I SA/Łd 875/15
PostanowienieWSA w Łodzi2015-09-29
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, gdy skarżący wykazuje trudną sytuację majątkową i zdrowotną uniemożliwiającą poniesienie kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych, może zostać przyznane, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wykazanie to następuje poprzez złożenie oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach, które w niniejszej sprawie zostało uznane za wystarczające.Stan faktyczny
Skarżący D. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącej ustalenia zobowiązania podatkowego za 2009 rok. Skarżący jest ojcem 4-letniej córki, nie posiada majątku, utrzymuje się z renty zdrowotnej 1100 zł, z której opłaca alimenty 500 zł i ponosi koszty leczenia neurologicznego i psychiatrycznego. Z uwagi na trudną sytuację materialną i zdrowotną zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Przyznał skarżącemu D. M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 29 września 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 29 września 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku D. M. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 rok od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – D. M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
D. M. złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 rok od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach.
We wniosku tym skarżący podał, że jest ojcem 4-letniej córki B.. Nie posiada żadnego majątku. Jego jedynym źródłem dochodu jest renta zdrowotna w wysokości 1.100 zł, z której opłaca zasądzone na córkę alimenty w wysokości 500 zł miesięcznie. Od kilku lat leczy się na schorzenia neurologiczne i psychiatryczne, ponosi wysokie koszty leczenia.
W uzasadnieniu wniosku skarżący wyjaśnił dodatkowo, że środki, które uzyskuje z tytułu renty, wystarczają mu jedynie na pokrycie własnych potrzeb egzystencjonalnych. Z uwagi na posiadane schorzenia nie jest w stanie podjąć pracy zarobkowej. Mimo podejmowanych prób leczenia, jego stan zdrowia nie ulega poprawie. Z kwoty pobieranej renty ponosi koszty leczenia oraz opłaca alimenty. Środki, które pozostają mu na przeżycie, z trudem wystarczają na zaspokojenie podstawowych potrzeb. Z uwagi na ciężką sytuację życiową niejednokrotnie jest zmuszony zapożyczać się u krewnych i znajomych, aby przeżyć.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 24 sierpnia 2015 roku wezwano pełnomocnika skarżącego do uzupełniania wniosku o prawo pomocy poprzez nadesłanie wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącego rachunków oraz lokat bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, określenie i udokumentowanie kwoty wydatków ponoszonych przez skarżącego na leczenie i zakup lekarstw, przedstawienie odpisu zeznania podatkowego skarżącego za 2014 rok oraz wskazanie tytułu prawnego do nieruchomości, pod adresem której skarżący zamieszkuje, w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik skarżącego w drodze pisma z dnia 14 września 2015 roku nadesłał dodatkowe dokumenty i oświadczenia dotyczące sytuacji majątkowej skarżącego.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Stosownie do postanowień art. 243 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z kolei stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, że występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie strony skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentów źródłowych wynika, że skarżący nie posiada żadnego majątku, zamieszkuje w lokalu należącym do przyjaciela. Jedynym źródłem dochodu skarżącego jest renta zdrowotna w wysokości 1.100 zł, z której opłaca zasądzone na córkę B. alimenty w wysokości 500 zł miesięcznie. Skarżący od kilku lat leczy się na schorzenia neurologiczne i psychiatryczne, przeznaczając miesięcznie na leczenie kwotę
ok. 300 zł. Jednocześnie z analizy przesłanych wyciągów bankowych i wyjaśnień zawartych w piśmie pełnomocnika skarżącego z dnia 14 września 2015 roku wynika, że dokonana wpłata na rachunek bankowy skarżącego w wysokości 9.600 zł stanowiła darowiznę jego rodziców przekazaną mu na spłatę zadłużenia na karcie kredytowej. Ponadto w 2014 roku skarżący osiągnął dochód w kwocie 15.296,24 zł.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie. Wobec przedstawionej sytuacji zdrowotnej i majątkowej skarżącego oraz wskazanej kwoty dochodu należało przyjąć, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie zaś spełnienia tej przesłanki obligowało referendarza sądowego do uwzględnienie wniosku w żądanym zakresie (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 504).
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i
art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Ake.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło