I SA/Łd 88/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Sędzia WSA Bożena Kasprzak po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. D. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 8 czerwca 2016 r. w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. postanawia: odrzucić wniosek. Wyrokiem z 8 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę M. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. Wnioskiem datowanym na 13 czerwca 2016 r. skarżąca wniosła o sporządzenie uzasadnienia ww. orzeczenia oraz o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie z opłaty kancelaryjnej i ustanowienie adwokata. Wyrok wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącej 29 lipca 2016 r. Postanowieniem z 7 września 2016 r. referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy przez ustanowienie adwokata i umorzył postępowanie w przedmiocie ponownego wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, że skarżąca uzyskała już wcześniej zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem datowanym na 14 września 2016 r. Okręgowa Rada Adwokacka w Ł. wydelegowała do zastępstwa z urzędu w niniejszej sprawie adw. K. K.. Pełnomocnik ten, w załączonym do akt sprawy piśmie z 3 listopada 2016 r., wyjaśnił, że informację o wyznaczeniu go do zastępowania strony otrzymał 26 września 2016 r. Następnego dnia Okręgowa Rada Adwokacka w Ł. wystosowała jednak pismo o zwolnieniu go z zastępstwa procesowego w niniejszej sprawie. Jako nowego pełnomocnika Okręgowa Rada Adwokacka w Ł. wyznaczyła adw. M. S.. Pismo informujące tego pełnomocnika o delegowaniu do zastępstwa skarżącej z urzędu doręczono do kancelarii pełnomocnika 12 października 2016 r. W dniu 12 listopada 2016 r. adw. M. S. złożyła skargę kasacyjną od wyroku sądu z 8 czerwca 2016 r. wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. Uzasadniając wniosek wskazała, że wcześniej wyznaczony przez Radę pełnomocnik zrezygnował z prowadzenia spraw podatniczki, a w konsekwencji Rada wyznaczyła nowego pełnomocnika. Wskazał następnie, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej rozpoczął wprawdzie bieg z chwilą zawiadomienia pierwszego pełnomocnika przez Radę, jednak wnioskujący pełnomocnik został zawiadomiony o wyznaczeniu dopiero 12 października 2016 r., a faktycznie mógł zapoznać się z aktami sprawy dopiero po powrocie do Ł. 21 października 2016 r. W kolejnym piśmie z 20 grudnia 2016 r. pełnomocnik wyjaśnił, że sporządzenie skarg kasacyjnych w tej i pozostałych sprawach skarżącej, wymagało kontaktu z klientką i dostarczenia przez nią niezbędnych dokumentów co nastąpiło 7 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podstawę prawną żądania strony stanowi art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). W pierwszym zdaniu przepis ten stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z powyższego unormowania wypływa oczywisty wniosek, iż podstawowym warunkiem dopuszczalności żądania przywrócenia terminu jest niewykonanie we właściwym czasie czynności, dla której wyznaczony został termin. Wniosek o przywrócenie terminu złożony w sytuacji, kiedy to określona czynność procesowa została dokonana w terminie jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu (por. postanowienia NSA z 29 czerwca 2012 r., II GZ 222/12, z 20 marca 2013 r., I FZ 39/13, czy też z 22 listopada 2016 r. II OZ 1323/16 dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ – dalej: CBOSA). Rozpatrywany obecnie wniosek dotyczy terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego przez sąd wyroku. W realiach sprawy zastosowanie znajduje art. 177 § 3 p.p.s.a. zgodnie z którym: "w razie ustanowienia w ramach prawa pomocy adwokata (...) po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę (...), termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem." Przepis ten co do zasady łączy początek biegu terminu z chwilą zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu do reprezentowania strony. Pełnomocnika o jego wyznaczeniu zawiadamia właściwa Rada w terminie czternastu dni od dnia doręczenia postanowienia o przyznaniu prawa pomocy (art. 253 § 2 p.p.s.a.). Wyznaczenie określonej osoby do reprezentowania strony w postępowaniu przed sądem administracyjnym należy zatem do organu samorządu korporacyjnego. Wyznaczenie to będzie jednak skuteczne o ile stworzy pełnomocnikowi możliwość świadczenia pomocy prawnej stronie, to jest: w sposób efektywny zrealizuje cel prawa pomocy, przyznanego postanowieniem sądu. W ocenie sądu nie można mówić o "wyznaczeniu pełnomocnika" w sytuacji kiedy to bezpośrednio po zawiadomieniu pełnomocnika o decyzji Rady, zostaje on poinformowany o zwolnieniu go z zastępstwa procesowego, a zatem nie ma możliwości podjęcia jakichkolwiek czynności na rzecz swojego klienta. Wyznaczenie pełnomocnika nie może stwarzać jedynie iluzji wypełnienia wezwania sądu, ale powinno stanowić umocowanie do podejmowania realnych działań procesowych. W niniejszej sprawie takie, skuteczne, wyznaczenie nastąpiło dopiero 12 października 2016 r., to jest w dniu doręczenia aktualnemu pełnomocnikowi strony pisma informującego o delegowaniu do zastępstwa skarżącej z urzędu. Termin, o którym mowa w art. 177 § 3 p.p.s.a., liczony od tego dnia – przy uwzględnieniu regulacji zawartej w art. 83 § 2 p.p.s.a. – zakończył swój bieg 14 listopada 2016 r. Wnosząc skargę kasacyjną 12 listopada 2016 r. pełnomocnik strony nie uchybił zatem terminowi do jej wniesienia. W konsekwencji, rozpatrywany wniosek jako niedopuszczalny podlega odrzuceniu, na podstawie art. 88 p.p.s.a. Ake.