I SA/Łd 862/08

Dnia 13 listopada 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Tarno Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.) Protokolant: Asystent sędziego Joanna Skrzypczak-Zajger po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2008 roku przy udziale sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno – Handlowo - Usługowego "A" G. K. Spółki jawnej z siedzibą w A. Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ustalającej prawidłową wysokość podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów oddala skargę. Dyrektor Izby Celnej w Ł. decyzją z dnia [...]r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...]r, nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...]r. nr [...] ustalającą prawidłową wysokość podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów objętych zgłoszeniem [...] z dnia 6 maja 1998r. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, iż Spółka A wniosła wniosek z dnia 13 marca 2006r. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Urzędu Skarbowego w Z., wskazując jako podstawę okoliczność, iż podstawą tej decyzji była decyzja Prezesa Głównego Urzędu Ceł, utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. o zmianie klasyfikacji PCN sprowadzonych przez Spółkę towarów, która to została następnie uchylona wyrokiem WSA w Łodzi o sygn. akt III SA/Łd 1009/04. Dalej wskazał, iż postanowieniem z dnia 26 czerwca 2007 roku Naczelnik Urzędu Celnego II w Ł. wznowił postępowanie w celu ustalenia zaistnienia przesłanek uzasadniających wniosek Spółki w sprawie uchylenia decyzji podatkowej Urzędu Skarbowego w Z., po czym wydał decyzją z dnia [...]r. nr [...] odmówił uchylenia wskazanej przez Spółkę decyzji. W odwołaniu z dnia 24 stycznia 2008 roku Spółka zarzuciła naruszenie art. 121 oraz art. 240 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady zaufania obywateli do organów podatkowych i nie uchylenie w trybie wznowienia postępowania skarżonej decyzji, mimo, że inne decyzje oparte o identyczną podstawę faktyczną i prawną zostały w tym trybie uchylone. Rozpoznając to odwołanie organ odwoławczy podniósł, iż jedna z naczelnych zasad postępowania podatkowego jest wyrażona w art. 128 Ordynacji zasada trwałości decyzji administracyjnych, co oznacza, że jej uchylenie lub zmiana może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie. Następnie powołując przepis art. 240 § 1 pkt 7 Ordynacji, stwierdził, iż w sprawie zakończonej ostateczną decyzją wznawia się postępowanie, jeśli decyzja ta została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sadu, które zostały następnie uchylone lub zmienione w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Warunkiem zastosowania wskazanego przepisu jest, jak wywodził organ odwoławczy, ustalenie, że decyzja została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądowego, ta inna decyzja lub orzeczenie sądu zostały następnie uchylone lub zmienione oraz uchylenie lub zmiana decyzji lub orzeczenia nastąpiło w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Te przesłanki w niniejszej sprawie, zdaniem organu, nie zostały spełnione. Po pierwsze decyzja US w Z. nie została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia, ustawodawca mówiąc o innej decyzji lub orzeczeniu miał bowiem na myśli akt administracyjny lub sądowy stanowiący podstawę prawną, nie zaś faktyczna wydania decyzji podstawowej. Rozstrzygnięcie Prezesa GUC z dnia [...]r. nr [...] zostało podjęte w przedmiocie uznania zgłoszenia [...] z dnia 6 maja 1998r. Nie było ono zatem podstawa prawną, lecz jedynie faktyczną, wydania decyzji w niniejszej sprawie. Za bezsporny organ odwoławczy uznał fakt, iż decyzja GUS i decyzja Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. o uznaniu za nieprawidłowe zgłoszenia [...] z dnia 6 maja 1998r. nie zostały uchylone w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Powołany we wniosku wyrok WSA w Łodzi o sygn. akt III SA/Łd 1009/04 prezentuje stanowisko w określonym stanie faktycznym i w swojej treści nie zmierza do wyjaśnienia niniejszej sprawy. W skardze na powyższą decyzje Spółka wniosła o jej uchylenie, zarzucając naruszenie art. 121 w zw. z art. 240 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady zaufania obywateli do organów podatkowych oraz art. 121, art. 122, art. 187 oraz art. 191 w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej poprzez nie rozważenie możliwości zaistnienia nowych okoliczności faktycznych, mimo, że w analogicznych sprawach decyzje stanowiące podstawę wydania zaskarżonych decyzji zostały uchylone. Wskazała, że decyzje dotyczyły dokładnie takich samych towarów, które powinny być zaklasyfikowane w sposób jednakowy i objęte identyczną stawką podatku VAT. W ocenie skarżącego Naczelnik Urzędu Celnego II w Ł. powinien w jego sytuacji zastosować szeroką interpretację art. 240 § 1 pkt 7 poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie zachodzą dokładnie te same okoliczności, które przemawiały za uchyleniem analogicznych decyzji w sprawach, w których wniesiono skargę kasacyjną do NSA. Działanie takie powinno zostać podjęte z urzędu niezwłocznie po uzyskaniu informacji o w/w decyzjach. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 ppsa, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ppsa, skarga zgodnie z art. 151 ppsa podlega oddaleniu. Wedle przepisu art. 134 § 1 ppsa rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ppsa). Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną przez stronę skarżącą decyzję, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, w sprawie nie doszło bowiem do naruszenia przepisów prawa, w szczególności stanowiącego podstawę wznowienia postępowania w niniejszej sprawie przepisu art. 240 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U z 2005r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), zwanej dalej Op. Stosownie do tego przepisu, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości okoliczność, iż powoływany przez stronę skarżącą jako podstawa faktyczna wznowienia postępowania uchylający wyrok WSA w Łodzi o sygn. akt III SA/Łd 1009/04 zapadł w innej sprawie, aczkolwiek w tych samych okolicznościach faktycznych, jakie zaistniały również w niniejszej sprawie. W niniejszej sprawie natomiast skarga na decyzję Prezesa GUC z dnia [...]r. nr [...] w sprawie uznania za nieprawidłowe dokonane przez Spółkę zgłoszenie została oddalona wyrokiem NSA Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi w dniu 11 grudnia 2002r., sygn. akt I SA/Łd 1907-1986/01,1988-2020/01. A zatem wyrok WSA w Łodzi o sygn. akt III SA/Łd 1009/04 jako podjęty w innej sprawie nie mógł stanowić, jak zasadnie przyjęły organy, podstawy prawnej, lecz wyłącznie faktyczną. Organ odwoławczy prawidłowo przyjął nadto, iż akt stanowiący podstawę decyzji ostatecznej musiał być następnie uchylony lub zmieniony, co więcej w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Konieczne jest nadto, by wymienione przesłanki wystąpiły kumulatywnie, a ustalenie przez organ, iż występuje brak jednego z elementów opisanych w przepisie eliminuje możliwość jego zastosowania. W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje fakt, iż decyzja, której dotyczył wniosek o wznowienie postępowania nie została ani uchylona ani zmieniona, tak w postępowaniu podatkowym, jak i sądowym. Stwierdzenie powyższej okoliczności wystarczyło by uznać, iż nie jest możliwe wzruszenie ostatecznej decyzji na podstawie art. 240 § 1 pkt 7 O.p. Jednocześnie wyjaśnić należy, iż jedną z podstawowych zasad postępowania podatkowego jest zasada trwałości decyzji podatkowej (art. 128 O.p.). Przepisy normujące kwestię wznowienia postępowania wprowadzają wyłom od tej zasady, zezwalając na ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy zakończonej takim aktem w przypadku, gdy postępowanie, w którym został on wydany, dotknięte było jedną z wad enumeratywnie wskazanych w art. 240 § 1 Op. Ponieważ regulacja ta ma charakter wyjątkowy, zatem niedopuszczalne jest dokonywanie rozszerzającej interpretacji jej przepisów. Powyższe oznacza, iż nie byłoby uprawnione wykładanie treści art. 240 § 1 pkt 7 O.p. w sposób sugerowany przez stronę. Odnosząc się z kolei do podniesionej w skardze okoliczności nie wyjaśnienia przez organ istnienia podstawy do wyeliminowania objętej wnioskiem decyzji wymiarowej w sprawie VAT w oparciu o art. 240 § 1 pkt 5 O.p, zauważyć należy, iż w przepisie tym mowa jest o nowych okolicznościach faktycznych lub dowodach, które istniały w dniu wydania decyzji, a zarazem nie były znane organowi. Zgodnie z art. 241 § 1 O.p. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Warto przypomnieć, iż postępowanie w przedmiocie wznowienia zainicjowane zostało wnioskiem strony, w którym przytoczono okoliczności uzasadniające wznowienie przez organ postępowania mającego na celu ustalenie przesłanki opisanej w art. 240 § 1 pkt 7 O.p. Podstawa wznowienia wskazana przez organ w postanowieniu o wznowieniu determinowała kierunek prowadzonego postępowania, wyznaczając jego przedmiot. Organ nie miał zatem obowiązku badania po kolei, czy w sprawie mogła ewentualnie wystąpić inna z wad wymienionych w art. 240 § 1 O.p., zwłaszcza w sytuacji, gdy nie dysponował wiedzą co do istnienia okoliczności uzasadniających rozszerzenie zakresu czynionych w sprawie ustaleń. Pogląd zbieżny z prezentowanym wyraził na gruncie art. 149 § 2 k.p.a. (przepis analogiczny do art. 243 § 2 O.p.) Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 listopada 1999 r. (FSA 1/99, opubl. w ONSA z 2000 r. Nr 2, poz. 45) wskazując w uzasadnieniu, iż wprawdzie treść art. 149 § 2 k.p.a. pozwala sformułować wniosek, że postanowienie o wznowieniu postępowania nie zawęża granic tego postępowania tylko do podstawy wznowienia wyznaczonej w tym postanowieniu, a zatem przedmiotem badań i ustaleń w tym zakresie mogą być wszystkie podstawy określone w art. 145 § 1 k.p.a. z wyłączeniem określonej w pkt 4, jednakże skoro w rozpoznawanej sprawie organ ograniczył postępowanie do jednej z podstaw przewidzianych w art. 145 § 1 k.p.a., to jedynie ustalenia związane z tą przesłanką mogą być brane pod uwagę przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji. W świetle powyższych uwag, za chybiony ocenić należało również zarzut naruszenia art. 121, art. 122, art. 187 i art. 191 w związku z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., organ bowiem nie był zobligowany prowadzić postępowania w kierunku wyjaśnienia zaistnienia innej przesłanki wznowienia niż ta podana w podstawie prawnej postanowienia o wznowieniu postępowania. Wypada jednocześnie zauważyć, iż przepisy Ordynacji podatkowej nie wykluczają możliwości ponownego wystąpienia z wnioskiem o wznowienia postępowania, jak również wskazać, iż wznowienie postępowania nie jest wyłącznym trybem dającym szansę wzruszenia ostatecznej decyzji. Mając powyższe okoliczności na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę. t.n.