I SA/Łd 841/23

Dnia 11 stycznia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kowalski, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.), Asesor WSA Agnieszka Gortych-Ratajczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2024 roku w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 21 września 2023 r. nr 1001-IEE.7192.63.2023.2.KJR w przedmiocie uchybienia terminowi do złożenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę. Postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2023 roku Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew (dalej też jako: NUS) stwierdził, że skarga M. D. (dalej: skarżąca, strona) na czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew dotyczącą obwieszczenia o drugiej licytacji nieruchomości z 29 czerwca 2023 roku została wniesiona z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu wyjaśniono, że wobec skarżącej prowadzone jest postępowanie egzekucyjne m.in. na podstawie tytułu wykonawczego z 3 stycznia 2022 roku obejmującego zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 rok. W jego toku zawiadomieniem z 8 marca 2022 roku wezwano skarżącą do zapłaty w terminie 14 dni ww. zaległości wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi, pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. W dniu 5 lipca 2022 roku organ przystąpił do opisu i oszacowania nieruchomości gruntowej o powierzchni 1617 m2, zabudowanej budynkiem wolnostojącym, jednorodzinnym zlokalizowanej w T. przy ul. [...]. W dniu 26 sierpnia 2022 roku zakończono etap opisu i oszacowania nieruchomości, sporządzając protokół opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Obwieszczeniem z 12 maja 2023 roku organ wyznaczył datę pierwszej licytacji nieruchomości na 28 czerwca 2023 roku. Obwieszczenie o licytacji doręczone stronie skarżącej 22 maja 2023 roku na adres pełnomocnika. Ww. licytacja nie doszła do skutku z powodu nieprzystąpienia do licytacji przez żadnego licytanta. Obwieszczeniem z 29 czerwca 2023 roku organ wyznaczył datę drugiej licytacji nieruchomości na 17 sierpnia 2023 roku. Obwieszczenie o licytacji doręczone stronie skarżącej 6 lipca 2023 roku na adres pełnomocnika. Od 29 czerwca 2023 roku obwieszczenie o licytacji pozostaje wywieszone w siedzibie Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew oraz zamieszczone na stronie BIP Ministerstwa Finansów i Izby Administracji Skarbowej w Łodzi. Od 3 lipca 2023 roku obwieszczenie o licytacji było wywieszone w Urzędzie Gminy T.. W dniu 4 lipca 2023 roku ogłoszenie zawierające obwieszczenie o drugiej licytacji ukazało się w Dzienniku Ł.. W dniu 17 lipca 2023 r. pełnomocnik skarżącej złożył skargę na czynności dotyczące obwieszczenia o ww. drugiej licytacji. Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew, przywołując treść art. 110z ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r., poz. 479 - dalej u.p.e.a.) stwierdził, że termin do wniesienia skargi na czynności dotyczące obwieszczenia o drugiej licytacji z 29 czerwca 2023 roku został przez skarżącą uchybiony. Na postanowienie organu I instancji strona wniosła zażalenie. Postanowieniem z dnia 21 września 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy nie podzielił argumentacji zażalenia, zgodnie z którą 14 – dniowy termin do wniesienia skargi na czynność ogłoszenia licytacji winien być liczony od dnia doręczania obwieszczenia pełnomocnikowi skarżącej. Na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 21 września 2023 r. strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono rażące naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: a) naruszenie art. 110z u.p.e.a. polegające na błędnym uznaniu, że termin do wniesienia skargi na czynności dotyczące obwieszczenia o drugiej licytacji został uchybiony w sytuacji, gdy 14-dniowy termin na wniesienie skargi w niniejszej sprawie winien być liczony nie od dnia ogłoszenia o licytacji tylko od dnia doręczenia obwieszczenia uprawionym podmiotom, tj. pełnomocnikowi