I SA/Łd 848/10

Dnia 10 sierpnia 2010 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. W. i W. W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. W. i W. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: odmowy uchylenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącym S. W. i W. W. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 21 czerwca 2010 roku S. i W. W. wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] określającej skarżącym wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł podatnicy złożyli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie bowiem wobec trudnej sytuacji materialnej nie są zdolni do ich poniesienia. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz informacji udzielonych w sprawie I SO/Łd 1/10 wynika, że wnioskodawcy wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania są dochody z najmu garaży znajdujących się na posiadanej przez nich posesji w wysokości 2.500 zł miesięcznie oraz środki z Funduszu Pracy i Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych , które za okres od stycznia do maja br wyniosły 966 zł. Skarżący oświadczyli, iż zamieszkują obecnie budynku o powierzchni 140 m2 w pomieszczeniach po zlikwidowanej firmie, bowiem należący do nich segment przy ul. Oszczepowej przekazali synowi i jego rodzinie, nie posiadają innego majątku ani oszczędności. Na miesięczne koszty utrzymania wnioskodawców składają się wydatki z tytułu opłaty za użytkowanie wieczyste zajmowanej nieruchomości oraz podatku od niej w łącznej kwocie 511 zł miesięcznie, około 170 zł miesięcznie stanowią wydatki na telefon, opłata za wodę 30 zł miesięcznie, opłata za energię elektryczną to kwota 584 zł do tego w sezonie grzewczym dochodzą wydatki na gaz rzędu 430 zł miesięcznie. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpili o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy S. i W. W. wskazali, że wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest dochód z najmu garaży w wysokości około 2.500 zł miesięcznie oraz świadczenia z Funduszu Pracy i Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w wysokości 190 zł miesięcznie. Skarżący są użytkownikami wieczystymi nieruchomości przy ul. Wróblewskiego 41 o powierzchni około 1.900 m2 , na której zlokalizowane są budynki o zlikwidowanej firmie należącej do podatników, w których obecnie zamieszkują, nie posiadają innego majątku ani oszczędności. Miesięczne wydatki eksploatacyjne wnioskodawców zamykają się kwotą około 1.300 zł , do której w sezonie zimowym dochodzą koszty opłat za paliwo gazowe w wysokości 430 zł miesięcznie. Uwzględniając powyższe, fakt, iż przed tutejszym sądem zawisły dwie sprawy ze skarg wnioskodawców, w których łączna wysokość wpisów wynosi 400 zł oraz treść art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżący wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dlatego, w celu zachowania ich prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie niniejszej. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych na tym etapie postępowania uznać należy za przedwczesny. Partycypacja w kosztach postępowania jest obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Skarżący posiadają stałe źródło dochodów z tytułu najmu garaży, z którego mogą czynić drobne oszczędności w celu poniesienia innych, ewentualne mogących pojawić się w przyszłości opłat sądowych, których wysokość będzie niższa od koniecznego na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi. Z powyższych względów za przedwczesne uznano orzekanie o kosztach sądowych występujących potencjalnie w przyszłości. Odmowa przyznania całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych na obecnym etapie postępowania nie zamyka stronie drogi do wystąpienia z wnioskiem o jego przyznanie, w szczególności w sytuacji oczywistej zmiany sytuacji materialnej strony. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.