I SA/Łd 837/15

PostanowienieWSA w Łodzi2015-08-03

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykazuje dochody pozwalające na pokrycie części tych kosztów?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W sytuacji, gdy strona dysponuje stałym dochodem pozwalającym na wygospodarowanie części kosztów sądowych, wniosek o całkowite zwolnienie jest niezasadny, a zasadne jest przyznanie pomocy w zakresie częściowym.
Stan faktyczny
Skarżący J. C. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą podatku VAT i jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką, utrzymując się z jej emerytury, własnego wynagrodzenia i dochodów z działalności gospodarczej. Ponosi również koszty związane z dojazdem do pracy. Referendarz sądowy uznał, że skarżący wykazał częściową niemożność poniesienia kosztów, ale nie całkowitą.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano skarżącemu J. C. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 400 zł. 2. Oddalono wniosek w pozostałym zakresie (całkowite zwolnienie od kosztów).

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 3 sierpnia 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. C. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie: podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2011 roku. p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącemu J. C. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 400 zł (czterysta złotych); 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 18 czerwca 2015 roku J. C. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą podatnikowi zobowiązanie w podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2011 roku. W skardze zawarty był wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Ze złożonego na formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz dołączonych do niego dokumentów wynika, że wnioskodawca wspólnie z matką prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest dochód z jej emerytur w wysokości 1.851 zł netto, wynagrodzenia za pracę wnioskodawcy w wysokości 1.286 zł netto oraz prowadzonej przez niego działalności gospodarczej w wysokości ok. 500 zł miesięcznie. Skarżący nie posiada żadnego majątku. Wspólnie z matką zamieszkuje w będącym jej własnością mieszkaniu o powierzchni 38 m2 ponosząc połowę opłat związanych z jego utrzymaniem ( czynsz, prąd, gaz, telefon, telewizja) w łącznej kwocie ok. 223 zł miesięcznie. Dodatkowo skarżący wskazała, że ponosi wysokie wydatki związane ze swoim dojazdem do pracy poza miejscem swojego zamieszkania ok. 800 zł miesięcznie. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek jest częściowo zasadny. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że J. C. wspólnie z matką prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest dochód z jej emerytury jego wynagrodzenia za pracę oraz działalności gospodarczej w łącznej kwocie ok. 3.600 zł miesięcznie. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku, zamieszkuje wspólnie z matką w będącym jej własnością mieszkaniu o powierzchni 38 m2 ponosząc połowę opłat związanych z jego utrzymaniem (czynsz, prąd, gaz, telefon, telewizja) w łącznej kwocie ok. 223 zł miesięcznie. Skarżąca oświadczyła także, że dodatkowo około 800 zł miesięcznie stanowią jego wydatki na dojazd do pracy poza miejscem zamieszkania. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej (2.000 zł), stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 400 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznać należy za niezasadny. Partycypacja w kosztach postępowania jest bowiem obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Wnioskodawca dysponuje stałym miesięcznym dochodem, który w zestawieniu z wykazanymi niezbędnymi kosztami utrzymania, pozwala w ocenie referendarza sądowego na wygospodarowania kwoty 400 zł stanowiącej ułamek należnego wpisu od wniesionej skargi. Orzeczenie w przedmiocie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych w sytuacji, gdy skarżący w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą stanowiącą wciąż dodatkowe źródło jego utrzymania uznać należało za niezasadne. Z posiadanego dochodu wnioskodawca jest bowiem w stanie czynić drobne oszczędności na pokrycie ewentualnych dalszych kosztów sądowych, których wysokość będzie już niższa. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło