I SA/Łd 836/15
PostanowienieWSA w Łodzi2015-09-03
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykaże trudną sytuację materialną, ale jego żona posiada znaczące środki na rachunku bankowym, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od wpisu od skargi)?Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym może być przyznane w zakresie częściowym, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W sytuacji, gdy skarżący wykazuje trudną sytuację materialną, ale jego żona posiada znaczące środki na rachunku bankowym, które zasilają budżet rodziny, zasadne jest przyznanie prawa pomocy jedynie w zakresie częściowym, tj. zwolnienie od wpisu od skargi, przy jednoczesnym odmówieniu zwolnienia od pozostałych kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący M. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zaległości w opłacie paliwowej. W oświadczeniu podał, że nie posiada majątku, mieszka w mieszkaniu żony, a jego dochody są minimalne, utrzymuje się z pomocy matki. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, przedstawił dodatkowe dokumenty. Referendarz sądowy, analizując sytuację materialną skarżącego i jego żony, stwierdził, że choć skarżący ma trudną sytuację, jego żona posiada znaczące środki na rachunku bankowym, które zasilają budżet rodziny.Rozstrzygnięcie
1/ Przyznano skarżącemu M. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi; 2/ Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 3 września 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 3 września 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie zaległości w opłacie paliwowej za 2009 rok p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącemu – M. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi; 2/ odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
M. S. złożył na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie zaległości w opłacie paliwowej za 2009 rok.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Nie posiada żadnego majątku, z żoną pozostaje w ustroju rozdzielności majątkowej. Zamieszkuje w mieszkaniu należącym do żony. Skarżący oświadczył przy tym, że utrzymuje się dzięki pomocy swej matki, która przeznacza na ten cel kwotę 1.000 zł miesięcznie. Jego żona przebywa na bezpłatnym zwolnieniu lekarskim i także pozostaje na utrzymaniu swoich rodziców, którzy przeznaczają na ten cel także kwotę ok. 1.000 zł.
W uzasadnieniu wniosku skarżący wyjaśnił dodatkowo, że nie osiąga żadnych dochodów. Jest wspólnikiem spółki jawnej, jednakże nie przynosi ona żadnych dochodów. W 2014 roku jego dochód wyniósł 762,89 zł. Jednocześnie skarżący podkreślił, że nie posiada żadnych praw majątkowych, oszczędności, wierzytelności, ruchomości, nieruchomości i wartościowych przedmiotów, które mógłby sprzedać, aby uiścić wpis od skargi.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 21 lipca 2015 roku wezwano pełnomocnika wnioskodawcy do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących sytuacji majątkowej skarżącego, w tym do nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków oraz lokat bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, przedstawienia odpisu zeznania podatkowego żony skarżącego za 2014 rok oraz wskazania tytułu prawnego do nieruchomości, pod adresem której skarżący zamieszkuje, w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W wykonaniu powyższego wezwania pełnomocnik skarżącego wraz z pismem z dnia 31 lipca 2015 roku nadesłał wymagane dokumenty źródłowe dotyczące sytuacji majątkowej skarżącego.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Wniosek o przyznanie prawa pomocy jest zasadny.
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.".
Z treści przepisów art. 243, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentów źródłowych wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, z którą pozostaje w ustroju rozdzielności majątkowej. Nie posiada żadnego majątku. Zamieszkuje w mieszkaniu, którego właścicielką jest żona. Małżonkowie korzystają z pomocy finansowej rodziców, którzy łącznie przeznaczają na ten cel kwotę 2.000 zł. W 2014 roku skarżący osiągnął dochód w kwocie 762,89 zł, a jego żona w wysokości 1.335 zł. Analiza wyciągów bankowych skarżącego dowodzi przy tym, że nie posiada on środków, które mógłby przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Jednakże okoliczność, że wykazane saldo rachunku bankowego należącego do żony skarżącego opiewa na kwotę 3.337,23 zł, pozwala uznać, że małżonkowie posiadają jeszcze dodatkowe środki finansowe, którymi zasilany jest ich budżet. Są to środki z tytułu świadczeń ZUS przyznane żonie skarżącego w kwotach: 1.738,04 zł (czerwiec 2015 r.), i 694,56 zł (lipiec 2015 r.).
Mając na uwadze powyższe okoliczności, referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego zasługuje jedynie na częściowe uwzględnienie i przyznał mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi. Jednocześnie wobec faktu stałych wpływów na rachunku bankowym żony skarżącego, niewątpliwie zasilających obok pomocy finansowej rodziców budżet rodziny, referendarz sądowy uznał za zasadne odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym pozostałe koszty sądowe w niniejszej sprawie.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 1, §2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Ake.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło