I SA/Łd 847/10

Dnia 5 lipca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Joanna Tarno po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącej – A. W. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. A. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł. –G. z dnia [...]r. odmawiającej zwolnienia płatnika z obowiązku poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. W skardze tej strona zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W nadesłanym następnie, na wezwanie Przewodniczącego Wydziału, urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, skarżąca oświadczyła, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z renty socjalnej w wysokości ok. 560 zł miesięcznie. Wskazała przy tym, że jej majątek stanowi mieszkanie o pow. 27,18 m2, a ponadto posiada oszczędności w kwocie 2.400 zł. Jednocześnie skarżąca wyjaśniła, że posiadany przez nią rachunek bankowy, na który wpływa renta socjalna, został zajęty na rzecz urzędu skarbowego. W uzasadnieniu wniosku skarżąca przywołała argumenty dotyczący kwestii legalności zaskarżonego postanowienia. Ponieważ oświadczenia strony zawarte w powyższym wniosku okazały się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, zarządzeniem z dnia [...] r. wezwano skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez określenie kwoty środków przeznaczanych aktualnie na własne utrzymanie i wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania; nadesłanie wyciągów z posiadanych rachunków i lokat bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy oraz dokumentów potwierdzających fakt wskazanego we wniosku zajęcia rachunku bankowego - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na to wezwanie, pismem z dnia [...]r. skarżąca wskazała, że kwota wydatków przeznaczanych na własne utrzymanie to minimum 400 zł, a wydatki związane z utrzymaniem mieszkania stanowią ok. 450 zł na miesiąc. Jednocześnie skarżąca poinformowała, że załącza do pisma kserokopie wyciągów z rachunku bankowego z okresu ostatnich trzech miesięcy, w kwestii zaś potwierdzenia danych, łącznie z wysokością lokat bankowych (jedną z nich musiała zlikwidować) złożyła pismo w Oddziale Banku w dniu [...] r., lecz Bank ma 2 tygodnie na załatwienie tej sprawy. Ponadto skarżąca załączyła kserokopię zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego z dnia [...] r. z pismem przewodnim z dnia [....] r. Wskazała także, że zwrócono jej zaległe dodatki mieszkaniowe z okresu ostatnich 7 miesięcy. Ponadto przedstawiła okoliczności, które w jej ocenie spowodowały, że zabrakło jej pieniędzy na opłacenie podatków. Postanowieniem z dnia [...] r. Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Ł. odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów postępowania sądowego. Od powyższego orzeczenia skarżąca wniosła sprzeciw w uzasadnieniu, którego wskazała na trudną sytuację rodzinną i majątkową związaną z długotrwałą chorobą i kosztami jej leczenia. Ponadto podtrzymała, że utrzymuje się z renty socjalnej w wysokości ok. 560 zł, która nie wystarcza na koszty leczenia i utrzymania jednocześnie, a zgromadzone oszczędności w wysokości 2.400 zł służą jej na pokrycie niezbędnych kosztów utrzymania. Skarżąca wskazał również na zajęcie jej prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego oraz zwrot zaległych dodatków mieszkaniowych za okres 7 miesięcy. Ponownie przedstawiła okoliczności, które w jej ocenie spowodowały, że zabrakło jej pieniędzy na opłacenie podatków. Ponieważ oświadczenia zawarte w powyższym wniosku, okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia [...] r. wezwano skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie wyciągów z posiadanych rachunków i lokat bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy oraz dokumentów potwierdzających fakt kontynuacji zajęcia rachunku bankowego, a także aktualnego stanu posiadanych środków pieniężnych - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W dniu [...] r. skarżąca wyjaśniła, że nie mogła złożyć żądanych dokumentów z uwagi na chorobę kardiologiczną, a z uwagi na to, że jest osobą niezarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy nie jest wstanie na powoływaną okoliczność przedstawić zwolnienia na druku ZUS ZLA. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "P.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, że osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym natomiast obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a ). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie należy do referendarza sądowego, przy czym ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Pomoc finansowa ze strony Państwa przysługiwać będzie jedynie podmiotom, które nie mogą - z powodów od siebie niezależnych - pozyskać środków koniecznych do prowadzenia postępowania sądowego (postanowienie NSA z dnia 16 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OZ 326/08, opubl. CBOIS). Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz nadesłanych dokumentów wynika, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Zajmuje mieszkanie o pow. 27,18 m2. Utrzymuje się z renty socjalnej w wysokości ok. 560 zł miesięcznie. Obciążenie jej budżetu domowego, jak podaje, stanowią wydatki na własne utrzymanie oraz utrzymanie mieszkania w łącznej kwocie ok. 850 zł na miesiąc. Posiadany przez nią rachunek bankowy został zajęty na rzecz urzędu skarbowego na kwotę 503,50 zł. Skarżąca na dzień składania wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczyła, że dysponuje oszczędnościami w kwocie 2.400 zł. Biorąc po uwagę powyższe okoliczności oraz wysokość określonego w sprawie wpisu w kwocie 100 zł, Sąd uznał, że wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca nie wykazała bowiem, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Przeprowadzona analiza sytuacji majątkowej skarżącej dowodzi, że wprawdzie uzyskuje ona niskie dochody z tytułu renty socjalnej, posiada jednak oszczędności w kwocie ok. 2.400 zł, co w ocenie Sądu przesądza, że sytuacja skarżącej pozwala jej na poniesienia kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie. Dodatkowo trzeba podkreślić, że niezłożenie przez skarżącą aktualnych dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego pozwoliło przyjąć, że skarżąca nie wykazała należycie podstaw do przyznania jej prawa pomocy, czego konsekwencją jest oddalenie wniosku. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji. P.Z-C.