I SA/Łd 858/10
PostanowienieWSA w Łodzi2010-08-05
Skład orzekający: Referendarz sądowy Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych może być przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego?Ratio decidendi
Stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych może być przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W sytuacji, gdy postępowanie jest wolne od kosztów sądowych, wniosek o zwolnienie od tych kosztów staje się bezprzedmiotowy i podlega umorzeniu.Stan faktyczny
Skarżąca A. W. wniosła skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek w postaci odsetek za zwłokę. Jednocześnie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, wskazując na trudną sytuację finansową (emerytka, wspólne gospodarstwo z rencistą, niskie dochody, potrącenia z emerytury, brak majątku).Rozstrzygnięcie
1. Przyznano A. W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego. 2. Umorzono postępowanie sądowe w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 5 sierpnia 2010 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: odmowy umorzenia należności z tytułu składek w postaci odsetek za zwłokę p o s t a n a w i a: 1. przyznać A. W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego; 2. umorzyć postępowanie sądowe w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W dniu 16 czerwca 2010 roku A. W. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. ze skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] odmawiającą skarżącej umorzenia zaległości z tytułu składek w postaci odsetek za zwłokę.
W dniu 28 lipca 2010 roku do sądu wpłyną formularz PPF z wnioskiem skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w celu obrony swoich praw z uwagi na trudną sytuację finansową. Z oświadczenia skarżącej o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz akta administracyjnych sprawy wynika, że skarżąca jest emerytką prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem rencistą. Ich miesięczne dochody z tytuły emerytury i renty zamykają się kwotą około 2.000 zł brutto. Przy czym z emerytury skarżącej dokonywane są potrącenia z tytułu egzekucji zaległych składek w wysokości 320 zł miesięcznie. Skarżąca nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Mieszka w mieszkaniu komunalnym o powierzchni 31 m2, którego miesięczne koszty utrzymania wynoszą około 400 zł (czynsz, energia, opał), dodatkowo około 50 zł miesięcznie wynoszą koszty zakupu lekarstw.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) –dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy pranego (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a. obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. W rozpoznawanej sprawie skarga A. W. dotyczy odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie w postaci odsetek od zaległości z tego tytułu, a zatem jest sprawą z zakresu szeroko rozumianych ubezpieczeń społecznych i stosownie do przepisu art. 239 pkt 1 lit. e powołanej ustawy korzysta z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie z przepisem art. 64 § 3 p.p.s.a. do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W myśl przepisu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Wobec tego, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie wolne jest od kosztów sądowych postępowanie w zakresie zwolnienia od tych kosztów jako bezprzedmiotowe należało umorzyć.
Przechodząc do oceny wniosku skarżącej w zakresie ustanowienia radcy prawnego należy podkreślić, iż zgodnie z art. 262 p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Oznacza to, że stronom korzystającym z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być ponadto przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa procesowego, jeżeli spełniają określone w ustawie przesłanki. Stosownie do treści art. 246 § 1pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy A. W. wskazała, że wspólnie z mężem prowadzi gospodarstwo domowe, którego miesięczny dochód, po potrąceniach komorniczych wynosi około 1.442 zł netto. Z dochodu tego skarżąca ponosi wydatki mieszkaniowe w sumie około 400 zł miesięcznie, około 50 zł miesięcznie wydaje na leki. Wnioskodawczyni nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny i dlatego zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 oraz art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło