I SA/Łd 879/14

PostanowienieWSA w Łodzi2017-02-01

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku reprezentowania przez pełnomocnika z urzędu wielu stron w sprawach o tożsamym charakterze, sąd może obniżyć wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu za pomoc prawną udzieloną w postępowaniu przed sądem drugiej instancji?
Ratio decidendi
Sąd może obniżyć wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu w uzasadnionych przypadkach, zwłaszcza gdy pełnomocnik reprezentuje wiele stron w sprawach o tożsamym charakterze, co prowadzi do powielania tej samej argumentacji i analizy faktyczno-prawnej. W takiej sytuacji, przyznanie pełnej stawki wynagrodzenia za każdą sprawę indywidualnie może być nieuzasadnione, a sąd ma kompetencje do oceny zasadności obniżenia kosztów.
Stan faktyczny
Wniosek radcy prawnego A. G. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi J.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczył postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Pełnomocnik został ustanowiony z urzędu i reprezentował skarżącego w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji oraz wniósł skargę kasacyjną. Wnioskodawca domagał się zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej według stawki 150% plus VAT. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę, że radca prawny reprezentował tę samą stronę (oraz jej żonę) w 12 sprawach o tożsamym charakterze, wnosząc jednobrzmiące skargi kasacyjne.
Rozstrzygnięcie
Przyznano i nakazano wypłatę z funduszu Skarbu Państwa radcy prawnemu A.G. kwoty 700 zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 1 lutego 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego A. G. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi J.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za sierpień 2010 roku postanawia: przyznać i nakazać wypłatę z funduszu Skarbu Państwa –Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu A.G. prowadzącemu Kancelarię Radcy Prawnego w T. M. pod adresem A. 25, kwotę 700 zł (siedemset złotych) powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu. Postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi z 5 czerwca 2014 roku sygn.. akt I SO/Łd 11/14 J. W. przyznane zostało prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za sierpień 2010 roku. Wyrokiem z 21 listopada 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę J. W.. W dniu 23 stycznia 2015 roku do sądu wpłynęła skarga kasacyjna od powyższego rozstrzygnięcia sporządzona przez pełnomocnika z urzędu skarżącego radcę prawnego A. G. z wnioskiem o zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu wg. stawki 150 % plus VAT. Pismo zawierało oświadczenie, że koszty te nie zostały pokryte w całości ani w części. Wyrokiem z 17 listopada 2016 r., Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił powyższą skargę kasacyjną. Jak wynika z protokołu w rozprawie przed NSA brał udział radca prawny A. G. - pełnomocnik z urzędu skarżącego. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu od 2 listopada 2016 roku reguluje rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016r., poz.1715). Zgodnie z treścią § 22 tego rozporządzenie do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Koszty zastępstwa prawnego za postępowanie przed sądem I instancji zostały pełnomocnikowi skarżącego przyznane postanowieniem z dnia 8 stycznia 2015 roku Pełnomocnik skarżącego wystąpił ze skargą kasacyjną w dniu 23 stycznia 2015 roku wobec powyższego do ustalenia kosztów wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonywane w ramach prawa pomocy w postępowaniu drugoinstancyjnym zgodnie z kolei § 22 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1805) zastosować należy przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 490). Stosownie do § 2 powołanego rozporządzenia zasądzając opłatę za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy radcy prawnego, a także charakter sprawy i wkład pracy radcy prawnego w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia, a podstawę zasądzenia opłaty stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3-4. Zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a powyższego rozporządzenia stawka minimalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przez Naczelnym Sądem Administracyjnym wynosi 75% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam radca prawny 100 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Stawka minimalna w niniejszej sprawie wynosi 2400 zł (zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z § 6 pkt 4 rozporządzenia), zatem za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej i udział w rozprawie przed NSA wynagrodzenie wynosi 900 zł (2.400 zł x 75% ). Jednakże należy zauważyć, że w dniu 15 sierpnia 2015 roku wszedł w życie art. 250 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym w uzasadnionych przypadkach sąd może obniżyć wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu. W przepisie tym mowa jest, co prawda, o uprawnieniu sądu do obniżenia wynagrodzenia kwalifikowanego pełnomocnika jednakże kompetencje w tym zakresie posiada w pierwszej kolejności referendarz sądowy (zob. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. prof. zw. dr hab. Roman Hauser, prof. zw. dr hab. Marek Wierzbowski, Warszawa 2015, str. 994). Powołany wyżej przepis nie precyzuje pojęcia "uzasadnionego przypadku". Ocena czy w danej sprawie sytuacja taka nastąpiła, została pozostawiona uznaniu rozstrzygającego o kosztach zastępstwa z urzędu. Aktualnie rozpoznawany wniosek jest jednym z 12 wniosków radcy prawnego A. G., który reprezentował skarżącego J. W. i jego żonę T. W. w sprawach o sygn. akt I SA/Łd 877-888/14 z urzędu już na etapie występowania ze skargą do sądu I instancji. W każdej ze spraw radca prawny sporządził jednobrzmiącą skargę kasacyjną z uwagi na ich tożsamość rodzajową. Wobec powyższego także analiza faktyczno – prawna podejmowanej w nich materii jest oparta o te same mechanizmy interpretacyjne. Stąd też trudno za reprezentację z urzędu, w takich samych rodzajowo sprawach, przyznawać pełnomocnikowi każdorazowo pełną stawkę wynagrodzenia. Dlatego też, uwzględniając nakład pracy pełnomocnika skarżącego (powielenie tej samej argumentacji w 12 sprawach), referendarz za zasadne uznał obniżenie pełnego wynagrodzenia za pomoc prawną z urzędu w postępowaniu przed sądem II instancji do kwoty 1.000 zł. Stosownie do § 2 ust. 3 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości opłata ta została podwyższona o stawkę podatku od towarów i usług. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 w zw. z art. 250 § 1 i 2 p.p.s.a. i § 14 ustęp 1 pkt 2 lit. a i § 14 ustęp 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 6 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, orzeczono jak w sentencji. AKE.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło