I SA/Łd 880/05

WyrokWSA w Łodzi2005-10-18

Skład orzekający: Z. Kmieciak, A. Cudak, W. Jarzębowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyrok uniewinniający w postępowaniu karnym skarbowym stanowi nową okoliczność faktyczną lub nowy dowód uzasadniający wznowienie postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej?
Ratio decidendi
Wyrok uniewinniający w postępowaniu karnym skarbowym nie stanowi nowej okoliczności faktycznej ani nowego dowodu w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, który uzasadniałby wznowienie postępowania podatkowego. Postępowanie karne skarbowe jest odrębnym postępowaniem od podatkowego, a odmienna ocena dowodów przez inny organ, które istniały i były znane organowi wydającemu decyzję podatkową, nie uzasadnia wznowienia postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący został wezwany do odbioru decyzji ustalającej zryczałtowany podatek dochodowy z nieujawnionych źródeł przychodów za 1997 rok, która została uznana za doręczoną w trybie publicznym. Po uprawomocnieniu się decyzji, skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania, powołując się na uniewinnienie w postępowaniu karnym skarbowym. Organ podatkowy odmówił uchylenia decyzji, uznając, że wyrok uniewinniający nie stanowi nowej okoliczności. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji i wznowienia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Z. Kmieciak, Sędziowie NSA A. Cudak (spr.), W. Jarzębowski, Protokolant A. Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2005 r. sprawy ze skargi M.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji organu I instancji w wyniku wznowienia postępowania oddala skargę. I SA/Łd 880/05 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...], nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...], nr [...] w sprawie odmowy uchylenia decyzji z dnia [...], nr [...], ustalającej za 1997 rok zryczałtowany podatek dochodowy z tytułu dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów. W sprawie ustalono, iż decyzją z dnia [...], nr [...], Urząd Skarbowy w T. z tytułu dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów ustalił skarżącemu za rok 1997 zryczałtowany podatek dochodowy w kwocie 54.247,50 zł. W związku z niemożnością doręczenia decyzji w sposób wskazany w art. 148 lub 149 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 roku, nr 8, poz. 60), podatnik został wezwany publicznie do jej odbioru. Wezwanie publikowane było w Gazecie Wyborczej w dniach [...] i [...]. Ponieważ skarżący nie odebrał przedmiotowej decyzji w siedzibie Urzędu Skarbowego, z dniem 20 października 2000 roku decyzję organ uznał za doręczoną. Zgodnie bowiem z przepisem art. 150 § l i 2 ustawy Ordynacja podatkowa - w brzmieniu obowiązującym w 2000 roku - w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 lub 149 organ podatkowy może wezwać publicznie adresata do odbioru pisma. Wezwanie publikowane jest dwukrotnie w dzienniku o zasięgu ogólnopolskim w odstępie, co najmniej 7 dni. Doręczenie uważa się za dokonane po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia drugiego wezwania. W związku z nie złożeniem odwołania, decyzja z dnia [...] stała się ostateczna i prawomocna. W dniu 5 października 2004 roku wpłynął do organu podatkowego I instancji wniosek skarżącego z dnia 4 października 2004 roku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocną decyzją Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] i uchylenie tejże decyzji. W uzasadnieniu skarżący podnosił, że postępowanie w sprawie wymiaru zryczałtowanego podatku dochodowego w kwocie 54.247,50 zł. z tytułu nie ujawnionych źródeł przychodu, toczyło się w stosunku do nieobecnego, zaś konsekwencją wydania decyzji było wszczęcie postępowania karnego skarbowego o przestępstwo z art. 54 § 1 i 2 ustawy z dnia 10 września 1999 roku Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 1999 roku, nr 88, poz. 930, ze zm.). Ponadto stwierdza, że w wyniku przeprowadzenia postępowania karnego, został uniewinniony przez Sąd Rejonowy w T. od popełnienia zarzucanego mu czynu. Zdaniem skarżącego wydany przez sąd prawomocny wyrok daje podstawy do twierdzenia, że podstawy faktyczne wydanej decyzji winny ulec zmianie, zaś oparcie się na nich było nieuzasadnione. Poza tym wyjaśnia, że nie uczestniczył w postępowaniu podatkowym, gdyż w tym czasie pracował poza granicami Polski, a zatem nie uczestniczenie w tym postępowaniu nie może być uznane za zawinione. Wobec powyższego wniósł o wznowienie postępowania na podstawie przepisu art. 240 § l pkt 4 i 5 ustawy Ordynacja podatkowa oraz o uchylenie przedmiotowej decyzji. W dniu [...] wydane zostało przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. postanowienie nr [...] o wznowieniu postępowania. Organ podatkowy I instancji stwierdził bowiem dopuszczalność wznowienia postępowania podatkowego na podstawie wskazanego we wniosku z dnia 4 października 2004 roku przepisu art. 240 § l pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa. W dniu [...] wydana została przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. decyzja nr [...], odmawiająca wznowienia postępowania w zakresie wymiaru zryczałtowanego podatku dochodowego z tytułu dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów za 1997 roku na podstawie przepisu art. 240 § l pkt 4 ustawy Ordynacja podatkowa z uwagi na to, że skarżący nie zachował terminu do wniesienia wniosku, określonego w przepisie art. 241 § 2 pkt l tejże ustawy. Od powyższej decyzji skarżący nie złożył odwołania. Następnie dnia [...] wydana została decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w T., nr [...] w sprawie odmowy uchylenia decyzji z dnia [...]. Organ podatkowy I instancji stwierdził brak istnienia przesłanek określonych w art. 240 § l pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa. Zdaniem organu podatkowego fakt uniewinnienia podatnika w postępowaniu karnym nie stanowi nowych okoliczności w sprawie. Od powyższej decyzji podatnik złożył, w którym wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i kontynuowanie postępowania w zakresie ustalenia podatku dochodowego za 1997 rok. Ponadto stwierdza, że kwestionowana decyzja pomija ustalenia sprawy karnej skarbowej, która zakończyła się uniewinnieniem skarżącego przez Sąd. W złożonym odwołaniu podnosi, że fakty wynikające z identycznych źródeł dowodowych, ustalane zarówno w postępowaniu karnym jak i postępowaniu podatkowym nie mogą prowadzić do rozbieżnych ocen tychże dowodów, tymczasem w postępowaniu podatkowym wskazane źródła dochodów są uznane za nieujawnione i nieznajdujące pokrycia w wydatkach ustalonych przez urząd, natomiast w postępowaniu sądowym te same źródła dowodowe dają podstawy do ustaleń dokumentujących pokrycie poczynionych wydatków. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. po przeanalizowaniu materiału informacyjno – dowodowego, zgromadzonego w aktach sprawy oraz zarzutów odwołania, biorąc pod uwagę obowiązujące przepisy prawa, decyzją z dnia [...], nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. w sprawie odmowy uchylenia decyzji z dnia [...]. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy w całości zaakceptował ocenę prawną dokonaną przez organ podatkowy pierwszej instancji. Korzystne rozstrzygnięcie dla podatnika w postępowaniu karnym nie jest nową okolicznością w sprawie podatkowej w rozumieniu przepisu art. 240&1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Na powyższą decyzję z dnia [...], skarżący wniósł skargę w dniu 7 lipca 2005 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W swoim środku zaskarżenia strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo, o wznowienie postępowania w zakresie wymiaru zryczałtowanego podatku dochodowego z tytułu dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów i kontynuowanie postępowania w zakresie ustalenia podatku dochodowego za 1997 rok. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: ` Skarga nie jest zasadna. W rozdziale 17 ustawy Ordynacja podatkowa uregulowana została instytucja wznowienia postępowania. Ma ona na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie podatkowe przed organem podatkowym było dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art. 240 w/w ustawy. Postępowania rozpoznawcze wszczęte wnioskiem skarżącego z dnia 4 października 2004 roku o wznowienie postępowania na podstawie przepisu art. 240 § l pkt 4 i pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa, zostały zakończone wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania z dnia [...] na podstawie art. 243 § l oraz decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 243 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa. Organ podatkowy I instancji we wstępnej fazie postępowania wznowieniowego stwierdził bowiem, że nie istnieją podstawy do wznowienia na podstawie przepisu art. 240 § l pkt 4 ustawy Ordynacja podatkowa, z uwagi na upływ terminu do wniesienia wniosku, określonego w przepisie art. 241 § 2 pkt l tejże ustawy. Stosownie bowiem do tego przepisu wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 240 § l pkt 4 następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji. Odnośnie żądania wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § l pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa, organ podatkowy I instancji zasadnie uznał, że występuje potrzeba zbadania, czy istnieje wskazana podstawa wznowienia, tj. czy wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Wobec powyższego postanowieniem z dnia [...] wznowiono postępowanie podatkowe w sprawie zakończonej powyższą ostateczną decyzją z dnia [...]. Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że wiosek o wznowienie postępowania oparty na dwóch podstawach, określonych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej, powinien być rozpoznany w jednym postępowaniu. Stąd też rozdzielenie wniosku i odrębne rozpoznanie wniosku opartego na podstawie wynikającej z art. 240 &1 pkt 4 i pkt 5 Ordynacji podatkowej, było nieprawidłowe. Jednakże uchybienie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Odnosząc się do kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, że organ dokonał prawidłowej oceny przesłanki wznowienia postępowania zawartej w art. 240 § 1 pkt 5 powyższej ustawy. Stosownie do treści tegoż przepisu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Nie można uznać, iż nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody nieznane organowi, to są te okoliczności i te dowody, którymi posłużył się Sąd Rejonowy w T. i na podstawie, których skarżący został uniewinniony. Z akt podatkowych wynika, że w dniu 29 czerwca 2001 roku organ podatkowy I instancji wszczął dochodzenie w sprawie o czyn z art. 54 § 1 i 2 ustawy Kodeks karny skarbowy, polegający na tym, że uchylając się od opodatkowania skarżący nie ujawnił przedmiotu opodatkowania, przez co naraził Skarb Państwa na uszczuplenie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 rok. Przedmiotową sprawę przekazano do Sądu Rejonowego w T.. W wyniku przeprowadzonego postępowania karnego Sąd Rejonowy w T. uniewinnił skarżącego od popełnienia zarzucanego czynu. Powyższe nie oznacza jednakże, iż w sprawie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Należy bowiem podkreślić, iż odmienna ocena przez inny organ dowodu, który istniał w dniu wydania decyzji i był znany organowi wydającemu decyzję nie uzasadnia żądania wznowienia postępowania na podstawie przywołanego przepisu. Słusznie zatem wskazał organ odwoławczy, iż wyrok Sądu Rejonowego w T., na który powołuje się skarżący dotyczy postępowania karnego, które jest odrębnym postępowaniem od postępowania podatkowego. Korzystne dla skarżącego rozstrzygnięcie w postępowaniu karnym nie stanowi nowych okoliczności w sprawie podatkowej. Należy wreszcie podnieść, iż z utrwalonego już orzecznictwa wynika, iż wykładnia przepisu prawa materialnego, dokonana przez sąd, nie jest ani nową okolicznością faktyczną, ani nowym dowodem uzasadniającym wznowienie postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2003 roku, III SA 1463/01) . Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną, zgodnie z treścią art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło