I SA/Łd 839/15

PostanowienieWSA w Łodzi2015-11-06

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie udokumentowała swojej sytuacji materialnej pomimo wezwania sądu?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca, pomimo wezwania sądu do uzupełnienia wniosku i udokumentowania swojej sytuacji materialnej, nie wywiązała się z nałożonych obowiązków. Brak udokumentowania dochodów, wydatków i sytuacji majątkowej uniemożliwia rzetelną ocenę wniosku i stwierdzenie, czy rzeczywiście zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący R. G. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym oświadczeniu przedstawił swoją trudną sytuację materialną. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez udokumentowanie dochodów, kosztów utrzymania, wyciągów z rachunków bankowych oraz zeznań podatkowych, a także dopłat do rolnictwa. Skarżący nie wykonał wezwania, mimo przedłużenia terminu.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu R. G. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 6 listopada 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. G. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 rok p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu R. G. przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 24 czerwca 2015 roku R. G. wstąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku określającą skarżącemu wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 rok. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 3.235 zł skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W złożonym na formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, że wspólnie z żoną i dwójką dzieci prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest jego wynagrodzenie za pracę na ¼ etatu w wysokości 600 zł oraz dochody uzyskiwane przez jego żonę z gospodarstwa rolnego w wysokości ok. 1.000 zł miesięcznie. Jedyny majątek skarżącego stanowi nieruchomości rolna o powierzchni 5 ha. Zarządzeniem z 18 sierpnia 2015 roku pełnomocnik wnioskodawcy został zobowiązany do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy poprzez udokumentowanie wysokości dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawcę oraz jego żonę, na które wskazuje w swoim wniosku o prawo pomocy, udokumentowanie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego wnioskodawcy; nadesłanie wyciągów z posiadanych rachunków bankowychwnisko0dawcy oraz jego żony za ostatnie 2 miesiące, nadesłanie odpisów zeznań podatkowych skarżącego oraz jego żony za ostatni rok podatkowy ; nadesłanie zaświadczenia z właściwego Powiatowego Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o wysokości otrzymanych dopłat bezpośrednich do rolnictwa ze środków UE, bądź o niewystępowaniu z wnioskiem o ich otrzymanie, w terminie 10 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Powyższe wezwanie pomimo przedłużenia na wniosek skarżacego terminu do jego wykonania pozostało bez odpowiedzi. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek skarżącego nie jest zasadny. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012, poz. 270 ) - dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy R. G. wskazał, że wspólnie z żoną i dwójką dzieci prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest jego wynagrodzenie za pracę na ¼ etatu w wysokości 600 zł oraz dochody uzyskiwane przez jego żonę z gospodarstwa rolnego w wysokości ok. 1.000 zł miesięcznie. Jedyny majątek skarżącego stanowi nieruchomości rolna o powierzchni 5 ha. W tym miejscu należy wskazać, iż w sytuacji, w której oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawcy okaże się niewystarczające dla oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych bądź wzbudza wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe. Skarżący, mimo przedłużenia terminu do wykonania zarzadzania w tym zakresie nie wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków, w żaden sposób nie udokumentowała ponoszonych wydatków niezbędnego utrzymania, ani nie nadesłała wyciągów z rachunków bankowych, które ewentualnie mogły posłużyć zobrazowaniu ponoszonych kosztów utrzymania, nie udokumentował wysokości posiadanych na utrzymanie dochodów z umowy o pracę i gospodarstwa rolnego ani wysokości ewentualnych dopłat do rolnictwa. Postawa wnioskodawcy uniemożliwia tym samym przeprowadzenie całościowej oceny jego sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych w celu ustalenia czy rzeczywiście obiektywnie odpowiada ona przesłankom uzasadniającym przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Podkreślić należy, iż w interesie skarżącego ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy leżeć powinno prawidłowe oraz pełne wyjaśnienie jego rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych i na nim spoczywa ciężar dowodu, obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest rzeczywiście na tyle trudna, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oświadczenie podatnika o braku dochodów umożliwiających pokrycie kosztów sądowych jest całkowicie gołosłowne oraz budzi uzasadnione wątpliwości w kontekście posiadania w sprawie fachowego pełnomocnika z wyboru. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Skarżący nie wywiązał się z obowiązku udzielenia informacji nałożonych wezwaniem do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy, a tym samym pozbawił się możliwości rzetelnej oceny złożonego wniosku. Jego postawę należy traktować jako brak wykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Ake.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło