I SA/Łd 855/08

WyrokWSA w Łodzi2008-11-07

Skład orzekający: Paweł Janicki, Teresa Porczyńska, Joanna Grzegorczyk-Drozda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie uchylenia decyzji ustalającej wysokość podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów, wydana w trybie wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej, może zostać uchylona, jeśli decyzja stanowiąca podstawę faktyczną (a nie prawną) ustalenia podatku nie została uchylona ani zmieniona?
Ratio decidendi
Organy podatkowe zasadnie odmówiły uchylenia decyzji ustalającej wysokość podatku VAT z tytułu importu towarów w trybie wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej, ponieważ decyzje celne stanowiące podstawę faktyczną, a nie prawną, ustalenia podatku nie zostały uchylone ani zmienione. Przepis ten wymaga, aby decyzja została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji, przy czym te przesłanki muszą wystąpić kumulatywnie. Rozszerzająca interpretacja przepisów o wznowieniu postępowania jest niedopuszczalna.
Stan faktyczny
Spółka A. Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe G. K. spółka jawna wniosła o wznowienie postępowania w sprawie decyzji ustalającej wysokość podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów, powołując się na uchylenie przez sąd wyroku dotyczącego klasyfikacji towaru przez Prezesa Głównego Urzędu Celnego. Naczelnik Urzędu Celnego wznowił postępowanie, ale odmówił uchylenia decyzji, uznając, że decyzja celna nie została uchylona, a jedynie stanowiła podstawę faktyczną. Dyrektor Izby Celnej utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie zasad postępowania i brak spójności w rozstrzygnięciach organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Teresa Porczyńska Asesor WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Protokolant Asystent sędziego Paweł Pijewski po rozpoznaniu w Łodzi na rozprawie w dniu 7 listopada 2008 r. przy udziale --- sprawy ze skargi A Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowo-Usługowego G. K. spółki jawnej w A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ustalającej prawidłową wysokość podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] odmawiającą uchylenia decyzji Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] ustalającej A spółce jawnej w Z. wysokość podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów wymienionych w zgłoszeniu celnym z dnia 21 maja 1998 r. W uzasadnieniu Dyrektor Izby Celnej wskazał, iż wnioskiem z dnia 13 marca 2006 r. ww. spółka wystąpiła, w oparciu o art. 240 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej O.p.), o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wskazaną wyżej ostateczną decyzją Urzędu Skarbowego w Z. Swoje żądanie oparła na fakcie uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrokiem wydanym w sprawie III SA/Łd 1009/04, niekorzystnego dla podatniczki rozstrzygnięcia Prezesa Głównego Urzędu Ceł (dalej: Prezesa GUC) w przedmiocie klasyfikacji PCN towarów wskazanych w zgłoszeniu celnym. Powyższe zdaniem strony dowodziło, iż dokonana przez nią klasyfikacja towaru była prawidłowa, a zatem prawidłowa była też zadeklarowana stawka podatku VAT w wysokości 7%. Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego w Ł. wznowił postępowanie w sprawie, a następnie decyzją z dnia [...] odmówił uchylenia decyzji Urzędu Skarbowego w Z. W ocenie organu I instancji powołana wyżej przesłanka opisana w art. 240 § 1 pkt 7 O.p. nie wystąpiła, gdyż rozstrzygnięcie w sprawie celnej, dotyczące zmiany klasyfikacji PCN towaru objętego zgłoszeniem celnym wymienionym na wstępie, stanowiące podstawę wydania decyzji podatkowej, w istocie nie zostało uchylone. Wyrokiem z dnia 11 grudnia 2002 r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi w sprawie I SA/Łd 1907-1986/01, 1988-2020/01 oddalił bowiem skargę w tym przedmiocie. W odwołaniu od tej decyzji spółka zarzuciła Naczelnikowi Urzędu Celnego uchybienie art. 121 i art. 240 § 1 pkt 7 O.p. Strona przyznała, iż skarga na decyzję Prezesa GUC w przedmiotowej sprawie została oddalona przez NSA. Organ podatkowy winien jednak wznowić postępowanie w sprawie, bowiem skarga złożona do sądu została rozpoznana przed 1 stycznia 2004 r., to jest przed wejściem w życie przepisów ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), które wprowadziły zasadę dwuinstancyjności sądownictwa administracyjnego. Poprzednio obowiązujące przepisy nie przewidywały środków odwoławczych od orzeczeń wydanych przez Naczelny Sąd Administracyjny, a zatem strona nie miała możliwości wzruszenia niekorzystnego dla niej wyroku sądu. Tymczasem część postępowań dotyczących skarg na decyzje Prezesa GUC, tożsamych co do przedmiotu z niniejszą sprawą, zakończyła się wyrokami sądu administracyjnego wydanymi w okresie, w którym było już możliwe ich zaskarżenie do sądu II instancji. Strona zaznaczyła, iż wszystkie zakwestionowane orzeczenia sądu I instancji zostały uchylone, w następstwie czego uchylone zostały także decyzje Prezesa GUC i Dyrektora Izby Celnej o zmianie taryfikacji towaru. W powyższy sposób potwierdzona została prawidłowość przyjętej przez spółkę klasyfikacji i stawki VAT wynikających ze zgłoszeń celnych. Z uwagi na fakt, iż każda ze spraw dotyczyła takich samych towarów, zdaniem strony, winny być one zakwalifikowane w jednakowy sposób i objęte identyczną stawką podatku VAT. W tej sytuacji należało, zdaniem spółki, zastosować szeroką interpretację art. 240 § 1 pkt 7 O.p. i uznać, że w rozpoznawanej sprawie zachodziły te same okoliczności, które przemawiały za uchyleniem analogicznych decyzji w sprawach, w których wniesiono skargi kasacyjne do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...]. W uzasadnieniu wskazał, iż rozstrzygnięcie Prezesa GUC, dotyczące uznania przedmiotowego zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, nie stanowiło podstawy prawnej decyzji wymiarowej, której uchylenia domagała się spółka, a jedynie podstawę faktyczną tego rozstrzygnięcia. Ponadto zarówno decyzja Prezesa GUC, jak i decyzja Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, pozostawały nadal w obrocie prawnym, gdyż nie zostały wyeliminowane przez sąd administracyjny. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, nie zostały spełnione przesłanki wskazane w art. 240 § 1 pkt 7 O.p. W skardze na decyzję Dyrektora Izby Celnej spółka podniosła zarzut uchybienia: 1. art. 121 w związku z art. 240 § 1 pkt 7 O.p. polegający na naruszeniu zasady zaufania obywateli do organów podatkowych i utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji odmawiającej uchylenia decyzji organu podatkowego zaskarżonej w trybie wznowienia postępowania, mimo że inne decyzje oparte o identyczną podstawę faktyczną i prawną zostały w tym trybie uchylone; 2. art. 121, art. 122, art. 187 i art. 191 w związku z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. poprzez brak rozważenia możliwości zaistnienia nowych okoliczności faktycznych, mimo że w analogicznych sprawach decyzje stanowiące podstawę wydania zaskarżonych aktów zostały uchylone. Wskazując na powyższe strona domagała się uchylenia zakwestionowanej decyzji. W uzasadnieniu skarżąca powołała argumenty tożsame z tymi, które przedstawione zostały w odwołaniu. Dodatkowo wskazano jedynie na niezbadanie przez organ podatkowy dopuszczalności wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej podtrzymał w całości stanowisko prezentowane w motywach zaskarżonej decyzji. W kwestii ewentualnego zastosowania art. 240 § 1 pkt 5 O.p. wyjaśnił, iż nie stanowi nowej okoliczności fakt uchylenia decyzji celnych dotyczących innych zgłoszeń, przy jednoczesnej prawomocności decyzji celnych stanowiących podstawę faktyczną ustalenia prawidłowej kwoty podatku od towarów i usług z tytułu importu dotyczących przedmiotowej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa. Kontroli sądowoadministracyjnej w rozpoznawanej sprawie poddano kwestię, czy organy podatkowe zasadnie odmówiły stronie skarżącej uchylenia, w trybie wznowienia postępowania, ostatecznej decyzji określającej wysokość podatku VAT z tytułu importu towarów. Podstawy wznowienia postępowania podatkowego określone zostały w art. 240 § 1 O.p. Z uwagi na okoliczności sprawy oraz treść sformułowanych przez stronę zarzutów, analizie poddać należy przede wszystkim przesłankę opisaną w pkt 7 art. 240 § 1 O.p. W myśl tego przepisu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji. W tym miejscu wyjaśnić należy, iż jedną z podstawowych zasad postępowania podatkowego jest zasada trwałości decyzji podatkowej (art. 128 O.p.). Przepisy normujące kwestię wznowienia postępowania przełamują tę zasadę, zezwalając na ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy zakończonej takim aktem w przypadku, gdy postępowanie, w którym został on wydany, dotknięte było jedną z wad enumeratywnie wskazanych w art. 240 § 1 O.p. Ponieważ regulacja ta ma charakter wyjątkowy, zatem niedopuszczalne jest dokonywanie rozszerzającej interpretacji jej przepisów. Organ odwoławczy w niniejszej sprawie zasadnie przyjmuje, iż warunkiem zastosowania art. 240 § 1 pkt 7 O.p. jest ustalenie, że decyzja ostateczna wydana została w oparciu o akt administracyjny lub sądowy, który stanowił podstawę prawną, a nie faktyczną tej decyzji. Ponadto, akt ten musiał być następnie uchylony lub zmieniony, co więcej w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Konieczne jest by wymienione przesłanki wystąpiły kumulatywnie. Ustalenie przez organ, iż brak jest jednego z elementów opisanych w przepisie, eliminuje możliwość jego zastosowania. W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje fakt, iż decyzje organów celnych o zmianie taryfikacji importowanego towaru – w oparciu o które została wydana decyzja Urzędu Skarbowego w Z. kwestionowana przez skarżącą – nie zostały ani uchylone, ani zmienione, tak w postępowaniu administracyjnym, jak i sądowym. Stwierdzenie powyższej okoliczności wystarczyło zatem by uznać, iż nie jest możliwe wzruszenie tej decyzji na podstawie powołanego wyżej art. 240 § 1 pkt 7 O.p. Odnosząc się do zarzutu naruszenia zasady zaufania do organów podatkowych, za całkowicie usprawiedliwione należy uznać odczucie strony, iż brak jest spójności w rozstrzygnięciach organów podatkowych dotyczących analogicznych spraw skarżącej spółki. W tożsamych stanach faktycznych i prawnych podatnik uzyskał bowiem różne rozstrzygnięcia tychże organów. Podkreślić jednak należy, że samo naruszenie wymienionej zasady nie może stanowić samodzielnej podstawy do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej już ostateczną, niekorzystną dla podatnika decyzją. Podstawę do wznowienia postępowania może stanowić wyłącznie jedna z okoliczności szczegółowo wymienionych w art. 240 § 1 O.p., przy czym okoliczności te – co wskazano już wyżej – należy interpretować ściśle. W treści tego przepisu nie wskazano zaś takiej podstawy, którą można powiązać wprost z zasadą zaufania. Zasada ta zatem w tym przypadku musi uznać pierwszeństwo innej, wspomnianej również wyżej, zasadzie trwałości ostatecznych decyzji podatkowych. Tym samym sąd administracyjny nie dopatrzył się naruszenia przez organy podatkowe wskazanego w skardze art. 121 O.p. Trudno również dopatrzyć się naruszenia w niniejszej sprawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Rozstrzygnięcia organów podatkowych, jak i sądów, wydane w innych sprawach, nie mogą bowiem stanowić ani nowych okoliczności faktycznych, ani też nowych dowodów, o jakich mowa w tym przepisie. Rozstrzygnięcia te zresztą, co jest oczywiste, nie istniały w chwili wydawania decyzji przez Urząd Skarbowy w Z. Dla zastosowania art. 240 § 1 pkt 5 O.p. konieczne jest natomiast by nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniały w dniu wydania kwestionowanej decyzji. W konsekwencji za chybiony ocenić należy również zarzut naruszenia przepisów art. 122, art. 187 i art. 191 O.p. Stan faktyczny sprawy został bowiem ustalony przez organy podatkowe w sposób prawidłowy i wyczerpujący, a zgromadzone dowody zostały ocenione w sposób należyty. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. P.Pij.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło