I SA/Łd 859/12
PostanowienieWSA w Łodzi2012-08-14
Skład orzekający: Referendarz sądowy Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy gmina, pomimo deficytu budżetowego i zadłużenia, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli wykaże brak wystarczających środków na ich pokrycie?Ratio decidendi
Gmina nie została zwolniona z kosztów sądowych, ponieważ nie wykazała braku wystarczających środków na ich pokrycie. Posiadała środki na rachunkach bankowych, dostęp do kredytu, znaczną wartość środków trwałych oraz rezerwę ogólną w budżecie, która wielokrotnie przewyższała koszt wpisu sądowego. Deficyt budżetowy i zadłużenie same w sobie nie są tożsame z brakiem środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania sądowego.Stan faktyczny
Gmina Z. złożyła skargę na decyzję Zarządu Województwa Ł. dotyczącą zwrotu środków przeznaczonych na realizację projektu zakupu samochodu strażackiego. Jednocześnie gmina wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na deficyt budżetowy i zadłużenie. Organ rozpatrujący wniosek odmówił jego przyznania, oceniając, że gmina nie wykazała braku wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Odmówiono gminie Z. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 14 sierpnia 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku gminy Z. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi gminy Z. na decyzję Zarządu Województwa Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: określenia kwoty zwrotu środków przeznaczonych na realizację projektu "Wsparcie systemu ratowniczo-gaśniczego w gminie Z. poprzez zakup ciężkiego samochodu ratowniczo-gaśniczego z elementami ratownictwa drogowego dla jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej w B." p o s t a n a w i a: odmówić gminie Z. przyznania prawa pomocy.
W dniu 20 czerwca 2012 gmina Z. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. ze skargą na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia 14 maja 2012 roku określającą skarżącej kwotę zwrotu środków przeznaczonych na realizację projektu "Wsparcie systemu ratowniczo-gaśniczego w gminie Zgierz poprzez zakup ciężkiego samochodu ratowniczo-gaśniczego z elementami ratownictwa drogowego dla jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej w B.". Jednocześnie ze skargą uiściła tytułem wpisu sądowego kwotę 200 zł.
W odpowiedzi na wezwanie do podania wartości przedmiotu zaskarżenia gmina określiła ją na kwotę 119.000 zł i jednocześnie wystąpiła z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu PPPr oświadczeniu o majątku i dochodach gmina wskazała, że wartość jej środków trwałych, według bilansu za ostatni rok obrotowy wyniosła 55. 092.838 zł, rok 2011 zamknęła deficytem w wysokości 843 907 zł. Skumulowany deficyt na zasobach budżetu na dzień 31 grudnia 2011 roku wyniósł 12.794. 274 zł. Zadłużenie gminy Z. na 2012 rok planowane jest na poziomie 38,78 %. Saldo konta bankowego gminy na dzień 31 lipca 2012 roku było ujemne i wynosiło – 755.729 zł, gmina korzysta jednak z kredytu w rachunku bieżącym i dlatego posiadała środki do wykorzystania w wysokości 244.270 zł., na dzień występowania z wnioskiem na rachunku dochody posiadała środki w wysokości 14.085 zł na rachunku wydatki 28.120 zł.
Podstawą gospodarki budżetowej Gminy Z. w 2012 roku jest budżet przyjęty uchwałą z dnia 29 grudnia 2011 r. nr XVI/135/11 (uchwała dostępna na stronie internetowej Urzędu Gminy Z., zakładka Gospodarka i Finanse www.z.bip.net.pl). W budżecie gminy utworzono obowiązkową rezerwę ogólną, określając jej wysokość na 100.000 zł. W budżecie tym zaplanowano także nadwyżkę budżetu gminy w kwocie 1.261.662 zł przeznaczona na spłatę wcześniej zaciągniętych zobowiązań z tytułu kredytów i pożyczek.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Wniosek skarżącej nie jest zasadny.
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j .Dz. U. z 2012r., poz. 270) –dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym - wyrażoną w art. 199 p.p.s.a. - strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Z treści powyższego przepisu (w szczególności z użytego w nim określenia "gdy wykaże") wynika, że ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Strona ma przekonać, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia poniesienie przez nią pełnych kosztów postępowania. Ponadto powinna należycie uzasadnić i wykazać okoliczności, które podaje we wniosku.
Odnosząc powołane przepisy do niniejszej sprawy zauważyć należy, że wpis od skargi w sprawie niniejszej wynosi 2.000 zł. Skarżąca dysponuje natomiast środkami finansowymi zgromadzonymi na rachunkach bankowych w kwocie 14.085 oraz 28.120 zł. Nadto w rachunku bieżącym w którym posiada kredyt kwota środków do wykorzystania przekracza 244.000 zł. Gmina posiada także środki trwałe o wartości 55. 092. 838 zł. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżąca nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie. Eksponowany przez gminę deficyt budżetowy za 2011 rok nie może zadecydować o zwolnieniu od kosztów sądowych. Deficyt budżetowy oznacza, iż kwota wydatków publicznych jest większa od kwoty dochodów publicznych. Deficyt i zadłużenie gminy same w sobie nie mogą być utożsamiane z brakiem środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania sądowego, zwłaszcza, gdy relacja tych kosztów do wydatków i dochodów gminy, a także do kwoty wolnych środków na jej rachunku bankowym jest taka, jak w przedmiotowej sprawie. Podkreślić bowiem należy, że wykazana w roku 2011 strata nie oznacza, że nastąpił trwały brak środków finansowych uniemożliwiający poniesienie kosztów sądowych w sprawie. Strata jest bowiem wynikiem bilansowym nadwyżki kosztów nad przychodami i nie jest tożsama z brakiem środków finansowych (patrz: postanowienie WSA w Krakowie z dnia 23 października 2008 r. II SA/Kr 34/08). Nadto z uchwały budżetowej gminy Z. na 2012 rok wynika, że gmina dysponuje rezerwa ogólną w wysokości 100.000 zł, która na etapie wykonania budżetu może być przeznaczona na realizację jakichkolwiek celów budżetowych, to jest na wydatki związane z realizacją zadań publicznych, należących do kompetencji jednostki samorządu terytorialnego. Wysokość utworzonej w budżecie gminy Z. rezerwy ogólnej kilkakrotnie przekracza podaną wyżej kwotę wpisu od skargi. Należy zauważyć, że zaskarżona do Sądu decyzja Zarządu Województwa [...] z dnia 14 maja 2012 r. zobowiązywała gminę do zwrotu nieprawidłowo wydatkowanej części dofinansowania ze środków UE kosztów realizacji projektu w zakresie systemu ratowniczo –gaśniczego w gminie Zgierz. Zapewnienie bezpieczeństwa publicznego i ochrony przeciwpożarowej stanowi zadanie własne tej jednostki samorządu terytorialnego. Przeznaczenie środków z rezerwy ogólnej budżetu na poniesienie kosztów sądowych w sprawach, w których przedmiotem kontroli ma być decyzja nakładające na gminę obowiązek zwrotu części dofinansowania projekt z zakresu wsparcia systemu ratowniczo-gaśniczego w gminie Z., stanowi przeznaczenie tych środków na wydatki związane z realizacją zadań publicznych, należących do gminy.
Ponadto należy zauważyć, że zarządzeniem Wójta Gminy Z. z 18 lipca 2012 roku nr VI/82/12 w sprawie przeniesień w palnie wydatków budżetu Gminy Z. na rok 2012 w zakresie zadań własnych dostępnym na stronie internetowej urzędu Gminy Z. zwiększeniu uległy wydatki budżetowe na koszty postępowania sądowego i prokuratorskiego do kwoty 48.000 zł. Należy więc przyjąć, że władze gminy, podjęły kroki mające na celu umożliwienie poniesienia wydatków na pokrycie kosztów tego postępowania.
Mając na uwadze całość powyższej argumentacji, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
mk
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło