I SA/Łd 876/09
PostanowienieWSA w Łodzi2010-03-15
Skład orzekający: Referendarz sądowy Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Pomimo deklarowanych strat w działalności gospodarczej, skarżący posiada środki finansowe, w tym na koncie firmowym, a także możliwość skorzystania z limitu kredytowego, co pozwala na pokrycie kosztów sądowych. Ponadto, złożone oświadczenie majątkowe budzi wątpliwości co do pełnego ujawnienia dochodów i możliwości płatniczych.Stan faktyczny
Skarżący J. G. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w opłacie targowej. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek został rozpatrzony przez referendarza sądowego.Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu J. G. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 15 marca 2010 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: odmowy stwierdzenia nieważności decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w opłacie targowej p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu J. G. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W dniu 19 października 2009 roku J. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w opłacie targowej. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od przedmiotowej skargi, podatnik złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego w przedmiotowej sprawie.
W złożonym na urzędowym formularzu PPF wniosku o przyznanie prawa pomocy rozszerzył swoje żądanie wnosząc o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz dodatkowych informacji i dokumentów przedstawionych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Jego jedynym źródłem utrzymania jest prowadzona działalność gospodarcza, która obecnie generuje stratę w wysokości około 1.300 zł miesięcznie. Skarżący jest właścicielem mieszkania o powierzchni 81 m2, w którym zamieszkuje oraz samochodu marki Citroen z 2004 roku, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Wskazał, iż posiada na utrzymaniu dwie córki i na ich utrzymanie co miesiąc łoży kwotę 900 zł. Jego miesięczne wydatki eksploatacyjne wynoszą 747 zł. Z nadesłanych wyciągów z rachunków bankowych wynika, iż dodatkowo uiszcza opłatę na rzecz operatora telewizji satelitarnej i internetu w wysokości190 zł miesięcznie, oraz rachunki z telefon komórkowy i stacjonarny łącznie rzędu około 230 zł miesięcznie, nadto w miesiącu październiku z tytułu opłat za gaz oraz prąd skarżący poniósł koszty w wysokości 944 zł. Z nadesłanych zeznań podatkowych wynika, że prowadzona działalność gospodarcza w 2007 roku przyniosła skarżącemu stratę w wysokości 184.566 zł , zaś w 2008 roku zysk w wysokości 12.314 zł . Z nadesłanego bilansu za rok 2009 wynika, iż skarżący poniósł stratę w wysokości 79.056 zł. Z nadesłanych kwartalnych deklaracji VAT-7 wynika, że obroty firmy skarżącego za pierwszy kwartał 2009 roku zamknęły się kwotą 31.653 zł, odpowiednio za drugi kwartał wynosiły 46.345 zł, za trzeci 71.687 zł, zaś za czwarty kwartał 2009 roku wyniosły 67.117 zł. Wyciąg z rachunku bankowego skarżącego ekstrabiznes w A. Bank S.A. wskazuje, iż rachunek ten jest przez skarżącego zasilany z innego należącego do niego rachunku o nr [...], z którego wyciągu skarżący nie przedstawił. Za pośrednictwem tego rachunku w październiku skarżący zasilił swoje konto firmowe kwotą 9.950 zł, zaś w grudniu łącznie kwotą 7.000 zł. nadto skarżący posiada rachunek w banku B., na którym posiada odnawialną linie kredytowa z limitem 2.000 zł oraz kartę kredytową z limitem 5.000 zł.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Wniosek nie jest zasadny.
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy J. G. wskazał, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Jego jedynym źródłem utrzymania jest działalność gospodarcza generująca obecnie straty w wysokości około 1.300 zł miesięcznie. Wnioskodawca jest właścicielem mieszkania o powierzchni 81 m2, w którym zamieszkuje oraz samochodu marki Citroen z 2004 roku, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Mimo ponoszonych strat skarżący co miesiąc kwotę 900 zł przeznacza na utrzymanie swoich dwóch córek, a ponadto tytułem wydatków eksploatacyjnych związanych z mieszkaniem ponosi koszty w wysokości przekraczającej 1.100 zł (opłaty za mieszkanie , telefony oraz telewizję satelitarną). Prowadzona przez niego działalność gospodarcza w 2007 roku przyniosła skarżącemu stratę w wysokości 184.566 zł, zaś w 2008 roku zysk w wysokości 12.314 zł rok 2009 skarżący zakończył ze stratą w wysokości 79.056 zł. Średnie miesięczne obroty firmy skarżącego w 2009 roku zamykały się kwotą blisko 18.000 zł. Skarżący na wezwanie nadesłał wyciąg jedynie ze swojego konta firmowego, z którego wynika, iż w miarę potrzeby jest on zasilany z innego rachunku należącego do skarżącego z którego wyciągu jednak już nie przedstawił. Nadto na dzień występowania z niniejszą skarga na rachunku firmowym skarżący dysponował kwotą 4.587 zł wielokrotnie przekraczającą wysokość wpisu od przedmiotowej skargi, który wynosi 200 zł.
Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Nie sposób dać wiary twierdzeniom skarżącego o braku jakichkolwiek środków pieniężnych, z których mogłyby zostać pokryte koszty sądowe, bowiem z nadesłanych dokumentów wynika, iż systematycznie reguluje on należności z innych tytułów, stanowiące jego zobowiązania prywatnoprawne, których łączna kwota znacznie przekracza wysokość wpisu sądowego w przedmiotowej sprawie. Złożone na potrzeby postępowania w przedmiocie prawa pomocy oświadczenie majątkowe strony budzi uzasadnione wątpliwości z nadesłanych dokumentów wynika bowiem, iż mimo braku dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej, stanowiącej według oświadczenia strony jego jedyne źródło utrzymania (swoją stratę miesięcznie wnioskodawca oszacował na kwotę około 1.300 zł) skarżący utrzymuje mieszkanie, samochód i co miesiąc łoży na rzecz swoich córek kwotę 900 zł. Powyższe wydatki w kontekście braku dochodów, z uwzględnieniem koniecznych wydatków związanych z zaspokajaniem podstawowych potrzeb życiowych pozwalają przyjąć, iż skarżący nie wykazał wszystkich posiadanych dochodów, a co za tym idzie brak jest pełnych danych pozwalających na ocenę, czy sytuacja majątkowa skarżącego odpowiada przesłankom określonym w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i uzasadnia zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych. Powyższą ocenę potwierdza wyciąg bankowy z konta firmowego, z którego wynika, iż skarżący posiada jeszcze inny rachunek, z którego środki zasilają niedochodową działalność gospodarczą, którą prowadzi. Wskazać należy, iż w interesie skarżącego ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy leżeć powinno prawidłowe oraz pełne wyjaśnienie rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych i na nim spoczywa ciężar dowodu, obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialne jest rzeczywiście na tyle trudna, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie. Zwolnienia od kosztów sądowych nie uzasadnia chęć zaspokojenia w pierwszej kolejności innych zobowiązań, preferencyjnie traktowanych przez skarżącego. Należy jeszcze podkreślić, że w dacie występowania z przedmiotowa skargą wnioskodawca dysponował kwotą wielokrotnie przekraczającą wysokość wpisu od skargi, a ponadto w razie przejściowych problemów z płynnością finansową posiada realną możliwość pozyskania środków niezbędnych do prowadzenia postępowania dysponuje bowiem limitem kredytowym w swoim rachunku bankowym w banku B.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
M.K.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło