I SA/Łd 879/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Sędzia NSA Anna Świderska po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego A. G. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za sierpień 2010 roku p o s t a n a w i a: przyznać i nakazać wypłatę z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu A. G. prowadzącemu Kancelarię Radcy Prawnego w T.M. pod adresem A. 25, kwotę 700 zł (siedemset złotych) powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu. Postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi z 5 czerwca 2014 r. sygn. akt I SO/Łd 11/14 stronie skarżącej zostało przyznane prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za sierpień 2010 r. Wyrokiem z 21 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę J. W.. W dniu 23 stycznia 2015 r. do sądu wpłynęła skarga kasacyjna od powyższego rozstrzygnięcia sporządzona przez pełnomocnika z urzędu skarżącego radcę prawnego A. G. z wnioskiem o zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu wg. stawki 150 % plus VAT. Pismo zawierało oświadczenie, że koszty te nie zostały pokryte w całości ani w części. Wyrokiem z 17 listopada 2016 r. sygn. akt I FSK 466/15, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił powyższą skargę kasacyjną. Jak wynika z protokołu w rozprawie przed NSA brał udział radca prawny A. G. - pełnomocnik z urzędu skarżącego. Postanowieniem z dnia 1 lutego 2017 r. referendarz sądowy przyznał i nakazał wypłatę z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu A. G. kwotę 700 zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu. A. G. wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia, w którym zarzucił naruszenie: 1) § 15 w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 490) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie i tym samym nieprawidłowe wyliczenie należnego radcy prawnemu ustanowionemu z urzędu wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, 2) art. 250 § 2 P.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie i niezasadne obniżenie należnego pełnomocnikowi wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej, 3) art. 163 § 2 P.p.s.a. w związku z art. 166 P.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie, czego skutkiem było sporządzenia uzasadnienia nie korelującego z treścią postanowienia. Na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a. pełnomocnik wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w kwocie 900 zł, powiększonej o wartość podatku od towarów i usług. Ponadto pełnomocnik wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa radcowskiego (pełnomocnika z urzędu) w postępowaniu wszczętym na skutek sprzeciwu, oświadczając, iż powyższe koszty nie zostały ani w całości ani w części zapłacone, według norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Stosownie do art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – dalej "P.p.s.a.", wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu od 2 listopada 2016 r. reguluje rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715). Zgodnie z treścią § 22 tego rozporządzenie do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Koszty zastępstwa prawnego za postępowanie przed sądem pierwszej instancji zostały pełnomocnikowi skarżącego przyznane postanowieniem z dnia 8 stycznia 2015 r. Pełnomocnik skarżącego wystąpił ze skargą kasacyjną w dniu 23 stycznia 2015 r. wobec powyższego do ustalenia kosztów wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonywane w ramach prawa pomocy w postępowaniu drugoinstancyjnym zgodnie z kolei z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1805) zastosować należy przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 490). Stosownie do § 2 powołanego rozporządzenia zasądzając opłatę za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy radcy prawnego, a także charakter sprawy i wkład pracy radcy prawnego w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia, a podstawę zasądzenia opłaty stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3-4. Zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a) powyższego rozporządzenia stawka minimalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wynosi 75% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam radca prawny 100 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Stawka minimalna w niniejszej sprawie wynosi 1.200 zł (zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) w zw. z § 6 pkt 4 rozporządzenia), zatem za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej i udział w rozprawie przed NSA wynagrodzenie wynosi 900 zł (1.200 zł x 75%). W dniu 15 sierpnia 2015 r. wszedł w życie art. 250 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym w uzasadnionych przypadkach sąd może obniżyć wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) cytowany wyżej przepis znajduje zastosowanie także do postępowań wszczętych przed 15 sierpnia 2015 r. W ocenie sądu w niniejszej sprawie ma miejsce "uzasadniony przypadek", o którym stanowi art. 250 § 2 P.p.s.a. Rozpoznawany wniosek jest jednym z 12 wniosków radcy prawnego A. G., który reprezentował skarżącego J. W. i jego żonę T. W. w sprawach o sygn. akt I SA/Łd 877-888/14 z urzędu już na etapie występowania ze skargą do sądu pierwszej instancji. Podkreślić należy, że w każdej z tych spraw przedmiotem sporu była ocena, czy małżonkowie sprzedawali nieruchomości gruntowe działając w charakterze handlowców, a tym samym podatników podatku od towarów i usług, czy też, jak dowodzili, dokonywali sprzedaży w ramach zarządu majątkiem osobistym. Sąd porównał treść skarg kasacyjnych w kolejnych sprawach i doszedł do przekonania, że są one jednobrzmiące. Podkreślić należy, że stwierdzając powyższy fakt, sąd nie czyni z tego tytułu zarzutu pełnomocnikowi. Jak słusznie zauważa pełnomocnik w sprzeciwie, użycie tych samych argumentów w poszczególnych sprawach było wręcz obowiązkiem pełnomocnika ponieważ sprawy dotyczyły małżonków będących właścicielami i współwłaścicielami sprzedawanych nieruchomości, za którą to sprzedaż organ podatkowy obciążył małżonków podatkiem. Równocześnie podkreślić należy, że zasądzając wynagrodzenie za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę m.in. niezbędny nakład pracy radcy prawnego. W ocenie sądu, w sytuacji, gdy w poszczególnych sprawach problem prawny był tożsamy i podstawy skarg kasacyjnych oraz argumentacja, były takie same, to nakład pracy profesjonalnego pełnomocnika był nieporównywalnie mniejszy, niż gdyby poszczególne sprawy dotyczyły zupełnie innych zagadnień prawnych i faktycznych. Dlatego też, uwzględniając nakład pracy pełnomocnika skarżącego, sąd za zasadne uznał obniżenie pełnego wynagrodzenia za pomoc prawną z urzędu w postępowaniu przed sądem drugiej instancji o około 20%. Stosownie do § 2 ust. 3 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości opłata ta została podwyższona o stawkę podatku od towarów i usług. Mając na uwadze przesłanki zasądzanego wynagrodzenia, określone w § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, sąd nie uwzględnił innych okoliczności wskazanych w sprzeciwie, w tym kosztów utrzymania kancelarii radcy prawnego. Odnosząc się do sformułowanego w sprzeciwie żądania zmiany zaskarżonego postanowienia referendarza sądowego opartego na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a., sąd zauważa, iż w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 260 w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją ustawy Prawo o postępowaniu administracyjnym z dnia 9 kwietnia 2015 r. Z art. 2 ustawy nowelizującej wynika bowiem, że art. 260 w nowym brzmieniu ma zastosowanie do spraw wszczętych po 15 sierpnia 2015 r. Zgodnie z art. 260 P.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Sąd nie uwzględnił żądania zasądzenia odrębnego wynagrodzenia za sporządzenie sprzeciwu, ponieważ żądanie to nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 250 § 1 i § 2 oraz art. 260 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Ake.