M. D., a w konsekwencji uniemożliwienie skarżącej wniesienia skargi na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o drugiej licytacji nieruchomości; b) naruszenie art. 8 § 1 i art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 - dalej: k.p.a.) w zw. z art. 18 u.p.e.a. polegające na prowadzeniu przez organ postępowania w sposób niebudzący zaufania strony do władzy publicznej z uwagi na to, że organ w toku postępowania błędnie uznał sposób liczenia 14-dniowego terminu jako rozpoczynającego się nie od dnia doręczenia stronie ogłoszenia o licytacji tylko obwieszczenia o licytacji przez organ wskazanych w ustawie miejscach; c) naruszenie art. 9 k.p.a. polegające na nienależytym sposobie informowania stron co do swoich praw i obowiązków przez organ egzekucyjny oraz możliwym narażeniu na szkodę w postępowaniu. Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie postanowień organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że złożona w tej sprawie skarga została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie z art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259, dalej p.p.s.a.), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego aktu, a jedynie uwzględniając skargę może go uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając na uwadze tak zakreślony zakres kognicji, przede wszystkim należy wskazać, że przedmiotem rozpoznania Sądu w niniejszym postępowaniu jest postanowienie dotyczące stwierdzania wniesienia środka zaskarżenia z uchybieniem terminu. W toku postępowania, którego przedmiotem pozostaje kwestia ściśle proceduralna, Sąd nie ma możliwości rozpatrzenia kwestii merytorycznych. Kwestia sporna w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym organy trafnie uznały, iż skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną - dotyczącą obwieszczenia o drugiej licytacji nieruchomości z 29 czerwca 2023 roku. W ocenie strony skarżącej termin na wniesienie skargi zaczął biec od dnia doręczenia obwieszczenia uprawionym podmiotom, tj. pełnomocnikowi skarżącej, natomiast organy wskazują, że termin ten biegnie od dnia ogłoszenia o licytacji. Rację w tym sporze należy przyznać organom. Zgodnie z art. 110z § 1 u.p.e.a. na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o licytacji przysługuje skarga. Skargę można wnieść w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia o licytacji. W sprawie skargi, o której mowa w § 1, postanowienie wydaje organ egzekucyjny (art. 110z § 2). Stosownie do art. 110w § 3 u.p.e.a. o licytacji organ egzekucyjny zawiadamia przez publiczne obwieszczenie. Natomiast w myśl art. 110w § 4 u.p.e.a obwieszczenie o licytacji doręcza się: uczestnikom postępowania; właściwej jednostce samorządu terytorialnego oraz organom ubezpieczeń społecznych z wezwaniem, aby najpóźniej w dniu licytacji zgłosiły zestawienie podatków i innych danin publicznych, należnych na dzień licytacji; osobom mającym prawo pierwokupu nieruchomości, jeżeli prawo to zostało wpisane do księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości. Stosownie do treści art. 110w § 5 u.p.e.a. pełne obwieszczenie o licytacji wywiesza się w siedzibach urzędu skarbowego oraz urzędu właściwej jednostki samorządu terytorialnego (urzędzie gminy, na terenie której położona jest nieruchomość), a jeżeli wartość nieruchomości została oszacowana na kwotę wyższą niż 83 600 zł – także w dzienniku poczytnym w danej miejscowości. W tym drugim przypadku w ogłoszeniu w dzienniku podaje się oznaczenie nieruchomości, termin i miejsce licytacji, oszacowaną wartość nieruchomości i cenę wywoławczą oraz wysokość wadium, jakie licytant powinien złożyć (art. 110w § 7). Z akt sprawy wnika, że obwieszczenie o drugiej licytacji od dnia 29 czerwca 2023 roku pozostaje wywieszone w siedzibie Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew oraz zamieszczone na stronie BIP Ministerstwa Finansów oraz Izby Administracji Skarbowej w Łodzi. Od dnia 3 lipca 2023 r. obwieszczenie o drugiej licytacji nieruchomości było wywieszone w siedzibie Urzędu Gminy T.. W dniu 4 lipca 2023 r. ogłoszenie zawierające obwieszczenie o drugiej licytacji nieruchomości ukazało się w gazecie "Dziennik Ł.". Jednocześnie obwieszczenie o licytacji doręczono pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 6 lipca 2023 roku. W ocenie Sądu, norma prawna zawarta w art. 110z § 1 i użyte przez ustawodawcę stwierdzanie "od dnia ogłoszenia licytacji" są jasne i nie budzą wątpliwości interpretacyjnych. Podkreślić przy tym należy, że samo obwieszczenie o licytacji jest faktycznym wszczęciem postępowania, wiąże organ egzekucyjny, poddając go od tej chwili reżimowi u.p.e.a. oraz postanowieniom zawartym w obwieszczeniu [W. Grześkiewicz, w: D.R. Kijowski (red.), Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, 2015, s. 1113]. Na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o licytacji przysługuje skarga każdemu uczestnikowi postępowania egzekucyjnego oraz innym podmiotom, którym doręcza się to obwieszczenie. W literaturze sformułowano pogląd, że przedmiotem tej skargi mogą być w szczególności: naruszenie przepisów dotyczących sposobu i terminu publicznego obwieszczenia o licytacji oraz nieprawidłowości w zakresie doręczenia obwieszczenia uprawnionym podmiotom, a ponadto zaniechanie dokonania przez organ egzekucyjny określonych czynności dotyczących obwieszczenia. (szerzej zob. M. Sieniuć, K. (w:) Doradca podatkowy w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, Warszawa 2012, wyd. LEX.) Z brzmienia przytoczonych norm prawa, jak i poglądów doktryny wynika, że skargę na czynności organu egzekucyjnego dotyczącą obwieszczenia o licytacji wnosi się w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia o licytacji, niezależnie od tego czy wnoszącym skargę jest uczestnik postępowania, któremu doręczono obwieszczenie, czy też inny podmiot, któremu tego ogłoszenia nie doręczono. Z konstrukcji przepisów prawa mających w niniejszej sprawie zastosowanie nie można wywieść wniosku, że początek terminu do wniesienia skargi jest różny dla legitymowanych do jej wniesienia. Tym samym, w ocenie Sądu, zarzut naruszenie art. 110z u.p.e.a. jest niezasadny. Prawidłowo również organ wskazuje, że zgodnie z art. 57 § 1 ustawy k.p.a., jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. A zatem, termin do wniesienia skargi na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o drugiej licytacji nieruchomości rozpoczął się w dniu 30 czerwca 2023 r., a zakończył w dniu 13 lipca 2023 r. Natomiast skargę pełnomocnik M. D. złożył, za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A., już po upływie ww. terminu, tj. 17 lipca 2023 r. W sytuacji uchybienia terminu do wniesienia skargi, stosownie do art. 17 § 1c u.p.e.a. należało stwierdzić, w drodze postanowienia, uchybienie terminu do wniesienia skargi Zarzut naruszenia art 9 k.p.a. jest również bezpodstawny, ponieważ w doręczonym w dniu 6 lipca 2023 r. pełnomocnikowi skarżącej, obwieszeniu o ogłoszeniu II licytacji zawarto prawidłową informację o terminie wniesienia skargi (vide - akta administracyjne). Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, nie zostały również naruszone regulacje wynikajcie art. 8 i 11 k.p.a. Nadto, organy obu instancji szczegółowo wyjaśniły okoliczności sprawy i wydały rozstrzygnięcia na podstawie i w ramach obowiązujących przepisów prawa. Jedynie na marginesie zauważyć warto, że taki sam problem rozpatrywany był już przez tutejszy Sąd w sprawie dotyczącej skargi strony skarżącej na obwieszczenie o pierwszej licytacji, która to skarga została oddalona wyrokiem z dnia 13 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Łd 782/23. Uwagi poczynione w uzasadnieniu tego wyroku skład rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela i z tego względu posłużył się argumentacją w nim zawartą. Mając na uwadze powyższe i nie dopatrując się również innych uchybień prawa, niż te wskazane w skardze, Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a. AKE.