I SA/Łd 843/17

PostanowienieWSA w Łodzi2017-11-17

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona, która nie uzupełniła wniosku o przyznanie prawa pomocy pomimo wezwania sądu, może skutecznie ubiegać się o zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) nie może zostać uwzględniony, jeśli strona, pomimo wezwania sądu, nie wykazała swojej rzeczywistej sytuacji materialnej i rodzinnej, w tym nie przedstawiła informacji o dochodach, wydatkach oraz stanie cywilnym. Brak wykazania tych okoliczności uniemożliwia ocenę, czy strona nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Skarżąca A. W.-G. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. dotyczącą podatku VAT. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując jako jedyne źródło utrzymania dochód z programu 500+ oraz nieruchomość zajętą przez urząd skarbowy. Sąd wezwał ją do uzupełnienia wniosku o szczegółowe informacje dotyczące stanu rodzinnego, majątkowego, dochodów oraz wydatków, jednakże skarżąca nie przedstawiła żądanych dokumentów i informacji. Ostatecznie, przed wydaniem postanowienia, skarżąca uiściła należny wpis sądowy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącej A. W.-G. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 17 listopada 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. W.-G. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. W. – G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] UNP [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lutego do grudnia 2011 roku p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej A. W.-G. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 26 lipca 2017 roku A. W.-G. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą jej nadwyżkę w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lutego do grudnia 2011 roku W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 1.500 zł wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W złożonym na urzędowym formularzu oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca wskazała, że wspólnie z dwojgiem dzieci prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest dochód z programu 500+ w wysokości 500 zł. Skarżąca oświadczyła, że szuka pracy jej jedyny majątek stanowi nieruchomość gruntowa o wartości ok. 20.000 zł zajęta przez urząd skarbowy. Wobec tego, że wnioskodawczyni nie udzielił żadnych informacji dotyczących ponoszonych wydatków niezbędnego utrzymania oraz wobec wątpliwości dotyczących jej sytuacji rodzinnej zarządzeniem z 13 października 2017 roku, doręczonym pełnomocnikowi skarżącej w dniu 2 listopada br. została zobowiązana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: udzielenie pełnych informacji o stanie rodzinnym skarżącej poprzez wskazanie czy jest osobą zamężną czy rozwiedzioną, a jeśli tak udokumentowanie tej okoliczności; w przeciwnym razie udzielenie informacji o sytuacji majątkowej oraz dochodach męża; wyjaśnienia, dlaczego z programu 500+uzyskuje świadczenia wyłącznie na jedno dziecko skoro w formularzu PPF wskazała, że dochód ten stanowi jedyne źródło utrzymania jej rodziny, nadesłanie zeznań podatkowych wnioskodawczyni i jej męża za dwa ostatnie lata podatkowe w tym dotyczące dochodów z udziału w zyskach osób prawnych; wskazanie tytułu własności do nieruchomości stanowiącej miejsce zamieszkania rodziny wnioskodawczyni oraz udokumentowanie wysokości ponoszonych wydatków eksploatacyjnych; nadesłanie wyciągów z wszystkich posiadanych przez stronę i jej męża rachunków bankowych za ostatnie 2 miesiące, w terminie 10 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Do chwili obecnej skarżąca nie nadesłał żądanych dokumentów i informacji. W dniu 14 listopada 2017 roku strona uiściła należny wpis od skargi. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek skarżącej nie jest zasadny. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz1369 ze zm.) – dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu Państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy A. W.-G. wskazała, jedynie, że wspólnie z dwojgiem dzieci prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest dochód z programu 500+ w wysokości 500 zł. Skarżąca szuka pracy, a jej jedyny majątek stanowi nieruchomość gruntowa o wartości ok. 20.000 zł zajęta przez urząd skarbowy. Mimo wezwania strona nie udzielił żadnych informacji dotyczących swojego stanu cywilnego, miejsca zamieszkania ani wysokości ponoszonych kosztów niezbędnego utrzymania. Tym samym brak jest w stosunku do niej praktycznych możliwości dokonania oceny wypełnienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 i przyznania wnioskowanego prawa pomocy. W tym miejscu należy wskazać, iż w sytuacji, w której oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawcy okaże się niewystarczające dla oceny rzeczywistego stanu majątkowego, i możliwości płatniczych bądź wzbudza, jak w sprawie niniejszej, wątpliwości strona jest obowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe. Rzeczą strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest wiarygodne wykazanie swojej rzeczywistej sytuacji życiowej, materialnej, która zrealizuje ustawowe przesłanki przyznania tego prawa. Wiarygodne wykazanie rzeczywistej sytuacji materialnej wymaga co do zasady, wiarygodnego wykazania ponoszonych wydatków niezbędnego utrzymania oraz takiegoż wykazania rzeczywiście posiadanych środków finansowych służących ich poryciu z podaniem źródła ich pochodzenia. Postawa skarżącej w przedmiotowym postępowaniu, która nie udzieliła mimo wezwania rzetelnych informacji w zakresie dochodów jej gospodarstwa domowego oraz wydatków niezbędnego utrzymania, czyni jej twierdzenia o braku środków umożliwiających pokrycie kosztów postępowania gołosłownymi, szczególnie w kontekście uregulowania w dniu 14 listopada br. należnego wpisu od wniesionej skargi.. Skarżąca nie udzieliła żadnych informacji pozwalających ustalić koszty utrzymania jej gospodarstwa domowego, oraz wysokość posiadanych dochodów służących ich pokryciu, wobec powyższego stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że strona nie wykazał, iż nie jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ponieść pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Ake.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło