I SA/Łd 845/17

PostanowienieWSA w Łodzi2017-09-18

Skład orzekający: Referendarz sądowy Tomasz Naraziński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dochody małżonków, w tym z działalności gospodarczej i umowy o pracę, a także otrzymywane świadczenie wychowawcze, wraz z analizą wydatków i wysokimi wpłatami na rachunek bankowy, świadczą o ich zdolności do pokrycia kosztów postępowania. W związku z tym wniosek o przyznanie prawa pomocy został odmówiony.
Stan faktyczny
Skarżąca K. Ł. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Do skargi załączyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, przedstawiając swoje dochody, wydatki oraz sytuację rodzinną. Referendarz sądowy analizował złożone dokumenty finansowe i oświadczenia.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Tomasz Naraziński po rozpoznaniu w dniu 18 września 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku K. Ł. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. Ł. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] UNP: [...] w przedmiocie: orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w podatku od towarów i usług od stycznia do kwietnia 2012 r. wraz z odsetkami oraz kosztami postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 24 lipca 2017 r. K. Ł. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z tytułu podatku od towarów i usług od stycznia do kwietnia 2012 r. wraz z odsetkami oraz kosztami postępowania egzekucyjnego. Do skargi załączono wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe z mężem i dwójką dzieci w wieku szkolnym i przedszkolnym. Źródłem utrzymania rodziny jest dochód M. Ł. z działalności gospodarczej w wysokości 2.000 zł oraz dochód z umowy o pracę K. Ł. w wysokości 1.459 zł. Małżonkowie oświadczyli, że spłacają kredyty w wysokości 930 zł, ponoszą wydatki z tytułu czynszu oraz za media - 938 zł, za przedszkole – 730 zł, telefon – 29 zł oraz zajęcia pozaszkolne dzieci – 180 zł. Z uzasadnienia wniosku wynika że małżonkowie otrzymują świadczenie "500 plus" jednakże rachunek bankowy na który wpływają środki z tego tytułu, został zajęty, co spowodowało utratę płynności finansowej. Skarżąca oświadczyła, że posiada mieszkanie o powierzchni 36 m2. Do wniosku załączono wyciąg z rachunku bankowego K. Ł. za okres od 1 maja do 30 czerwca 2017 r. (z którego dokonywane są przelewy egzekucyjne), wyciągi z dwóch rachunków bankowych A. M. Ł. za okres od 1 maja do 30 czerwca 2017 r. Ponadto wnioskodawczyni załączyła do wniosku listę środków trwałych oraz deklaracje VAT-7 za miesiące od lutego do maja 2017 r., bilans za okres od stycznia do maja 2017 r., wspólne zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2016 (PIT-36) wraz z informacją o wysokości dochodu (straty) z działalności gospodarczej za rok 2016 (PIT/B) oraz informacją o odliczeniach od dochodu (przychodu) i od podatku (PIT/O). Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej "P.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 P.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W rozpoznawanej sprawie skarżąca wystąpiła o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Podkreślenia wymaga przy tym, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Wyjaśnić należy, że zasadniczym elementem kosztów postępowania na obecnym jego etapie, jest wpis od skargi, którego wysokość (z uwagi na przedmiot rozpoznawanej sprawy) wynosi 500 zł (§ 2 ust. 2 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193). W ocenie referendarza treść wniosku oraz załączonych dokumentów nie wskazuje, że uiszczenie wpisu od skargi, a także poniesienie ewentualnych dalszych kosztów postępowania przekracza możliwości finansowe strony. Małżonkowie osiągają stałe dochody i otrzymują świadczenie wychowawcze. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą i według oświadczenia, które złożył we wniosku osiąga dochód w wysokości 2.000 zł miesięcznie natomiast żona skarżącego osiąga dochody ze stosunku pracy w wysokości 1.459 zł. Małżonkowie otrzymują również świadczenie wychowawcze w wysokości 500 zł. Ze złożonych do akt dokumentów wynika, że w pierwszych pięciu miesiącach bieżącego roku mąż skarżącej osiągnął dochód w wysokości 9.497 zł. Przychód wyniósł 35.933 zł, natomiast koszty wyniosły 27.496 zł. Z zeznania o wysokości osiągniętego dochodu za rok 2016 wynika, że małżonkowie osiągnęli przychód w wysokości 193.303 zł. Koszty jego uzyskania wyniosły 135.065 zł. W konsekwencji podatnicy osiągnęli dochód w wysokości 58.237 zł. Z tytułu tego rozliczenia podatnicy uzyskali zwrot w wysokości 2.468 zł. Powyższe dane świadczą o tym, że podatnicy są w stanie ponieść koszty postępowania bez uszczerbku dla wydatków niezbędnych dla utrzymania rodziny. Również analiza wydatków z rachunku bankowego M. Ł. świadczy o tym, że podatnicy posiadają środki finansowe, którymi są w stanie pokryć nie tylko wydatki niezbędne do utrzymania, ale również wydatki na naukę języka angielskiego - 156 zł (11 maja 2017 r.), za uczestnictwo w szkoleniach 6.750 zł (11 czerwca 2017 r.). Podkreślić należy, że prawo pomocy jest przyznawane osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ nie osiągają żadnego dochodu lub też ich dochód jest wybitnie niski i pozwala jedynie na pokrycie podstawowych wydatków związanych z utrzymaniem. Skarżąca i jej mąż posiadają natomiast środki finansowe umożliwiające poniesienie wydatków za czesne w przedszkolu, na podnoszenie kwalifikacji, oraz na zapłatę rat kredytu, co świadczy o tym, że posiadają zdolność kredytową. Przeciwko uwzględnianiu wniosku przemawiają również wysokie wpłaty dokonywane na rachunek bankowy skarżącego we wpłatomatach, np. 7.880 zł w dniu 11 czerwca 2017 r. i 8.800 zł w dniu 28 czerwca 2017 r. Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. AKE.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło