I SA/Łd 856/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Porczyńska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda (spr.), Sędzia NSA Bogusław Klimowicz, , Protokolant Starszy sekretarz sądowy Dominika Człapińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2017 r. sprawy ze skargi A Spółka z o.o. z siedzibą w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o udzieleniu pomocy de minimis oddala skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. zaskarżonym postanowieniem z [...] r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł. z [...] r. nr [...], w sprawie odmowy wydania A sp. z o.o. w Ł. zaświadczenia o pomocy de minimis. W rozpatrywanym wniosku spółka A wyjaśniła, że w celu odpowiedniego wyposażenia stanowiska pracy prezesa zarządu A. G.-U., zakupiła monitor ASUS PG348Q ROG34. Wydatek ten został poniesiony z zakładowego funduszu rehabilitacji, z środków pochodzących ze zwolnienia z odprowadzania do urzędu skarbowego części zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. Spółka wskazała dalej, że A. G.-U. była zatrudniona w spółce od 1998 r., w grudniu 2016 r. pracowała na stanowisku dyrektora generalnego, natomiast od 1 stycznia 2017 r. powierzono jej funkcję prezesa zarządu. A. G.-U. posiadała orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności, zmagała się z wadą wzroku (-6,00 Dioptrii) oraz bocznym skrzywieniem kręgosłupa. Z uwagi na wykonywane czynności zawodowe jej stanowisko należało, zdaniem spółki, wyposażyć w monitor panoramiczny, półokrągły, umożliwiający redukcję refleksów świetlnych, z możliwością pełnej regulacji położenia. Prezes zarządu wykonywał bowiem wielogodzinną pracę przy komputerze i nie mógł sobie pozwolić na rozkojarzenie spowodowane problemami z ostrością widzenia, które dodatkowo przekładały się na bóle głowy i ogólne rozdrażnienie. Zakup monitora miał, w ocenie spółki, skompensować utracone w wyniku niepełnosprawności funkcje oraz stanowił element prewencji zdrowotnej, zarówno w zakresie aparatu wzroku, jak i ruchu. Spółka oświadczyła, że przy zakupie kierowała się zasadami wyrażonymi w § 4a rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 1023). Do wniosku dołączono między innymi kopię faktury VAT nr [...] z 30 grudnia 2016 r. (kwota brutto 5.350,50 zł, netto 4.350 zł) oraz potwierdzenie przelewu z 30 grudnia 2016 r. kwoty 4.350 zł. Po rozpatrzeniu wniosku, na podstawie przedłożonych dokumentów, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. wydał [...] r. postanowienie, którym odmówił wydania zaświadczenia stwierdzającego udzielenie pomocy de minimis, dotyczącego ww. wydatku na zakup monitora komputerowego. W uzasadnieniu wyjaśnił, że nie ma podstaw, by w świetle § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a ww. rozporządzenia MPiPS z 19 grudnia 2007 r., uznać za celowy i oszczędny wydatek na sprzęt o ponadstandardowych parametrach, w sytuacji gdy stanowił wyposażenie stanowiska pracy prezesa zarządu spółki oraz miał służyć przystosowaniu otoczenia do potrzeb osób niepełnosprawnych. Te zaś okoliczności były warunkiem skorzystania z funduszu rehabilitacji (§ 4a ww. rozporządzenia MPiPS). Na powyższe rozstrzygnięcie spółka złożyła zażalenie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis, bądź o uchylenie tego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Po rozpatrzeniu środka zaskarżenia, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. postanowieniem z [...] r., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł.. W ocenie organu odwoławczego zarówno ustalenia organu pierwszej instancji, jak i podjęte rozstrzygnięcie, zasługiwały na pełną akceptację. Postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi przez pełnomocnika spółki A, który wnosząc o uchylenie postanowień organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji ze wskazaniem obowiązku wydania wnioskowanego zaświadczenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania, zarzucił naruszenie: (1) przepisów prawa materialnego, to jest: § 4a ww. rozporządzenia MPiPS poprzez jego błędne zastosowanie, a tym samym przyjęcie, że zakup monitora w ramach wyposażenia stanowiska pracy A. G.-U. był niecelowy i nieoszczędny, choć ograniczenia pracownika wynikające z niepełnosprawności i inne schorzenia przemawiały za jego zasadnością; (2) przepisów postępowania, to jest: – wyrażonej w art. 124 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.; dalej: O.p.) zasady przekonywania, poprzez brak wskazania jasnych przesłanek, na których organ oparł swoje rozstrzygnięcie; – wynikającej z art. 121 O.p. zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych, poprzez wartościowanie zebranych dowodów w sprawie, tak aby odpowiadały z góry przyjętemu przez organ rozstrzygnięciu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 306a § 1 O.p. organ podatkowy wydaje zaświadczenia na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa lub gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (art. 306a § 2 O.p.). Zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania i wydaje się je w granicach żądania wnioskodawcy (art. 306a § 3-4 O.p.). Z art. 306b § 1 i art. 306c O.p. wynika, że rozstrzygnięcie przez organ administracyjny sprawy, której istotą jest żądanie wydania zaświadczenia, może nastąpić w dwojaki sposób: po pierwsze – przez wydanie zaświadczenia o żądanej treści, a więc potwierdzającego, zgodnie z żądaniem osoby ubiegającej się o zaświadczenie, istnienie określonego stanu faktycznego lub stanu prawnego, po drugie – przez odmowę wydania zaświadczenia. Zgodnie z § 9 ust. 1 powołanego już wyżej rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, warunkiem uznania pomocy jako pomocy de minimis jest uzyskanie zaświadczenia wydanego przedsiębiorcy przez organ podatkowy, podmiot uprawniony do pobierania opłat na podstawie odrębnych przepisów lub inny podmiot udzielający pomocy. Z art. 8 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r., poz. 2046) wynika, że rehabilitacja zawodowa ma na celu ułatwienie osobie niepełnosprawnej uzyskanie i utrzymanie odpowiedniego zatrudnienia i awansu zawodowego przez umożliwienie jej korzystania z poradnictwa zawodowego, szkolenia zawodowego i pośrednictwa pracy. Realizacji tego celu służy między innymi dobór odpowiedniego miejsca pracy i jego wyposażenia. Zgodnie z art. 33 ust. 1 ww. ustawy prowadzący zakład pracy chronionej tworzy zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Środki funduszu rehabilitacji są przeznaczone na finansowanie rehabilitacji zawodowej, społecznej i leczniczej, w tym na indywidualne programy rehabilitacji osób niepełnosprawnych opracowane przez powołane przez pracodawców komisje rehabilitacyjne oraz ubezpieczenie osób niepełnosprawnych, zgodnie z zakładowym regulaminem wykorzystania tych środków (art. 33 ust. 4 ustawy). Kontrola prawidłowości realizacji ww. przepisów wykonywana jest przez właściwego miejscowo naczelnika urzędu skarbowego lub naczelnika urzędu celno-skarbowego (art. 33 ust. 6 ustawy). Rodzaj wydatków i sposób ich pokrywania (w tym w ramach pomocy de minimis) regulują szczegółowo przepisy wspomnianego rozporządzenia MPiPS z dnia 19 grudnia 2007 r. Do wydatków, na które przeznaczane są środki funduszu rehabilitacji zaliczono między innymi wydatki na wyposażenie stanowiska pracy oraz przystosowanie jego otoczenia do potrzeb osób niepełnosprawnych. W § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia MPiPS wymieniono w szczególności wydatki na zakup, modernizację, remont maszyn i urządzeń. Wydatki te muszą rzecz jasna odpowiadać potrzebom osoby niepełnosprawnej i przyczyniać się do zmniejszenia ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności. Ponadto, niezależnie od tego na jaki rodzaj wydatków przeznacza się środki zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, towarzyszyć temu musi zawsze nakreślony w § 4a rozporządzenia warunek, którym jest wydatkowanie środków z tego funduszu w sposób celowy i oszczędny z uwzględnieniem doboru metod i środków realizacji w stosunku do zamierzonych efektów. Organy podatkowe mają obowiązek przeanalizowania, czy poniesiony wydatek spełniał warunki zakwalifikowania go do pomocy de minimis, jak również czy strona spełnia nałożony obowiązek w postaci przedłożenia organowi podatkowemu w terminie 30 dni informacji o dokonaniu wydatku (§ 9 ust. 2 rozporządzenia). W niniejszej sprawie wniosek spółki dotyczył wydatku na wyposażenie stanowiska pracy prezesa zarządu spółki w monitor komputerowy. Skarżąca podkreśliła, że powyższy sprzęt ma służyć osobie z lekkim stopniem niepełnosprawności i ma jej umożliwiać wielogodzinną, komfortową pracę przy komputerze, kompensując w ten sposób dotykające jej organizm dysfunkcje oraz ograniczając możliwe ich pogłębienia. Rozpatrywany wniosek spółki nie realizuje jednak – jak słusznie uznały organy podatkowe – założeń wynikających z cytowanych unormowań ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych, a także rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Przede wszystkim organy podatkowe słusznie zauważyły, że z istoty pomocy de minimis, jej charakteru i trybu przyznawania, wynika, że to na beneficjencie spoczywa obowiązek logicznego, poprawnego merytorycznie oraz przekonywującego uzasadnienia, że planowana inwestycja nie służy jedynie podniesieniu komfortu pracy w przedsiębiorstwie, czy prowadzeniu inwestycji w środkach trwałych firmy, lecz realizacji celów związanych z poprawą sytuacji osoby niepełnosprawnej. Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że dana inwestycja służy realizacji celów pomocy de minimis, to jest: wykazać bezpośredni związek między przeznaczeniem pozyskanych środków finansowych, a poprawą sytuacji konkretnego niepełnosprawnego pracownika w kontekście ograniczeń wynikających z jego poziomu niepełnosprawności. Tymczasem skarżąca spółka nie udokumentowała i nie przedłożyła dowodów świadczących o schorzeniach, z jakimi boryka się prezes jej zarządu (brak orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, opinii lekarskich o problemach ze wzrokiem czy narządem ruchu). Po drugie spółka nie wykazała związku przyczynowego pomiędzy poniesionym wydatkiem, a zmniejszeniem ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności, pomimo wezwania wysłanego stronie przez organ pierwszej instancji. Rozpatrywany zakup dotyczy zakrzywionego ultrapanoramicznego modelu monitora w formacie 21:9, posiadającego bezramkową obudowę i zintegrowane z podstawką efekty świetlne oraz trzydziestoczterocalową matrycę o rozdzielczości 3440x1440. Zgodzić się należy z Dyrektorem Izby Administracji Skarbowej w Ł., że parametry techniczne tego monitora stanowią o jego przydatności w profesjonalnych zastosowaniach (np. pracach graficznych, edycji wideo, czy grach komputerowych) i wykraczają daleko poza potrzeby pracy biurowej przy komputerze. Po trzecie monitor tego rodzaju nie wypełnia warunku korzystania ze środków z funduszu rehabilitacji, przewidzianego w § 4a rozporządzenia MPiPS, jakim jest dokonywanie wydatków z tego funduszu w sposób celowy i oszczędny z uwzględnieniem optymalnego doboru metod i środków realizacji w stosunku do zakładanych efektów. Strona nie wykazała w żaden sposób, że brak ww. monitora wykluczałby osobę niepełnosprawną z wykonywania piastowanej przez nią funkcji prezesa, ani też powodów, dla których nie mogła skorzystać ze znacznie tańszych, ale funkcjonalnych monitorów, zazwyczaj stosowanych przy pracy biurowej. Podzielić zatem należy stanowisko organu odwoławczego co do sposobu zastosowania przepisów prawa materialnego, w tym § 4a rozporządzenia MPiPS z 19 grudnia 2007 r. Ze względu na cel nałożony ustawą o rehabilitacji, jakim jest pomoc osobom niepełnosprawnym i umożliwienie im funkcjonowania w życiu zawodowym, za oczywiste trzeba uznać, że aby dany wydatek mógł zostać sfinansowany w ramach § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a ww. rozporządzenia, musi odpowiadać potrzebom osób niepełnosprawnych i przyczyniać się do zmniejszenia ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności. Analizowany w niniejszej sprawie wydatek nie prowadził do stworzenia warunków wykonywania pracy na stanowisku prezesa spółki przez osobę niepełnosprawną. Postawiony w skardze zarzut naruszenia ww. § 4a rozporządzenia MPiPS z 19 grudnia 2007 r. okazał się zatem bezzasadny. Nie są także usprawiedliwione zarzuty naruszenia prawa procesowego. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 121 § 1 O.p. zauważyć należy, że niekorzystna dla podatnika wykładnia prawa nie oznacza prowadzenia postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych. O naruszeniu art. 121 § 1 O.p. nie może stanowić podjęcie przez organ podatkowy rozstrzygnięcia odmiennego od oczekiwanego przez podatnika. Strona ma oczywiście prawo do własnego subiektywnego przekonania o zasadności jej zarzutów, jednakże przekonanie to nie musi mieć odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawnych i ich wykładni (wyrok NSA z 7 maja 2015 r., I FSK 606/15). W niniejszej sprawie, w ocenie sądu, interpretacja przepisów prawa została dokonana w sposób prawidłowy. Z treści uzasadnienia postanowienia wynika, że wszystkie istotne dla sprawy argumenty wnioskodawcy zostały rozważone przez organ. Sąd nie miał zatem podstaw do uznania, że w sprawie doszło do naruszenia wspomnianego przepisu. Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 124 O.p. stwierdzić wypada, że określona nim zasada przekonywania, wyraża się między innymi. w prawidłowym uzasadnieniu decyzji, wyjaśniającym podstawę faktyczną i prawną decyzji. Trudno mówić w rozpoznawanej sprawie o naruszeniu tego obowiązku. Organ wskazał na słuszność podejmowanych ocen czemu dał jednoznaczny wyraz w uzasadnieniu postanowienia. W związku z powyższym Sąd, nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), oddalił skargę. DB