I SA/Łd 863/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Janicki Sędziowie Sędzia NSA Teresa Porczyńska (spr.) Asesor WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Protokolant Asystent sędziego Paweł Pijewski po rozpoznaniu w Łodzi na rozprawie w dniu 7 listopada 2008 r. przy udziale --- sprawy ze skargi A Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowo-Usługowego G. K. spółki jawnej w A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ustalającej prawidłową wysokość podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w Ł. z dnia [...] odmawiającą uchylenia decyzji Urzędu Skarbowego w Z. z [...] ([...]) ustalającej A spółce jawnej w Z. prawidłową wysokość podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów. Organ wskazał, iż w dniu 13 marca 2006 r. spółka wystąpiła z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wskazaną wyżej ostateczną decyzją Urzędu Skarbowego w Z. Swoje żądanie strona oparła na twierdzeniu, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w sprawie III SA/Łd 1009/04 uchylił niekorzystne dla podatniczki rozstrzygnięcie Prezesa Głównego Urzędu Ceł w przedmiocie klasyfikacji PCN towarów wskazanych w zgłoszeniu celnym. Powyższe zdaniem strony dowodziło, iż dokonana przez nią klasyfikacja towaru była prawidłowa, a zatem prawidłowa była też zadeklarowana stawka VAT w wysokości 7%. Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego [...] w Ł. wznowił postępowanie na podstawie art. 216, art. 237, art. 240 § 1 pkt 7, art. 241 § 1 i art. 243 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60; dalej O.p.) w związku z art. 31 ust. 4 ustawy o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych (...), a następnie decyzją z dnia [...] odmówił uchylenia decyzji Urzędu Skarbowego w Z. W ocenie organu nie wystąpiła przesłanka opisana w art. 240 § 1 pkt 7 O.p., pozwalająca na wyeliminowanie zakwestionowanego aktu, gdyż rozstrzygnięcie w sprawie celnej, dotyczące zmiany klasyfikacji PCN towaru objętego zgłoszeniem celnym SAD nr [...] z dnia [...], stanowiące podstawę wydania decyzji podatkowej, nie zostało uchylone. Organ wskazał, iż wyrokiem z dnia 11 grudnia 2002 r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi w sprawie I SA/Łd 1907-1986/01, 1988-2020/01 oddalił skargę. W odwołaniu od tej decyzji spółka zarzuciła uchybienie art. 121 i art. 240 § 1 pkt 7 O.p. W uzasadnieniu strona przyznała, iż skarga na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w przedmiocie klasyfikacji PCN towarów wskazanych w zgłoszeniu celnym SAD nr [...], złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Łodzi została oddalona. Mimo, iż wskazana decyzja nie została uchylona, w ocenie podatnika, organ winien wznowić postępowanie w sprawie, bowiem skarga została rozpoznana przed 1 stycznia 2004 r., to jest przed wejściem w życie przepisów ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), wprowadzających zasadę dwuinstancyjności sądownictwa administracyjnego. Poprzednio obowiązujące przepisy nie przewidywały środków odwoławczych od orzeczeń wydanych przez Naczelny Sąd Administracyjny, a zatem strona nie miała możliwości wzruszenia niekorzystnego dla niej wyroku sądu. Wskazano jednocześnie, iż część postępowań dotyczących skarg na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł, tożsamych co do przedmiotu ze sprawą niniejszą, zakończyła się wyrokami sądu administracyjnego wydanymi w 2003 r., co umożliwiło zaskarżenie ich za pomocą skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Strona zaznaczyła, iż wszystkie zakwestionowane orzeczenia sądu pierwszej instancji, zostały uchylone, w następstwie czego skasowane zostały także decyzje Prezesa Głównego Urzędu Ceł i Dyrektora Izby Celnej o zmianie taryfikacji towaru. W powyższy sposób potwierdzona została prawidłowość przyjętej przez spółkę klasyfikacji i stawki VAT wynikających ze zgłoszeń celnych. Z uwagi na fakt, iż każda ze spraw dotyczyła takich samych towarów, to zdaniem strony, towary te winny być zakwalifikowane w jednakowy sposób i objęte identyczną stawką podatku VAT. Spółka wywodziła dalej, iż w tej sytuacji należało zastosować szeroką interpretację art. 240 § 1 pkt 7 O.p. i uznać, że w rozpoznawanej sprawie zachodzą te same okoliczności, które przemawiały za uchyleniem analogicznych decyzji w sprawach, w których wniesiono skargi kasacyjne do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Dyrektor Izby Celnej nie uwzględnił argumentów strony wskazując, iż rozstrzygnięcie Prezesa Głównego Urzędu Celnego z dnia [...] wydane w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe nie stanowiło podstawy prawnej decyzji wymiarowej Urzędu Skarbowego w Z., której uchylenia domaga się spółka, a jedynie podstawę faktyczną. Podniósł przy tym, iż decyzje, tak Prezesa Głównego Urzędu Celnego, jak i Dyrektora Izby Celnej pozostają nadal w obrocie prawnym, gdyż nie zostały wyeliminowane przez sąd administracyjny. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, nie zostały spełnione przesłanki wskazane w art. 240 § 1 pkt 7 O.p. W skardze na rozstrzygnięcie organu II instancji spółka podniosła zarzut uchybienia: 1. art. 121 w związku z art. 240 § 1 pkt 7 O.p. polegający na naruszeniu zasady zaufania obywateli do organów podatkowych i utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji odmawiającej uchylenia decyzji organu podatkowego zaskarżonej w trybie wznowienia postępowania, mimo że inne decyzje oparte o identyczną podstawę faktyczną i prawną zostały w tym trybie uchylone; 2. art. 121, art. 122, art. 187 i art. 191 w związku z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. poprzez brak rozważenia możliwości zaistnienia nowych okoliczności faktycznych, mimo że w analogicznych sprawach decyzje stanowiące podstawę wydania zaskarżonych aktów zostały uchylone. Wskazując na powyższe strona domagała się uchylenia zakwestionowanej decyzji oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu powołano argumenty tożsame z tymi, które przedstawione zostały w odwołaniu. Dodatkowo wskazano jedynie niezbadanie przez organ dopuszczalności wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej podtrzymał w całości stanowisko prezentowane w motywach zaskarżonej decyzji. W kwestii ewentualnego zastosowania art. 240 § 1 pkt 5 O.p. wyjaśnił, iż nie stanowi nowej okoliczności fakt uchylenia decyzji celnych dotyczących innych zgłoszeń, przy jednoczesnej prawomocności decyzji celnych stanowiących podstawę faktyczną ustalenia prawidłowej kwoty podatku od towarów i usług z tytułu importu w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa. Kontroli sądowoadministracyjnej poddano rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Celnej w Ł. utrzymujące w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą uchylenia w trybie wznowienia postępowania decyzji ostatecznej. Podstawy wznowienia postępowania podatkowego określone zostały w art. 240 § 1 O.p. Z uwagi na okoliczności sprawy oraz treść sformułowanych przez stronę zarzutów, analizie poddać należy przesłankę opisaną w pkt 7 art. 240 § 1 O.p. Organy obu instancji uznały, iż w rozpoznawanej sprawie nie zaistniały warunki do uchylenia ostatecznej decyzji określającej spółce wysokość podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów w oparciu o art. 240 § 1 pkt 7 O.p. Stanowisko to zasługuje na aprobatę. W myśl tego przepisu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji. Organ odwoławczy przyjął prawidłowo, iż warunkiem zastosowania powołanego przepisu jest ustalenie, że ostateczna decyzja wydana została w oparciu o akt administracyjny lub sądowy, który stanowił podstawę prawną, a nie faktyczną tej decyzji. Ponadto, akt ten musiał być następnie uchylony lub zmieniony, co więcej w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Konieczne jest by wymienione przesłanki wystąpiły kumulatywnie. Ustalenie przez organ, iż brak jednego z elementów opisanych w przepisie eliminuje możliwość jego zastosowania. W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje fakt, iż decyzja, której dotyczył wniosek o wznowienie postępowania nie została ani uchylona ani zmieniona, tak w postępowaniu podatkowym, jak i sądowym. Stwierdzenie powyższej okoliczności wystarczyło by uznać, iż nie jest możliwe wzruszenie ostatecznej decyzji na podstawie art. 240 § 1 pkt 7 O.p. Jednocześnie wyjaśnić należy, iż jedną z podstawowych zasad postępowania podatkowego jest zasada trwałości decyzji podatkowej (art. 128 O.p.). Przepisy normujące kwestię wznowienia postępowania przełamują tę zasadę, zezwalając na ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy zakończonej takim aktem w przypadku, gdy postępowanie, w którym został on wydany, dotknięte było jedną z wad enumeratywnie wskazanych w art. 240 § 1 Op. Ponieważ regulacja ta ma charakter wyjątkowy, zatem niedopuszczalne jest dokonywanie rozszerzającej interpretacji jej przepisów. Powyższe oznacza, iż nie byłoby uprawnione wykładanie treści art. 240 § 1 pkt 7 O.p. w sposób sugerowany przez stronę. W skardze strona zarzuciła, iż organ nie wyjaśnił, czy istniała podstawa do wyeliminowania objętej wnioskiem decyzji wymiarowej w sprawie VAT w oparciu o art. 240 § 1 pkt 5 O.p. W przepisie tym mowa jest o nowych okolicznościach faktycznych lub dowodach, które istniały w dniu wydania decyzji, a zarazem nie były znane organowi. Zgodnie z art. 241 § 1 O.p. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Warto przypomnieć, iż postępowanie w przedmiocie wznowienia zainicjowane zostało wnioskiem strony, w którym przytoczono okoliczności uzasadniające wznowienie przez organ postępowania mającego na celu ustalenie przesłanki opisanej w art. 240 § 1 pkt 7 O.p. Podstawa wznowienia wskazana przez organ w postanowieniu o wznowieniu determinowała kierunek prowadzonego postępowania, wyznaczając jego przedmiot. Organ nie miał zatem obowiązku badania po kolei, czy w sprawie mogła ewentualnie wystąpić inna z wad wymienionych w art. 240 § 1 O.p., zwłaszcza w sytuacji, gdy nie dysponował wiedzą co do istnienia okoliczności uzasadniających rozszerzenie zakresu czynionych w sprawie ustaleń. Pogląd zbieżny z prezentowanym wyraził na gruncie art. 149 § 2 k.p.a. (przepis analogiczny do art. 243 § 2 O.p.) Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 listopada 1999 r. (FSA 1/99, opubl. w ONSA z 2000 r. Nr 2, poz. 45) wskazując w uzasadnieniu, iż wprawdzie treść art. 149 § 2 k.p.a. pozwala sformułować wniosek, że postanowienie o wznowieniu postępowania nie zawęża granic tego postępowania tylko do podstawy wznowienia wyznaczonej w tym postanowieniu, a zatem przedmiotem badań i ustaleń w tym zakresie mogą być wszystkie podstawy określone w art. 145 § 1 k.p.a. z wyłączeniem określonej w pkt 4, jednakże skoro w rozpoznawanej sprawie organ ograniczył postępowanie do jednej z podstaw przewidzianych w art. 145 § 1 k.p.a., to jedynie ustalenia związane z tą przesłanką mogą być brane pod uwagę przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji. W świetle powyższych uwag, za chybiony ocenić należało również zarzut naruszenia art. 121, art. 122, art. 187 i art. 191 w związku z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., organ bowiem nie był zobligowany prowadzić postępowania w kierunku wyjaśnienia zaistnienia innej przesłanki wznowienia niż ta podana w podstawie prawnej postanowienia o wznowieniu postępowania. Wypada jednocześnie zauważyć, iż przepisy Ordynacji podatkowej nie wykluczają możliwości ponownego wystąpienia z wnioskiem o wznowienia postępowania, jak również wskazać, iż wznowienie postępowania nie jest wyłącznym trybem dającym szansę wzruszenia ostatecznej decyzji. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. JZ