I SA/Łd 845/16
PostanowienieWSA w Łodzi2017-05-15
Skład orzekający: Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może uzyskać prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej na podstawie wykazania braku możliwości poniesienia kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym może być przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawca nie wykazał wiarygodnie swojej trudnej sytuacji materialnej, gdyż posiadał majątek i prowadził działalność gospodarczą o znacznych przychodach, co czyniło jego oświadczenia niewiarygodnymi. Wobec tego odmówiono przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej.Stan faktyczny
D. P. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi dotyczącą zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym za 2009 rok. Po oddaleniu skargi przez WSA w Łodzi, pełnomocnik złożył skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego. Wnioskodawca wskazał trudną sytuację materialną, brak dochodów i pozostawanie na utrzymaniu rodziców, jednak dokumenty wykazały, że prowadził działalność gospodarczą o znacznych przychodach do grudnia 2016 roku oraz posiadał majątek w postaci domu i samochodu.Rozstrzygnięcie
Odmówić D. P. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 15 maja 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. P. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi D. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej) w Ł. z dnia [...] roku Nr [...], UNP: [...] w przedmiocie: określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 rok p o s t a n a w i a: odmówić D. P. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej.
Postanowieniem z 18 października 2016 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał D. P. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą wnioskodawcy zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 rok.
W złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że zamieszkuje w C.. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego jedyny majątek stanowi dom o pow. 220 m2 zakupiony na kredyt, o wartości 700.000 zł, który obecnie nie jest spłacany oraz wierzytelności w kwocie 50.000 zł (nieściągalne od 6 lat). Utrzymuje się z prac dorywczych, osiągając z tego tytułu dochód w wysokości 200 euro.
Wyrokiem z 12 stycznia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę D. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą mu zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 rok. Pełnomocnik skarżącego wystąpił ze skarga kasacyjna od powyższego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 910 zł skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej.
W złożonym na formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, że wspólnie z rodzicami prowadzi gospodarstwo domowe w C., znajduje się na utrzymaniu rodziców. Źródłem dochodów rodziny jest emerytura ojca skarżącego w wysokości ok. 400 Euro. Majątek wnioskodawcy stanowi dom w Polsce o powierzchni 220 m2 i wartości 700.000 zł obciążony hipoteką na rzecz banku oraz samochód Reno Master o wartości 3.000 zł. Wnioskodawca wskazał, że ma troje dzieci na które powinien łożyć alimenty, w związku z działaniami urzędu skarbowego zmuszony był zawiesić swoja działalność gospodarczą w Polsce. Oświadczył także że ma kredyty na kwotę 1,5 mln złotych których nie spłaca.
Zarządzeniem z 19 kwietnia 2017 roku pełnomocnik wnioskodawcy został zobowiązany do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy poprzez nadesłanie wyroku rozwodowego wnioskodawcy, odpisów zeznań podatkowych wnioskodawcy za 2016 rok, wyciągów z posiadanych rachunków bankowych w tym rachunku związanego z obsługą kredytu hipotecznego za ostatnie 2 miesiące, ewentualnie przedstawienie zaświadczenia z banku o wysokości zaległości w spłacie kredytu hipotecznego, deklaracji VAT-7 za ostanie 4 okresy rozliczeniowe z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, udokumentowanie wysokości przychodów i kosztów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą za drugie półrocze 2016 roku (np.: kopia książki przychodów i rozchodów, bilans, rachunek zysków i strat itp.) w terminie 10 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na wezwanie skarżący na dosłał wypis z CEIDG potwierdzający, że z dniem 1 grudnia 2016 roku zawiesił prowadzona działalność gospodarczą,. Z podsumowania księgi przychodów i rozchodów za 2016 rok wynika, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w 2016 roku uzyskał on przychody w wysokości 585.392 zł poniósł koszty 350.266 zł. Z nadesłanej kopi zeznania podatkowego za 2016 rok wynika z kolei, że strona uzyskała przychód w wysokości 585.392 zł poniosła koszty w wysokości 683.413 zł co skutkowało stratą w kwocie 98.021 zł. dane z zeznania podatkowego nie pokrywają się jednak z danymi z księgi przychodów i rozchodów za 2016 rok, nadto skarżący nie przedstawił potwierdzenia złożenia powyższego zeznania w urzędzie skarbowym. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 K wynika, że w pierwszym kwartale 2016 roku skarżący z tytułu dostawy towarów uzyskał przychód w wysokości 74.494 zł, dokonała nabycia towarów za 74.466 zł, w drugim kwartale z tytułu dostawy strona uzyskała przychód 190.246 zł, i nabyła towary za 192.238 zł, w trzecim kwartale z tytułu nabycia przychody skarżącego wyniosły 149.828 zł z tytułu nabycia towarów wydatki wyniosły 17.034 zł, w czwartym kwartale przychody wyniosły 184.839 zł, zakupy 24.611 zł.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Wniosek nie jest zasadny.
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sadowego od skargi kasacyjnej (punkt 5 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, że wspólnie z rodzicami mieszka w C. pozostaje na ich wyłącznym utrzymaniu, którego źródło stanowi emerytura ojca w wysokości 400 euro. . Majątek wnioskodawcy stanowi dom w Polsce o powierzchni 220 m2 i wartości 700.000 zł obciążony hipoteką na rzecz banku oraz samochód Reno Master o wartości 3.000 zł. W związku z działaniami urzędu skarbowego zmuszony był zawiesić swoja działalność gospodarczą w Polsce.
W tym miejscu należy podkreślić, że rzeczą strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest wiarygodne wykazanie rzeczywistej sytuacji życiowej, materialnej, która zrealizuje ustawowe przesłanki przyznania tego prawa. Wiarygodne wykazanie rzeczywistej sytuacji materialnej wymaga co do zasady, wiarygodnego wykazania ponoszonych wydatków niezbędnego utrzymania oraz takiegoż wykazania rzeczywiście posiadanych środków finansowych służących ich poryciu z podaniem źródła ich pochodzenia. Podatnik, w ogóle nie przedstawił informacji dotyczących ponoszonych kosztów swojego niezbędnego utrzymania, oświadczył jedynie, że zawiesił działalność gospodarczą w Polsce nie ma źródeł dochodów, zaprzestał spłacanie zaciągniętych kredytów i pozostaje na utrzymaniu rodziców, mimo wezwania nie przedstawił jednak żadnych dokumentów okoliczności te potwierdzających. Skarżący w dalszym ciągu pozostaje właścicielem domu o powierzchni 220 m2 i wartości 700.000 nadto składając pierwszy wniosek o prawo pomocy w tym postępowaniu wskazał, że nie już prowadzi działalności gospodarczej i utrzymuje się z prac dorywczych, tym czasem dokumenty nadesłane na etapie rozpoznawania obecnego wniosku o prawo pomocy wskazują, że strona do grudnia 2016 roku prowadziła działalność gospodarczą w Polsce, w październiku 2016 roku, a więc w dacie poprzedniego wniosku o prawo pomocy uzyskała przychody z tej działalności w wysokości 156.122 zł, zaś obroty w 2016 roku wyniosły 585.392 zł. Powyższe czyni niewiarygodnymi oświadczenia wnioskodawcy o braku środków na pokrycie wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 910 zł. Tezę tę dodatkowo wzmacnia fakt, że w toczącym się postępowaniu wnioskodawca mimo swojej trudnej sytuacji finansowej jest reprezentowany przez fachowego pełnomocnika z wyboru.
Badając oświadczenia wnioskodawcy referendarz jest uprawniony do ich oceny pod kątem wiarygodności. Nie jest zatem zobowiązany przyjmować bezkrytycznie wszystkich wyjaśnień strony, lecz może je oceniać przez pryzmat logiki i doświadczenia życiowego. Wskazać należy, że z nadesłanego odpisu z podatkowej księgi przychodów i rozchodów za 2016 rok wynika, że skarżący prowadził działalność gospodarczą stosunkowo znacznych rozmiarów, której roczne przychody przekraczały kwoty kilkuset tysięcy złotych doświadczenie życiowe podpowiada, że przedsiębiorca prowadzący działalność o takiej skali powinien, dysponować majątkiem umożliwiającym poniesienie wpisu do skargi kasacyjnej w wysokości 910 zł.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
AKE.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło