I SA/Łd 861/15

PostanowienieWSA w Łodzi2015-10-15

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Pomimo posiadania znacznych środków na rachunku bankowym i majątku, saldo końcowe rachunku w rozważanym okresie wykazywało wartości ujemne, a środki te były w dużej mierze zablokowane lub służyły prowadzeniu działalności gospodarczej, która stanowiła jedyne źródło dochodu.
Stan faktyczny
Skarżący G. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych. W oświadczeniu o stanie majątkowym podał wysokie dochody z działalności gospodarczej, ale również znaczne wydatki na raty kredytów i podatków, a także posiadany majątek w postaci nieruchomości i środków transportu. Organ wezwał do uzupełnienia wniosku z uwagi na niewystarczające dane. Po uzupełnieniu, referendarz sądowy rozpoznał wniosek.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu G. W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 15 października 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 15 października 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku G. W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 rok p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – G. W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. G. W. złożył na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 rok. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną A. i 4-letnią córką S.. Żona i córka pozostają na jego utrzymaniu, on zaś osiąga dochód z tytułu działalności gospodarczej w wysokości 8.700 zł, z której to kwoty comiesięcznie spłaca raty kredytów w wysokości 7.700 zł, zaciągnięte na bieżącą działalność i zakup przyczepy. Jednocześnie skarżący oświadczył, że co miesiąc uiszcza raty do urzędu skarbowego ogółem w kwocie 5.000 zł z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 rok i podatku VAT za 2009 rok. Majątek rodziny stanowią przy tym nieruchomości w postaci domu o powierzchni 458,39 m2 oraz gruntów w W. K., C., R. o powierzchni: 49,653 m2, 28,404 m2 i 2,153 m2 oraz budynki w W. K. i R. o powierzchni 473,30 m2 i 303,48 m2. Ponadto w skład majątku wchodzą: montażownica ciężarowa, koparka (2 sztuki), elektroniczna waga samochodowa, ładowarka, samochód ciężarowy Mecedes Benz (2 sztuki), samochód ciężarowy (2 sztuki) oraz przyczepa ciężarowa (3 sztuki). Do jego żony należy także samochód osobowy marki Mercedes Benz R-320. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 25 sierpnia 2015 roku zobowiązano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez jednoznaczne wykazanie wszystkich składników majątku skarżącego, w tym ewentualnego mieszkania, nieruchomości rolnych i zasobów pieniężnych (z uwagi na braki w zakresie wypełnienia rubryki nr 7 urzędowego formularza zatytułowanej "Majątek"), wyjaśnienie kwestii osiągania dochodu w związku z posiadanymi gruntami w W. K., C. i R., wyjaśnienie przyczyny braku zatrudnienia i osiągania dochodu przez żonę skarżącego, nadesłanie wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, określenie aktualnej kwoty wydatków przeznaczanych miesięcznie przez rodzinę skarżącego na opłaty eksploatacyjne, utrzymanie itp. - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącego w drodze pisma z dnia 21 września 2015 roku nadesłał dodatkowe dokumenty dotyczące sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz nadesłanych dokumentów źródłowych wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną A. i 4-letnią córką S.. Żona i córka pozostają na utrzymaniu skarżącego. Przy czym żona skarżącego pomaga mu w prowadzeniu działalności gospodarczej, z której skarżący osiąga dochód w wysokości 8.700 zł. Z tej kwoty skarżący comiesięcznie spłaca raty kredytów w wysokości 7.700 zł, zaciągnięte na bieżącą działalność i zakup przyczepy. Jednocześnie skarżący co miesiąc uiszcza raty do urzędu skarbowego ogółem w kwocie 5.000 zł z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 rok i podatku VAT za 2009 rok. Wydatki skarżącego na opłaty eksploatacyjne wynoszą 2.000 zł. Majątek rodziny stanowią przy tym nieruchomości w postaci domu o powierzchni 458,39 m2 oraz gruntów w W. K., C., R. o powierzchni: 49,653 m2, 28,404 m2 i 2,153 m2, a także budynki w W. K. i R. o powierzchni 473,30 m2 i 303,48 m2. W skład majątku wchodzą także: montażownica ciężarowa, koparka (2 sztuki), elektroniczna waga samochodowa, ładowarka, samochód ciężarowy Mecedes Benz (2 sztuki), samochód ciężarowy (2 sztuki) oraz przyczepa ciężarowa (3 sztuki). Do żony skarżącego należy także samochód osobowy marki Mercedes Benz R-320. Ponadto analiza załączonych wyciągów z rachunków bankowych dowodzi, że w okresie składania wniosku o przyznanie prawa pomocy środki wykazane na rachunku bankowym skarżącego (Bank Pekao) jako "dostępne" obejmowały odpowiednio kwoty: 60.289,47 zł (vide: wyciąg nr 178 z dnia 18 sierpnia 2015 roku), 16.108,82 zł (vide: wyciąg nr 179 z dnia 19 sierpnia 2015 roku), 62.336,02 zł (vide: wyciąg nr 180 z dnia 20 sierpnia 2015 roku) i 37.262,31 zł (vide: wyciąg nr 181 z dnia 21 sierpnia 2015 roku). Niewątpliwie kwoty te kilkakrotnie przewyższają wysokość wpisu od skargi w niniejszej sprawie, który wynosi 3.798 zł. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w tym kwotę wpisu od skargi, referendarz sądowy uznał, iż mimo wykazanego majątku, wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W ocenie referendarza sądowego skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Co prawda, środki wykazane jako dostępne na rachunku bankowym skarżącego opiewały na wskazane powyżej kwoty, jednakże saldo końcowe tego rachunku w rozważanym okresie wykazuje wartości ujemne, co w zestawieniu z kwotą wpisu od skargi i kwotą środków zablokowanych dowodzi, że skarżący nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania i tym samym uzasadnia przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Oceny tej nie zmienia fakt posiadania przez skarżącego nieruchomości i wykazanych we wniosku urządzeń oraz pojazdów, bowiem w przeważającej mierze służą one prowadzeniu działalności gospodarczej, stanowiącej, zgodnie z oświadczeniem skarżącego, jedyne źródło jego dochodu Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia. Ake.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło