I SA/Łd 865/08
WyrokWSA w Łodzi2008-11-07
Skład orzekający: Paweł Janicki, Teresa Porczyńska, Joanna Grzegorczyk-Drozda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie uchylenia decyzji ustalającej wysokość podatku VAT z tytułu importu towarów może zostać uchylona w trybie wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej, jeśli decyzje organów celnych, stanowiące podstawę faktyczną decyzji podatkowej, nie zostały uchylone ani zmienione?Ratio decidendi
Organ odwoławczy zasadnie przyjął, że warunkiem zastosowania art. 240 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej jest ustalenie, że decyzja ostateczna została wydana w oparciu o akt administracyjny lub sądowy, który stanowił podstawę prawną, a nie faktyczną tej decyzji, i że akt ten został następnie uchylony lub zmieniony w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. W sytuacji, gdy decyzje organów celnych, stanowiące podstawę faktyczną decyzji podatkowej, nie zostały uchylone ani zmienione, nie można wzruszyć tej decyzji na podstawie art. 240 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej. Naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych nie może stanowić samodzielnej podstawy do wznowienia postępowania.Stan faktyczny
Spółka A. Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe G. K. spółka jawna wniosła o wznowienie postępowania w sprawie decyzji ustalającej wysokość podatku VAT z tytułu importu towarów, powołując się na uchylenie przez sąd wyroku dotyczącego klasyfikacji towaru. Naczelnik Urzędu Celnego wznowił postępowanie, ale odmówił uchylenia decyzji, uznając, że przesłanka z art. 240 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej nie została spełniona, gdyż decyzje celne nie zostały uchylone. Dyrektor Izby Celnej utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Celnej, zarzucając naruszenie zasad postępowania i brak rozważenia nowych okoliczności faktycznych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Teresa Porczyńska Asesor WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Protokolant Asystent sędziego Paweł Pijewski po rozpoznaniu w Łodzi na rozprawie w dniu 7 listopada 2008 r. przy udziale --- sprawy ze skargi A Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowo-Usługowego G. K. spółki jawnej w A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ustalającej prawidłową wysokość podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] odmawiającą uchylenia decyzji Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] ustalającej A spółce jawnej w Z. wysokość podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów wymienionych w zgłoszeniu celnym z dnia 28 kwietnia 1998 r.
W uzasadnieniu Dyrektor Izby Celnej wskazał, iż wnioskiem z dnia 13 marca 2006 r. ww. spółka wystąpiła, w oparciu o art. 240 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej O.p.), o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wskazaną wyżej ostateczną decyzją Urzędu Skarbowego w Z. Swoje żądanie oparła na fakcie uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrokiem wydanym w sprawie III SA/Łd 1009/04, niekorzystnego dla podatniczki rozstrzygnięcia Prezesa Głównego Urzędu Ceł (dalej: Prezesa GUC) w przedmiocie klasyfikacji PCN towarów wskazanych w zgłoszeniu celnym. Powyższe zdaniem strony dowodziło, iż dokonana przez nią klasyfikacja towaru była prawidłowa, a zatem prawidłowa była też zadeklarowana stawka podatku VAT w wysokości 7%.
Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego w Ł. wznowił postępowanie w sprawie, a następnie decyzją z dnia [...] odmówił uchylenia decyzji Urzędu Skarbowego w Z. W ocenie organu I instancji powołana wyżej przesłanka opisana w art. 240 § 1 pkt 7 O.p. nie wystąpiła, gdyż rozstrzygnięcie w sprawie celnej, dotyczące zmiany klasyfikacji PCN towaru objętego zgłoszeniem celnym wymienionym na wstępie, stanowiące podstawę wydania decyzji podatkowej, w istocie nie zostało uchylone. Wyrokiem z dnia 11 grudnia 2002 r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi w sprawie I SA/Łd 1907-1986/01, 1988-2020/01 oddalił bowiem skargę w tym przedmiocie.
W odwołaniu od tej decyzji spółka zarzuciła Naczelnikowi Urzędu Celnego uchybienie art. 121 i art. 240 § 1 pkt 7 O.p. Strona przyznała, iż skarga na decyzję Prezesa GUC w przedmiotowej sprawie została oddalona przez NSA. Organ podatkowy winien jednak wznowić postępowanie w sprawie, bowiem skarga złożona do sądu została rozpoznana przed 1 stycznia 2004 r., to jest przed wejściem w życie przepisów ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), które wprowadziły zasadę dwuinstancyjności sądownictwa administracyjnego. Poprzednio obowiązujące przepisy nie przewidywały środków odwoławczych od orzeczeń wydanych przez Naczelny Sąd Administracyjny, a zatem strona nie miała możliwości wzruszenia niekorzystnego dla niej wyroku sądu. Tymczasem część postępowań dotyczących skarg na decyzje Prezesa GUC, tożsamych co do przedmiotu z niniejszą sprawą, zakończyła się wyrokami sądu administracyjnego wydanymi w okresie, w którym było już możliwe ich zaskarżenie do sądu II instancji. Strona zaznaczyła, iż wszystkie zakwestionowane orzeczenia sądu I instancji zostały uchylone, w następstwie czego uchylone zostały także decyzje Prezesa GUC i Dyrektora Izby Celnej o zmianie taryfikacji towaru. W powyższy sposób potwierdzona została prawidłowość przyjętej przez spółkę klasyfikacji i stawki VAT wynikających ze zgłoszeń celnych. Z uwagi na fakt, iż każda ze spraw dotyczyła takich samych towarów, zdaniem strony, winny być one zakwalifikowane w jednakowy sposób i objęte identyczną stawką podatku VAT. W tej sytuacji należało, zdaniem spółki, zastosować szeroką interpretację art. 240 § 1 pkt 7 O.p. i uznać, że w rozpoznawanej sprawie zachodziły te same okoliczności, które przemawiały za uchyleniem analogicznych decyzji w sprawach, w których wniesiono skargi kasacyjne do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...]. W uzasadnieniu wskazał, iż rozstrzygnięcie Prezesa GUC, dotyczące uznania przedmiotowego zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, nie stanowiło podstawy prawnej decyzji wymiarowej, której uchylenia domagała się spółka, a jedynie podstawę faktyczną tego rozstrzygnięcia. Ponadto zarówno decyzja Prezesa GUC, jak i decyzja Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, pozostawały nadal w obrocie prawnym, gdyż nie zostały wyeliminowane przez sąd administracyjny. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, nie zostały spełnione przesłanki wskazane w art. 240 § 1 pkt 7 O.p.
W skardze na decyzję Dyrektora Izby Celnej spółka podniosła zarzut uchybienia:
1. art. 121 w związku z art. 240 § 1 pkt 7 O.p. polegający na naruszeniu zasady zaufania obywateli do organów podatkowych i utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji odmawiającej uchylenia decyzji organu podatkowego zaskarżonej w trybie wznowienia postępowania, mimo że inne decyzje oparte o identyczną podstawę faktyczną i prawną zostały w tym trybie uchylone;
2. art. 121, art. 122, art. 187 i art. 191 w związku z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. poprzez brak rozważenia możliwości zaistnienia nowych okoliczności faktycznych, mimo że w analogicznych sprawach decyzje stanowiące podstawę wydania zaskarżonych aktów zostały uchylone.
Wskazując na powyższe strona domagała się uchylenia zakwestionowanej decyzji. W uzasadnieniu skarżąca powołała argumenty tożsame z tymi, które przedstawione zostały w odwołaniu. Dodatkowo wskazano jedynie na niezbadanie przez organ podatkowy dopuszczalności wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej podtrzymał w całości stanowisko prezentowane w motywach zaskarżonej decyzji. W kwestii ewentualnego zastosowania art. 240 § 1 pkt 5 O.p. wyjaśnił, iż nie stanowi nowej okoliczności fakt uchylenia decyzji celnych dotyczących innych zgłoszeń, przy jednoczesnej prawomocności decyzji celnych stanowiących podstawę faktyczną ustalenia prawidłowej kwoty podatku od towarów i usług z tytułu importu dotyczących przedmiotowej sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa.
Kontroli sądowoadministracyjnej w rozpoznawanej sprawie poddano kwestię, czy organy podatkowe zasadnie odmówiły stronie skarżącej uchylenia, w trybie wznowienia postępowania, ostatecznej decyzji określającej wysokość podatku VAT z tytułu importu towarów. Podstawy wznowienia postępowania podatkowego określone zostały w art. 240 § 1 O.p. Z uwagi na okoliczności sprawy oraz treść sformułowanych przez stronę zarzutów, analizie poddać należy przede wszystkim przesłankę opisaną w pkt 7 art. 240 § 1 O.p. W myśl tego przepisu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji.
W tym miejscu wyjaśnić należy, iż jedną z podstawowych zasad postępowania podatkowego jest zasada trwałości decyzji podatkowej (art. 128 O.p.). Przepisy normujące kwestię wznowienia postępowania przełamują tę zasadę, zezwalając na ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy zakończonej takim aktem w przypadku, gdy postępowanie, w którym został on wydany, dotknięte było jedną z wad enumeratywnie wskazanych w art. 240 § 1 O.p. Ponieważ regulacja ta ma charakter wyjątkowy, zatem niedopuszczalne jest dokonywanie rozszerzającej interpretacji jej przepisów.
Organ odwoławczy w niniejszej sprawie zasadnie przyjmuje, iż warunkiem zastosowania art. 240 § 1 pkt 7 O.p. jest ustalenie, że decyzja ostateczna wydana została w oparciu o akt administracyjny lub sądowy, który stanowił podstawę prawną, a nie faktyczną tej decyzji. Ponadto, akt ten musiał być następnie uchylony lub zmieniony, co więcej w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Konieczne jest by wymienione przesłanki wystąpiły kumulatywnie. Ustalenie przez organ, iż brak jest jednego z elementów opisanych w przepisie, eliminuje możliwość jego zastosowania.
W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje fakt, iż decyzje organów celnych o zmianie taryfikacji importowanego towaru – w oparciu o które została wydana decyzja Urzędu Skarbowego w Z. kwestionowana przez skarżącą – nie zostały ani uchylone, ani zmienione, tak w postępowaniu administracyjnym, jak i sądowym. Stwierdzenie powyższej okoliczności wystarczyło zatem by uznać, iż nie jest możliwe wzruszenie tej decyzji na podstawie powołanego wyżej art. 240 § 1 pkt 7 O.p.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia zasady zaufania do organów podatkowych, za całkowicie usprawiedliwione należy uznać odczucie strony, iż brak jest spójności w rozstrzygnięciach organów podatkowych dotyczących analogicznych spraw skarżącej spółki. W tożsamych stanach faktycznych i prawnych podatnik uzyskał bowiem różne rozstrzygnięcia tychże organów. Podkreślić jednak należy, że samo naruszenie wymienionej zasady nie może stanowić samodzielnej podstawy do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej już ostateczną, niekorzystną dla podatnika decyzją. Podstawę do wznowienia postępowania może stanowić wyłącznie jedna z okoliczności szczegółowo wymienionych w art. 240 § 1 O.p., przy czym okoliczności te – co wskazano już wyżej – należy interpretować ściśle. W treści tego przepisu nie wskazano zaś takiej podstawy, którą można powiązać wprost z zasadą zaufania. Zasada ta zatem w tym przypadku musi uznać pierwszeństwo innej, wspomnianej również wyżej, zasadzie trwałości ostatecznych decyzji podatkowych. Tym samym sąd administracyjny nie dopatrzył się naruszenia przez organy podatkowe wskazanego w skardze art. 121 O.p.
Trudno również dopatrzyć się naruszenia w niniejszej sprawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Rozstrzygnięcia organów podatkowych, jak i sądów, wydane w innych sprawach, nie mogą bowiem stanowić ani nowych okoliczności faktycznych, ani też nowych dowodów, o jakich mowa w tym przepisie. Rozstrzygnięcia te zresztą, co jest oczywiste, nie istniały w chwili wydawania decyzji przez Urząd Skarbowy w Z. Dla zastosowania art. 240 § 1 pkt 5 O.p. konieczne jest natomiast by nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniały w dniu wydania kwestionowanej decyzji.
W konsekwencji za chybiony ocenić należy również zarzut naruszenia przepisów art. 122, art. 187 i art. 191 O.p. Stan faktyczny sprawy został bowiem ustalony przez organy podatkowe w sposób prawidłowy i wyczerpujący, a zgromadzone dowody zostały ocenione w sposób należyty.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
P.Pij.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło