I SA/Łd 839/15

PostanowienieWSA w Łodzi2016-07-08

Skład orzekający: Sędzia NSA Teresa Porczyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy, wniesiony przez profesjonalnego pełnomocnika, który nie zawiera uzasadnienia wykazującego zmianę okoliczności faktycznych uzasadniającą zmianę prawomocnego postanowienia, podlega odrzuceniu?
Ratio decidendi
Sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy, wniesiony przez profesjonalnego pełnomocnika, który nie zawiera uzasadnienia wykazującego zmianę okoliczności faktycznych uzasadniającą zmianę prawomocnego postanowienia, podlega odrzuceniu na podstawie art. 259 § 2 P.p.s.a. Uzasadnienie sprzeciwu profesjonalnego pełnomocnika powinno wykazywać, że nastąpiła taka zmiana okoliczności faktycznych, która uzasadnia zmianę wcześniejszego prawomocnego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych, po tym jak jego poprzedni wniosek został prawomocnie oddalony. Starszy referendarz sądowy oddalił wniosek, wskazując na prawomocność poprzedniego postanowienia. Skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza, zarzucając naruszenie przepisów P.p.s.a. i twierdząc, że obecny wniosek jest związany z wniesieniem skargi kasacyjnej i zobowiązaniem do uiszczenia wpisu sądowego.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono sprzeciw.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Sędzia NSA Teresa Porczyńska po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia Starszego referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi z dnia 13 czerwca 2016 r. w sprawie ze skargi R. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 rok p o s t a n a w i a: odrzucić sprzeciw. Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2016 r. Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi oddaliła wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Z uzasadnienia ww. postanowienia wynika, że skarżący po raz drugi ubiegał się o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Prawomocnym postanowieniem z dnia 6 listopada 2015 r. Starszy referendarz sądowy odmówiła skarżącemu przyznania prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Wyjaśniła, że wobec powyższego rozpoznanie kolejnego wniosku skarżącego winno nastąpić w kontekście art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 13 marca 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie jako: "P.p.s.a.", dającego prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych P.p.s.a. Wyjaśniła również że po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy strona może złożyć kolejny wniosek o jego przyznanie. Rozpoznanie kolejnego wniosku nie może jednak polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętych wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd (art. 170 P.p.s.a.). Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony. Pismem z dnia 22 czerwca 2016 r. skarżący reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 13 czerwca 2016 r. Zarzucił obrazę art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. poprzez stwierdzenie, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania i zażądał przyznania prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu sprzeciwu pełnomocnik skarżącego podniósł, że aktualnie złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy jest związany z wniesieniem skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 lutego 2016 r. Po drugie, wskazał, że w związku z wniesioną skarga kasacyjną skarżący został zobowiązany do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 1.618 zł. Po trzecie, wskazał, że referendarz sądowy nie uwzględnił wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i wydał wskazane na wstępie postanowienie. Wyjaśniając dlaczego skarżący nie zgadza się w ww. postanowieniem stwierdził, że rozstrzygniecie jest nieprawidłowe i prowadzi do nieuzasadnionego pozbawienia drogi sądowej. Oświadczył, że skarżący nie posiada środków na umożliwiających uiszczenie wpisu od wniesionej skargi oraz że z uwagi na trudną sytuację finansową skarżącego uzasadnione jest przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 259 § 1 P.p.s.a., od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Sprzeciw wniesiony przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga uzasadnienia. Zgodnie z kolei z art. 259 § 2 P.p.s.a. sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym sprzeciw wniesiony przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego, niezawierający uzasadnienia. W ocenie sądu wynikający z treści cytowanego przepisu obowiązek uzasadnienia sprzeciwu wnoszonego m.in. przez radcę prawnego należy rozumieć w ten sposób, że profesjonalny pełnomocnik powinien przedstawić zarzuty i argumenty przeciwko konkretnemu rozstrzygnięciu referendarza sądowego. Uzasadnienie sprzeciwu nie może ograniczać się do zrelacjonowania dotychczasowego przebiegu postępowania i oświadczenia, iż skarżący nie posiada środków na umożliwiających poniesienie kosztów sądowych. W rozpoznawanej sprawie właściwe uzasadnienie sprzeciwu jest tym bardziej istotne, że jak wskazano powyżej referendarz sądowy odmówił skarżącemu prawa pomocy wskazując na wydane wcześniej prawomocne postanowienie w tym przedmiocie. Uzasadnienie sprzeciwu świadczy o tym, że jego autor nie dostrzega tego faktu. Od profesjonalnego pełnomocnika należałoby oczekiwać, że w takim stanie faktycznym i prawnym uzasadniając sprzeciw będzie starał się wykazać, że nastąpiła taka zmiana okoliczności faktycznych, która uzasadniała zmianę prawomocnego postanowienia referendarza sądowego z dnia 6 listopada 2015 r. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 259 § 2 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w postanowieniu. Ake.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło