I SA/Łd 884/15

PostanowienieWSA w Łodzi2015-09-23

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Skarżący nie wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dysponują oni stałymi miesięcznymi dochodami, które w zestawieniu z udokumentowanymi kosztami niezbędnego utrzymania umożliwiają poniesienie kosztów sądowych. Ponadto posiadają oszczędności, z których mogą pokryć należny wpis od skarg. W związku z tym wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych został odmówiony.
Stan faktyczny
Skarżący E. B. i A. B. złożyli skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 rok. Wraz ze skargą wystąpili z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawcy wskazali, że wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe z dwojgiem dzieci, a ich dochody pochodzą z wynagrodzeń, diety radnego i świadczenia mieszkaniowego. Posiadają również nieruchomości i oszczędności. Miesięczne koszty utrzymania rodziny wynoszą około 900 zł, a raty kredytów 1.537 zł.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącym E. B. i A. B. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 23 września 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 23 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków E. B. i A. B. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. B. i A. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie: odmowy uchylenia w całości decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 rok oraz odmowy stwierdzenia nadpłaty w tym podatku p o s t a n a w i a: odmówić skarżącym E. B. i A. B. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 8 lipca 2015 roku E. B. i A. B. wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku odmawiającą uchylenia w całości decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 rok oraz odmowy stwierdzenia nadpłaty w tym podatku. W skardze zawarli wniosek o zwolnienie od opłat sądowych w całości Z zawartego na urzędowych formularzach PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz dokumentów i wyjaśnień złożonych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że skarżący wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe, w którym pozostaje dwoje dzieci. Źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie za pracę skarżącego w wysokości 4.200 zł brutto miesięcznie oraz jego żony w wysokości 1.859 zł brutto miesięcznie, a także otrzymywana przez skarżącego dieta radnego w wysokości 500 zł oraz dodatek – świadczenie mieszkaniowe w wysokości 750 zł miesięcznie. Wnioskodawcy są właścicielami domu w stanie surowym zamkniętym o powierzchni 132 m2, oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 1,5 ha, a także współwłaścicielami w 1/8 domu o powierzchni 85 m2, w którym zamieszkują wraz z matką wnioskodawcy, posiadają oszczędności w wysokości 14.500 zł, przy czym 12.000 stanowi pożyczka z zakładu pracy z przeznaczeniem na wykonanie instalacji CO. Miesięczne udokumentowane koszty utrzymania rodziny wnioskodawcy zamykają się kwotą ok. 900 zł (prąd, wywóz nieczystości i śmieci, woda, opał, opały z telefony i internet). Ponadto 1.000 zł miesięcznie wynosi rata spłacanego kredytu zaciągniętego w zakładzie pracy przez wnioskodawcę, zaś 537 zł miesięcznie stanowi rata kredytu w City Bank. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpili o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. We wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawcy wskazali, że wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe, w którym pozostaje dwoje dzieci. Źródłem utrzymania rodziny jest dochód z wynagrodzenia za pracę małżonków w łącznej wysokości blisko 5.000 zł netto miesięcznie, a także otrzymywana przez skarżącego dieta radnego w wysokości 500 zł oraz dodatek – świadczenie mieszkaniowe w wysokości 750 zł miesięcznie. Wnioskodawcy są właścicielami domu w stanie surowym zamkniętym o powierzchni 132 m2, oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 1,5 ha, a także współwłaścicielami w 1/8 domu o powierzchni 85 m2, w którym zamieszkują wraz z matką wnioskodawcy, posiadają oszczędności w wysokości 14.500 zł. Miesięczne udokumentowane koszty utrzymania rodziny wnioskodawcy zamykają się kwotą ok. 900 zł (prąd, wywóz nieczystości i śmieci, woda, opał, opały z telefony i internet). Ponadto 1.537 zł miesięcznie wynoszą raty spłacanych przez wnioskodawców kredytów. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie (200 zł), oraz fakt, że przed tutejszym sądem równocześnie z skargi wnioskodawców zawisła druga sprawa z wpisem sądowym w identycznej wysokości, stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżący nie wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Wnioskodawcy dysponują stałymi miesięcznymi dochodami na poziomie 1.500 zł w przeliczeniu na członka rodziny, a więc w wysokości zdecydowanie przekraczającej kwotę najniższego wynagrodzenia netto (1.286 zł). Posiadane dochody w zestawieniu z udokumentowanymi kosztami niezbędnego utrzymania w wysokości ok. 900 zł miesięcznie umożliwiają w ocenie referendarza sądowego poniesienie kosztów sądowych w obu toczących się z ich inicjatywy postępowaniach. Gdyby zaś bieżące dochody okazały się niewystarczające do uiszczenia kosztów sądowych strona posiada oszczędności, z których bez żadnego uszczerbku dla swojego bieżącego utrzymania jest w stanie pokryć cały należny wpis od obu wniesionych do sądu skarg. Przyznania prawa pomocy nie może bowiem uzasadniać chcieć zaspokojenia w pierwszej kolejności innych zobowiązań, preferencyjnie traktowanych przez skarżących. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. AKE.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło