I SA/Łd 847/10

Dnia 25 października 2010 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 25 października 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącej – A. W. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. A.W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Łódź-Górna z dnia [...] odmawiającej zwolnienia płatnika z obowiązku poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. W skardze tej strona zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W nadesłanym następnie, na wezwanie Przewodniczącego Wydziału, urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych skarżąca oświadczyła, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z renty socjalnej w wysokości ok. 560 zł miesięcznie. Wskazała przy tym, że jej majątek stanowi mieszkanie o pow. 27,18 m2, a ponadto posiada oszczędności w kwocie 2.400 zł. Jednocześnie skarżąca wyjaśniła, że posiadany przez nią rachunek bankowy, na który wpływa renta socjalna, został zajęty na rzecz urzędu skarbowego. W uzasadnieniu wniosku skarżąca przywołała argumenty dotyczący kwestii legalności zaskarżonego postanowienia. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 2 września 2010 roku wezwano wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez określenie kwoty środków przeznaczanych aktualnie na własne utrzymanie i wydatki związane z utrzymaniem mieszkania; nadesłanie wyciągów z posiadanych rachunków i lokat bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy oraz dokumentów potwierdzających fakt zajęcia wskazanego we wniosku rachunku bankowego - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie, skarżąca w drodze pisma z dnia 1 października 2010 r. wskazała, że kwota wydatków przeznaczanych na własne utrzymanie to minimum 400 zł, a wydatki związane z utrzymaniem mieszkania stanowią kwotę ok. 450 zł na miesiąc. Jednocześnie skarżąca poinformowała, że załącza do pisma kserokopie wyciągów z rachunku bankowego z okresu ostatnich trzech miesięcy, w kwestii zaś potwierdzenia danych, łącznie z wysokością lokat bankowych (jedną z nich musiała zlikwidować) złożyła pismo w Oddziale Banku w dniu 27 września 2010 r., lecz Bank ma 2 tygodnie na załatwienie tej sprawy. Ponadto skarżąca załączyła kserokopię zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego z dnia 26.11.2009 roku z pismem przewodnim z dnia 10.03.2010 roku. Wskazała także, iż zwrócono jej zaległe dodatki mieszkaniowe z okresu ostatnich 7 miesięcy. Ponadto przedstawiła okoliczności, które w jej ocenie spowodowały, że zabrakło jej pieniędzy na opłacenie podatków. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie należy do Referendarza sądowego, przy czym ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Jednocześnie wskazać należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Pomoc finansowa ze strony Państwa przysługiwać będzie jedynie podmiotom, które nie mogą - z powodów od siebie niezależnych - pozyskać środków koniecznych do prowadzenia postępowania sądowego (postanowienie NSA z dnia 16 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OZ 326/08, opubl. CBOIS). Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz nadesłanych dokumentów wynika, iż skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Zajmuje mieszkanie o pow. 27,18 m2. Utrzymuje się z renty socjalnej w wysokości ok. 560 zł miesięcznie. Obciążenie jej budżetu domowego, jak podaje, stanowią wydatki na własne utrzymanie oraz utrzymanie mieszkania w łącznej kwocie ok. 850 zł na miesiąc. Posiadany przez nią rachunek bankowy został zajęty na rzecz urzędu skarbowego na kwotę 503,50 zł. Jednocześnie skarżąca dysponuje oszczędnościami w kwocie 2.400 zł. Biorąc po uwagę powyższe okoliczności, a także kwotę wpisu w niniejszej sprawie (100 zł), Referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie i odmówił przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W ocenie Referendarza sądowego skarżąca nie wykazała bowiem dostatecznie, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Podkreślić przy tym należy, że przeprowadzona analiza sytuacji majątkowej skarżącej dowodzi, że wprawdzie uzyskuje ona niskie dochody z tytułu renty socjalnej, niemniej nie znajduje się na skraju ubóstwa, która to okoliczność wiązałaby się z ryzykiem wystąpienia zagrożenia dla jej utrzymania koniecznego. Co więcej, fakt zgromadzenia oszczędności w kwocie 2.400 zł przesądza jednoznacznie, iż sytuacja finansowa skarżącej pozwala jej na poniesienie kosztów postępowania, w tym kosztów związanych z wniesieniem skargi w niniejszej sprawie. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. (MSi)