało za przedwczesne. Z posiadanego dochodu wnioskodawca jest bowiem w stanie czynić drobne oszczędności na pokrycie ewentualnych dalszych kosztów sądowych, których wysokość będzie już zdecydowanie niższa. Jeśli zaś oszczędności te okazałyby się niewystarczające może zwrócić się z kolejnym wnioskiem o prawo pomocy. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Ake.