I SA/Łd 868/13

Dnia 20 stycznia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Klimowicz po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi A Spółki z o.o. w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie określenia kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów za wrzesień 2006 roku p o s t a n a w i a : odmówić przyznania zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W dniu 29 stycznia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę A Spółki z o.o. w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za wrzesień 2006 roku. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 6 sierpnia 2014 roku przyznano spółce prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Pismem opatrzonym datą 20 sierpnia 2014 roku Izba Adwokacka w Ł. poinformowała o tym, że pełnomocnikiem spółki został wyznaczony adwokat D. J. Kolejnym pismem z dnia 16 września 2014 roku Izba Adwokacka w Ł. poinformowała, że nastąpiła zmiana pełnomocnika i został nim adwokat R.O. Pismem z dnia 16 października 2014 roku adwokat D. J. wniósł o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną spółce z urzędu, oświadczając, że wynagrodzenie to nie zostało pokryte w całości ani w części. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że podjął swe czynności w sprawie, gdyż działający z jego upoważnienia aplikant adwokacki zapoznał się z aktami sprawy i sporządził ich fotokopie. Następnie pełnomocnik dokonał analizy zgromadzonych dokumentów oraz powziął decyzje o czynnościach, które winny zostać podjęte w sprawie. Taką czynnością był także kontakt ze skarżącą spółką, która po powzięciu informacji o ustanowieniu jego osoby pełnomocnikiem z urzędu zwróciła się z prośbą o zmianę pełnomocnika na adwokata G. O., bowiem prowadził on już wcześniejsze sprawy spółki. Zdaniem wnioskodawcy do czasu podjął on wszystkie niezbędne czynności w sprawie, za co należy mu się zwrot kosztów udzielonej pomocy prawnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Tytułem wstępu wskazać należy, iż zagadnienie przyznawania wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy przez pełnomocników wyznaczonych z urzędu normuje art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Przepis ten w zakresie dotyczącym zasad przyznawania tego wynagrodzenia nie zawiera jednak uregulowania pełnego, lecz odsyła do zasad określonych w wypadku adwokatów w przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 roku, poz. 461). W myśl § 2 ust. 1 tego rozporządzenia zasądzając opłatę za czynności adwokata w sprawach, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. W orzecznictwie sądów administracyjnych i literaturze przedmiotu z treści wskazanych przepisów wywodzi się, że przepisy te nie nakładają obowiązku uwzględnienia każdego wniosku o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy. Wniosek ten podlega ocenie pod kątem jakości usług świadczonych w ramach prawa pomocy i ich wpływu na sytuację procesową strony. Przyznanie takiego wynagrodzenia pełnomocnikowi ustanowionemu na podstawie art. 244 p.p.s.a. oznacza bowiem obciążenie Skarbu Państwa ciężarem finansowym w nim związanym. Stąd też sąd jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, iż pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach przyznanego stronie prawa pomocy wynagrodzenie takie przysługuje jedynie za faktyczne, realne jej udzielenie. Samo zapoznanie się z aktami sprawy bez podjęcia dalszych czynności procesowych nie jest wystarczające dla uznania, że pomoc prawna w urzędu została stronie udzielona (zob. np. postanowienie NSA z dnia 22 dnia grudnia 2004 roku, w sprawie o sygn. akt OZ 720/04, ONSAiWSA 2005/5/93; postanowienie NSA z dnia 18 października 2007 roku, w sprawie o sygn. akt II FZ 515/07; postanowienie NSA z dnia 16 czerwca 2010 roku, w sprawie o sygn. akt II FZ 143/10; postanowienie NSA z dnia 25 października 2011 roku, w sprawie o sygn. akt I OZ 790/11, postanowienie NSA z dnia 13 kwietnia 2012 roku, w sprawie o sygn. akt II OZ 214/12; orzeczenia.nsa.gov.pl). Sytuacja, o jakiej wyżej mowa, ma miejsce w niniejszej sprawie. Z akt sprawy wynika, że w dniu 27 sierpnia 2014 roku adwokat D. J., działając przez aplikanta adwokackiego zapoznał się z aktami sprawy, sporządzając jednocześnie fotokopię skargi i odpowiedzi na skargę. Po czym Izba Adwokacka w Ł. poinformowała o zmianie osoby pełnomocnika z urzędu. Zmiana ta oznaczała, że adwokat D.J. przestał być pełnomocnikiem skarżącej spółki. We wniosku o przyznanie wynagrodzenia podniósł wprawdzie, iż podjął w sprawie czynności mające polegać na zapoznaniu się z aktami sprawy, analizie tych akt i skontaktowaniu się ze stroną skarżącą lecz z akt sprawy nie wynika, aby podejmował w sprawie jakiekolwiek inne czynności. Ma to o tyle istotne znaczenie, że wskazane czynności miały wyłącznie charakter techniczny i trudno uznać, by nakład pracy z nimi związany był znaczny. Tym samym należy uznać, że w postępowaniu przed sądem wnioskodawca nie podjął czynności, które można by uznać za faktyczne udzielenie stronie skarżącej pomocy prawnej. Za udzielenie takiej pomocy nie może być uznanie samo przejrzenie akt sprawy, czy też wykonanie fotokopii, bez podjęcia jakichkolwiek dalszych czynności procesowych. Artykuł 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 roku - Prawo o adwokaturze (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 roku, nr 123, poz. 1058 ze zm.) stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ponosi Skarb Państwa. Tak więc wynagrodzenie, o którym mowa w art. 250 p.p.s.a. dotyczy tylko pomocy "udzielonej", przy czym musi to być pomoc faktycznie, realnie udzielona. W ocenie sądu wskazane czynności nie stanowią czynności świadczenia pomocy prawnej. Z akt sprawy nie wynika bowiem, by pełnomocnik podjął w imieniu skarżącego jakiekolwiek czynności procesowe. W szczególności nie złożył w imieniu strony skarżącej żadnego pisma procesowego, czy też skargi kasacyjnej, bądź opinii o braku podstaw do jej wniesienia. Wobec powyższego, na mocy art. 250 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia. ak