I SA/Łd 844/16

Dnia 24 stycznia 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Ł. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Ł. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...], [...] w przedmiocie: określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 rok p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącemu Ł. K. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 4.000 zł (cztery tysiące złotych); 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 1 września 2016 roku Ł. K. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 rok W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 9.732 zł podatnik wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach wskazał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, jego działalność gospodarcza straciła ważnych kontrahentów w ubiegłym roku i dlatego poniósł bardzo dużą stratę w wysokości 270.500 zł. W bieżącym roku działalność również nie przynosi dochodu. Do wniosku skarżący dołączył wydruk PIT/B za 2015 rok z którego wynika, że z tytułu działalności gospodarczej uzyskał on przychów w wysokości 637.181 zł, poniósł koszty w wysokości 907.682 zł i odnotował stratę w wysokości 270.500 zł. Zarządzeniem z 17 października 2016 roku pełnomocnik podatnika został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: nadesłanie odpisów zeznań podatkowych skarżącego za dwa ostatnie lata podatkowe; nadesłanie rachunku zysków i strat z prowadzonej działalności gospodarczej obrazującego jej bieżącą kondycję bądź odpisu z podatkowej księgi przychodów i rozchodów za ostatnie 4 miesiące, nadesłanie odpisów deklaracji VAT-7 za cztery okresy rozliczeniowe, wskazanie tytułu własności do nieruchomości stanowiącej miejsce zamieszkania wnioskodawcy oraz udokumentowanie wysokości ponoszonych świadczeń eksploatacyjnych i innych stałych obciążeń jego gospodarstwa domowego, nadesłanie wyciągów z posiadanych rachunków i ewentualnych lokat bankowych za ostatnie 2 miesiące. W odpowiedzi wnioskodawca nadesłał deklaracje VAT-7, z których wynika, że w czerwcu br. dokonał dostawy towarów i usług za kwotę 37.000 zł w lipcu i wrześniu br za kwoty po 2.000 zł zaś w sierpniu nie odnotował sprzedaży. W tym okresie zakupu towarów i usług przez wnioskodawcę oscylowały w granicach od 2.078 zł do 5.314 zł miesięcznie. Dane te znajdują odzwierciedlenie także w podatkowej księdze przychodów i rozchodów, z której wynika także, że od początku roku do końca września 2016 roku z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wnioskodawca uzyskał przychód w wysokości 85.250 zł. i poniósł koszty w wysokości 55.930 zł. Z nadesłanego zeznania podatkowego za 2014 rok wynika, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wnioskodawca uzyskał przychód w wysokości 1.642.843 zł poniósł koszty 1.549.005 zł uzyskując z niej dochód w kwocie 93.837 zł. Z zeznań podatkowych wynika także, że skarżący ma córkę. Skarżący nadesłał także wyciąg z rachunku bankowego za okres od 9 sierpnia do 10 października br. z którego wynika, że co miesiąc około 2.300 zł pochłaniają spłaty zaciągniętych kredytów. Ponadto na rachunek ten 20 września 2016r. skarżący wpłacił kwotę 2.000 zł z należącego do niego innego rachunku bankowego o nr. [...], z którego mimo wezwania wyciągu nie przedstawił. Zarządzeniem z 18 listopada 2016 roku pełnomocnik wnioskodawcy ponownie został wezwany do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy poprzez wskazanie czy skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoją córką i jej matką w przeciwnym razie udokumentowanie wysokości świadczeń alimentacyjnych łożonych na utrzymanie córki, wskazanie tytułu własności do nieruchomości stanowiącej miejsce zamieszkania wnioskodawcy oraz będącej jego adresem do korespondencji i udokumentowanie wysokości ponoszonych świadczeń eksploatacyjnych oraz innych stałych obciążeń jego gospodarstwa domowego, udzielenie pełnej informacji dotyczącej posiadanych udziałów lub akcji w spółkach prawa handlowego, pełnionych funkcjach w organach tych spółek i uzyskiwanych z tego tytułu dochodach. W odpowiedzi pełnomocnik skarżącego poinformował, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoją córką i jej matką, zamieszkuje w nieruchomości będącej własnością jego brata i nie ponosi żadnych kosztów związanych z jej utrzymaniem, skarżący posiada 33% udziałów w A.Sp. z o.o.(spółka nie prowadzi bieżącej działalności) oraz 90% udziałów w B. Sp. z o.o. działalność spółki jest zawieszona. Z danych KRS wynika, że w obu podmiotach skarżący jest Prezesem zarządu. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek jest częściowo zasadny. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sadowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. W złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie udzielił, żadnych informacji dotyczących posiadanych na utrzymanie dochodów ani wysokości ponoszonych wydatków swojego niezbędnego utrzymania, zataił także fakt pozostawania we wspólnym gospodarstwie domowym z córką oraz jej matką i nie udzielił żadnych informacji dotyczących ich dochodów ani posiadanego majątku. W oświadczeniu z 19 grudnia 2016 roku nadesłanym na wezwanie referendarza sądowego wskazał, że mieszka w nieruchomości należącej do brata i nie ponosi kosztów związanych z jej utrzymaniem. W tym miejscu należy podkreślić, że rzeczą strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest wiarygodne wykazanie rzeczywistej sytuacji życiowej, materialnej, która zrealizuje ustawowe przesłanki przyznania tego prawa. Wiarygodne wykazanie rzeczywistej sytuacji materialnej wymaga co do zasady, wiarygodnego wykazania ponoszonych wydatków niezbędnego utrzymania oraz takiegoż wykazania rzeczywiście posiadanych środków finansowych służących ich poryciu z podaniem źródła ich pochodzenia. Postawa skarżącego w przedmiotowym postępowaniu konsekwentnie odmawiającego udzielenia jakichkolwiek informacji dotyczących wysokości kosztów swego niezbędnego utrzymania oraz ukrywającego majątkową i finansową sytuację członków rodziny, czyni jego twierdzenia o braku środków umożliwiających pokrycie kosztów postępowania niewiarygodnymi. Z nadesłanych dokumentów dotyczących działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego wynika, że jej rozmiar uległ zdecydowanemu zmniejszeniu w porównaniu do lat ubiegłych, ale z księgi przychodów i rozchodów nadesłanej przez wnioskodawcę nie wynika, wbrew twierdzeniom skarżącego, by działalność ta w 2016 roku przyniosła stratę, także zysk na poziomie ponad 93.000 za rok 2014 przeczy twierdzeniom wnioskodawcy o trwałej utracie możliwości sfinansowania swojego udziału w zainicjowanym postępowaniu sądowym. Twierdzenia te poddaje w wątpliwość także posiadanie przez skarżącego innego rachunku bankowego z którego w dniu 20 września 2016r. skarżący wpłacił kwotę 2.000 zł, na rachunek z którego wyciąg przedstawił w toku postępowania. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu sądowego od skargi w sprawie niniejszej 9.732 zł stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania, dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 4.000 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych na tym etapie postępowania uznać należy za przedwczesny. Partycypacja w kosztach postępowania jest obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przeprowadzone postępowanie wskazuje, że sytuacja materialna skarżącego ulega zmianom, mimo trudności wywołanych utratą kontrahenta skarżącemu udało się utrzymać działalność gospodarczą, która mimo tych zawirowań do września 2016 roku przyniosła zysk. Zysk także i to w znacznie większym, rozmiarze przynosiła także w 2014 roku. Powyższe przeczy twierdzeniom strony o braku jakichkolwiek środków z których mogłyby zostać pokryte należności sądowe. Skarżący nie udokumentował w sposób wyczerpujący posiadanych na utrzymanie dochodów, nie udokumentował też ponoszenia jakichkolwiek wydatków niezbędnego utrzymania. Powyższe uniemożliwia dokonanie oceny rzeczywistych możliwości finansowych wnioskodawcy. Uwzględniając jednak wysokość wpisu od przedmiotowej skargi oraz fakt, że jego nieuiszczenie w krótkim terminie 7 dni rodzi dla strony negatywne konsekwencje w postaci odrzucenia skargi należało przyjąć, że uzasadnionym jest obniżenie opłaty od skargi do kwoty możliwej dla strony do poniesienia samodzielnie bądź z pomocą członków rodziny, na których utrzymaniu się ona znajduje. Wysokość obciążających stronę kosztów ustalono z uwzględnieniem ponoszonych przez skarżącego co miesiąc zobowiązań prywatnoprawnych, którym nie można przyznać pierwszeństwa przed opłatami sądowymi oraz dokonywanych przez stronę na rachunek bankowy w dniu 4 października 2016 roku wpłat gotówkowych z nieznanego źródła pochodzenia. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. AKE.